William Morgan (antymason)
 | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
nieznana, po 11 września 1826 |
| Przyczyna śmierci |
prawdopodobnie zabójstwo |
| Zawód, zajęcie | |
| Miejsce zamieszkania | |
| Narodowość | |
| Małżeństwo |
Lucinda Pendleton |
William Morgan (ur. 7 sierpnia 1774 w Culpeper, Wirginia, zm. po 11 września 1826) – amerykański rzemieślnik i mason. Mieszkaniec Batavii w stanie Nowy Jork, którego zniknięcie i przypuszczalne morderstwo w 1826 roku, zapoczątkował potężny ruch przeciwko masonerii, która na początku istnienia Stanów Zjednoczonych była bardzo wpływową organizacją[1][2][3].
Życiorys
W połowie lat 20. XIX wieku zaczęły powstawać pierwsze grupy sprzeciwiające się działalności wolnomularskiej w Stanach Zjednoczonych[4]. W 1826 roku William Morgan, który sam był masonem, niezadowolony z działalności loży, postanowił upublicznić działalność jej członków, wydając książkę ujawniającą ich tajemnice. Po ogłoszeniu tego planu, 11 września tego samego roku został aresztowany za rzekome niespłacenie pożyczki i rzekomą kradzież koszuli oraz krawata i uprowadzony do Fortu Niagara, gdzie słuch o nim zaginął[5][6].
Zniknięcie i domniemana śmierć Morgana wzmogła nastroje antymasońskie w społeczeństwie amerykańskim[4][7]. Rok później po odnalezieniu niezidentyfikowanych zwłok w pobliżu rzeki Niagara (które uznano za zwłoki Morgana), pierwsze grupy przeciwne wolnomularstwu zorganizowały konwencję. W 1828 roku powołano komitet polityczny, którego celem było utworzenie antymasońskiej partii[8][9]. Choć pojawiły się spekulacje, że Morgan nadal żyje w Kanadzie pod inną tożsamością, trzech masonów, Loton Lawon, Nicholas Chesebro i Edward Sawyer, zostało oskarżonych i skazanych za porwanie Morgana[9][10].
Galeria
Zabójstwo Williama Morgana (rycina autorstwa Pierre Méjanel)
Pomnik Williama Morgana, Batavia Cemetery, kwiecień 2011
Przypisy
- ↑ Buel 2006 ↓, s. 17.
- ↑ Ashcraft i Gallagher 2006 ↓, s. 94.
- ↑ Roth 1987 ↓, s. 152.
- 1 2 Rusinowa 1994 ↓, s. 64.
- ↑ Walker Howe 1979 ↓, s. 54.
- ↑ William Morgan's Bones; A Skeleton Found in a Quarry in Genesee County, „The New York Times”, nytimes.com, 22 czerwca 1881, ISSN 0362-4331 [dostęp 2011-07-07].
- ↑ Anti-Masonic Movement, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2026-03-13] (ang.).
- ↑ Rusinowa 1994 ↓, s. 65.
- 1 2 Ridley 2001 ↓, s. 180–181.
- ↑ Jeffers 2005 ↓, s. 85.
Bibliografia
- Richard Buel: The A to Z of the Early American Republic. Lanham: Scarecrow Press, 2006, s. 395. ISBN 978-0-8108-6840-3. OCLC 831664182. (ang.).
- Randolph A. Roth: The Democratic Dilemma: Religion, Reform, and the Social Order in the Connecticut River Valley of Vermont. Cambridge: Cambridge University Press, 1987, s. 416. ISBN 978-0-521-30183-1. LCCN 86028391. OCLC 776966987. Cytat: william morgan kidnapped murdered masons.. (ang.).
- Izabella Rusinowa: Z dziejów amerykańskich partii politycznych. Warszawa: Egross, 1994, s. 347. ISBN 978-83-85253-52-5. OCLC 749168499. (pol.).
- Daniel Walker Howe: The Political Culture of the American Whigs. Chicago: University of Chicago Press, 1979, s. 404. ISBN 978-0-226-35479-8. OCLC 246073706. (ang.).
- W. Michael Ashcraft, Eugene V. Gallagher: Introduction to New and Alternative Religions in America. Westport, CT: Greenwood Publishing Group, 2006, s. 1504. ISBN 978-0-275-98713-8. LCCN 2006022954. OCLC 70668683. (ang.).
- Henry Paul Jeffers: Freemasons: A History and Exploration of the World's Oldest Secret Society. Nowy Jork: Citadel Press, 2005, s. 237. ISBN 978-0-8065-2662-1. LCCN 2004113764. OCLC 58400936. (ang.).
- Jasper Godwin Ridley: The Freemasons: A History of the World's Most Powerful Secret Society. Nowy Jork: Arcade Publishing, 2001, s. 357. ISBN 978-1-55970-601-8. LCCN 2001045745. OCLC 47805094. (ang.).
Linki zewnętrzne
- A detailed account from a Canadian Grand Lodge (ang.)
- Downloadable summary of Morgan Affair from Historic Lewiston, NY. historiclewiston.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-03-26)]. (ang.).
- Works by William Morgan (ang.)
- Anti-Masonic Party. Encyklopedia Britannica. [dostęp 2018-02-26]. (ang.).