Wincenty Kurek
 | |
 pułkownik piechoty | |
| Data i miejsce urodzenia |
4 stycznia 1895 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
17 maja 1944 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
dowódca brygady piechoty |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
          | |
Wincenty Kurek[a] (ur. 4 stycznia 1895 w Budach Łańcuckich, zm. 17 maja 1944 pod Monte Cassino) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Urodził się 4 stycznia 1895 w Budach Łańcuckich[1], w rodzinie Sebastiana i Marianny z Wojtynów. W 1914 ukończył gimnazjum w Jarosławiu. Od września 1914 do lipca 1916 służył w 34 pułku piechoty Obrony Krajowej. W okresie tym ukończył Szkołę Oficerów Rezerwy. Od września 1915 walczył na froncie. W lipcu 1916 dostał się do niewoli rosyjskiej, z której wrócił do kraju w listopadzie 1918[2].
7 grudnia 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego z zatwierdzeniem posiadanego stopnia podporucznika i przydzielony do 14 pułku piechoty[3]. W 1919 uzyskał stopień podporucznika, a w 1920 porucznika. Podczas wojny polsko-bolszewickiej walczył na froncie jako dowódca plutonu, a następnie kompanii. Wyróżnił się jako dowódca 8 kompanii 8 lipca 1920 w czterogodzinnej walce o wieś Słoboda nad Uszą oraz trzy dni później nad Swisłoczą[4].
Został awansowany na stopień kapitana piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[5]. W 1923 jako oficer nadetatowy 75 Pułku Piechoty z Królewskiej Huty pełnił służbę w Dowództwa Okręgu Korpusu Nr V w Krakowie, gdzie w 1923 był oficerem w Oddziale III Sztabu[6], a w 1924 w Oddziale Wyszkolenia[7]. Na przełomie lat 20./30. był oficerem 3 pułku strzelców podhalańskich w Bielsku[8][9]. W tym okresie został awansowany na stopień majora piechoty ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930[10]. W marcu 1930 został wyznaczony na stanowisko dowódcy batalionu[11]. W 1934 awansowany na stopień podpułkownika[12]. W kwietniu tego roku został przeniesiony do 30 pułku piechoty w Warszawie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[13]. W 1935 odbył przeszkolenie w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. Od 20 marca do września 1939 był dowódcą 28 pułku piechoty w Łodzi[14].
Od 2 do 5 września 1939 brał udział w walkach nad Wartą, a następnie na Lubelszczyźnie w rejonie Bończy, Suchowoli oraz Krasnobrodu, gdzie został ranny i dostał się do niewoli niemieckiej. Z początkiem 1940 zbiegł z niewoli i przez Węgry dostał się do Francji do Polskich Sił Zbrojnych, a następnie do Wielkiej Brytanii[2]. Do 6 czerwca 1942 był komendantem Centrum Wyszkolenia Piechoty. W Szkocji szkolił żołnierzy polskich. Następnie powołany został do Iraku na komendanta Centrum Wyszkolenia Armii. Awansowany na stopień pułkownika pełnił stanowisko dowódcy 5 Wileńskiej Brygady Piechoty od 25 września 1943 do śmierci[15].
Zginął 17 maja 1944 w bitwie o Monte Cassino trafiony odłamkiem z moździerza[1][16]. Został pochowany na Polskim Cmentarzu Wojennym na Monte Cassino (miejsce 9-F-6)[1][17].
Był żonaty ze Stefanią, z którą miał syna Mieczysława (ur. 1923).
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 119 – 13 września 1939 przez dowódcę Armii „Warszawa”, gen. dyw. Juliusza Rómmla[18][19]
- Krzyż Walecznych[20]
- Medal Wojska po raz pierwszy – pośmiertnie 28 czerwca 1948[21]
- Złoty Krzyż Zasługi – 19 marca 1937 „za zasługi w służbie wojskowej”[22]
- Srebrny Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928[23]
- Medal 3 Maja
- Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino nr 15247[24]
- brytyjskie
Uwagi
- ↑ W ewidencji wojskowej był określany jako „Wincenty II Kurek” celem odróżnienia od innego oficera noszącego to saamo imię i nazwisko, a mianowicie Wincentego I Kurka (ur. 5 kwietnia 1892).
Przypisy
- 1 2 3 Wykaz poległych i zmarłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na obczyźnie w latach 1939–1945. Londyn: Instytut Historyczny im. Gen. Sikorskiego, 1952, s. 209.
- 1 2 3 4 5 6 13 Wileński Batalion Strzelców "Rysiów" - Kurek Wincenty [online], rysie.montecassino.eu [dostęp 2022-01-27].
- ↑ Wykaz oficerów, którzy nadesłali swe karty kwalifikacyjne, do Wydziału prac przygotowawczych, dla Komisji Weryfikacyjnej przy Departamencie Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922, s. 61.
- ↑ Kurek Wincenty. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.99-10002 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-04-21].
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 416.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 93, 340.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 51, 299, 360.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 103, 192.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 617.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 36.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930, s. 100.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 13, w marcu 1939 zajmował 22. lokatę.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934, s. 154.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 581.
- ↑ Tomasz Podgórski, Gen. Józef Giza Pamiętnik Wojenny s. 258, 2017.
- ↑ Zbigniew Wawer: Monte Cassino 1944. Warszawa: Bellona, 2009, s. 208, 228. ISBN 978-83-11-11496-8.
- ↑ Wincenty Kurek. polskiecmentarzewewloszech.eu. [dostęp 2018-08-29].
- ↑ Rómmel 1958 ↓, s. 383.
- ↑ Łukomski G., Polak B., Suchcitz A., Kawalerowie Virtuti Militari 1792–1945, Koszalin 1997, s. 370.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 13.
- ↑ Rozkaz personalny nr 29 dowódcy Zgrupowania PKPR Western Command. [w:] R.1137o [on-line]. IPMS, 1948-06-28. [dostęp 2026-04-21].
- ↑ M.P. z 1937 r. Nr 64, poz. 96 (ISAP).
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 636 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”.
- ↑ Kwatera Główna 5 Wileńskiej Brygady Piechoty - krzyz.montecassino.eu [online], krzyz.montecassino.eu [dostęp 2022-01-26].
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Mieczysław Cieplewicz: Wincenty Kurek. ipsb.nina.gov.pl. [dostęp 2018-08-29].
- Juliusz Rómmel: Za honor i ojczyznę. Wspomnienia dowódcy armii „Łódź” i „Warszawa”. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo „Iskry”, 1958.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.