Wilhelm z Rubruk

Wilhelm z Rubruk
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

ok. 1220
Rubrouck

Data śmierci

ok. 1293

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Inkardynacja

franciszkanie

Śluby zakonne
Trasa podróży Wilhelma

Wilhelm z Rubruk (Willem Rubruk, flam. Willem van Ruysbroeck, łac. Wilhelmus Rubruquis, fr. Guillelmus de Rubruquis, Wilhelmus de Rubruc[1][2]; ur. ok. 1220 w Rubrouck; zm. ok. 1293) – flamandzki franciszkanin, misjonarz i podróżnik. W latach 1253–1255 posłował z ramienia króla Francji Ludwika IX Świętego na dwór wielkiego chana mongolskiego Mongke. Celem tej wyprawy było wybadanie czy chan mongolski byłby skłonny przyjąć wiarę chrześcijańską i stać się sojusznikiem w walce z Turkami. Jechał przez Konstantynopol, Krym, Ural, stepy, pustynię Gobi do stolicy chana, Karakorum, gdzie przybył w 1253 roku[3]. Jego zdaniem chan mongolski miał się wyrazić, że najpotężniejszym władcą Zachodu jest król Francji.

Jest autorem dzieła Itinerarium (pol. „Opis podróży”), który stał się jednym z najważniejszych dla średniowiecznej Europy zbiorem wiadomości o Azji. Zawarł w nim m.in. opis praktyk szamanów mongolskich, nestorian azjatyckich, mnichów buddyjskich i wiele elementów życia codziennego samych Mongołów (ubiór, warunki mieszkaniowe, pożywienie itp.). Jako pierwszy Europejczyk podał informacje na temat pisma chińskiego[4], pierwszy także wykazał, że wzmiankowana w antycznych źródłach Seres oraz Kataj to jeden i ten sam kraj[5]. Jego opis geograficzny brzegów Morza Kaspijskiego przyczynił się do obalenia rozpowszechnionego w Europie od starożytności poglądu (podpartego autorytetem Izydora z Sewilli), wedle którego stanowiło ono jedynie zatokę Oceanu Północnego[6].

W czerwcu 1254 roku wyruszył w podróż powrotną, wioząc list wielkiego chana do króla Francji, wzywający go do uznania się za wasala władcy Mongołów[3].

Przypisy

  1. ↑ Itinerarium / Guillelmus de Rubruquis (Wilhelmus de Rubruc) [online], Katalog BN [dostęp 2025-10-10].
  2. ↑ Rubruk Willem, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-10-10].
  3. 1 2 Krzysztof Baczkowski (red.), Wielka Historia Świata – Późne średniowiecze, t. 5, Kraków: Oficyna Wydawnicza Fogra, 2005, s. 562, ISBN 83-85719-89-X.
  4. ↑ Wilfrid Blunt, The Golden Road to Samarkand, London: Viking Press, 1973, s. 111, ISBN 0-241-02298-3.
  5. ↑ Stuart B. Schwartz, Implicit Understandings: Observing, Reporting, and Reflecting on the Encounters Between Europeans and Other Peoples in the Early Modern Era, Cambridge: Cambridge University Press, 1994, s. 40, ISBN 978-0-521-45880-1.
  6. ↑ Evelyn Edson, The World Map, 1300-1492: The Persistence of Tradition and Transformation, Baltimore, Maryland: The Johns Hopkins University Press, 2007, s. 94, ISBN 978-0-8018-8589-1.

Bibliografia

  • Jerzy Rajman, Encyklopedia średniowiecza, Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2006, ISBN 978-83-7435-263-5.
  • Wilhelm z Rubruk, Opis podróży, Mikołaj Olszewski (tłum.), Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki, 2007 (seria „Biblioteka Klasyków Antropologii”), ISBN 978-83-89637-45-1.