Wioska tematyczna

Wioska tematyczna – kompleksowy projekt mający na celu ożywienie gospodarki wiejskiej poprzez integrację lokalnej społeczności wokół zagadnień związanych z określonym produktem, usługą lub kulturą danego regionu. Miejscowość, której rozwój podporządkowany jest konkretnemu pomysłowi, stanowiący swoisty produkt turystyczny, wokół którego tworzone są sposoby na alternatywne dochody mieszkańców.

Pierwsze polskie wioski tematyczne powstały w województwie zachodniopomorskim.

(wybór)

• Województwo małopolskie
  • Dulowa w gminie Trzebinia - „Dulowa. Zaginiona Wioska” - Kamienny Szlak Zaginionych Zawodów^[1]
  • Głogoczów w gminie Myślenice – „Głogoczów – Wieś jak Dzwon. Twój przystanek w podróży”. Pierwsza w Małopolsce miejscowość tematyczna. Oferuje m.in. quest „W poszukiwaniu głogoczowskiego skarbu”, a także warsztaty tematyczne dla grup zorganizowanych^[2].
  • Ruda Kameralna w gminie Zakliczyn – „Ruda Kameralna – Wioska pozytywnie zakręcona”

• Województwo opolskie
  • Kuniów w gminie Kluczbork – wieś agroturystyczna – rowerowy szlak drewnianych kościołów, przejazdy drezyną
  • Kujakowice Górne w gminie Kluczbork – wieś Kołoczem stojąca, regionalny wypiek, który został wpisany na listę produktów regionalnych UE
  • Maciejów w gminie Kluczbork – wieś miodem płynąca, znajduje się w niej Pasieka Jana Dzierżonia, działalność skupiona wokół pszczelarstwa
  • Pawłowice w Gminie Gorzów Śląski – 'Zielone Pawłowice to kwitnące Opolskie' – wieś kwitnących przydomowych ogrodów, w wiosce znajduje się piękny pałac, który po gruntownym remoncie funkcjonuje jako hotel

• Województwo kujawsko-pomorskie
  • Adamkowo – Ptasia Wioska – położona na skraju Krajny i Borów Tucholskich. Oferuje przydrożne (plenerowe) Muzeum Ptaka (rzeźby ludowe i abstrakcyjne), Aleję Klonową im. Leona Wyczółkowskiego, ornitologiczną ścieżkę edukacyjną, trasę Nordic Walking oraz plenery i warsztaty malarskie^[3].
  • Górzno – Wioska Mydlarska^[4]
  • Gzin – Wioska Rytuałów^[5]
  • Jabłonka – Wioska Jabłoni^[6]
  • Jajkowo –^[7]
  • Jania Góra – Wioska Chlebowa^[8]
  • Krzywogoniec – Wioska Grzybowa, w której organizowane jest Święto Grzyba^[9]
  • Macikowo – Wieś Maciejowej Duszy – tematyka zielarska; nawiązanie do lokalnego podania o kowalu Macieju i gęsiareczce Zosi^[10]
  • Nowy Sumin – Borowiacka Wioska^[11]
  • Piła-Młyn – Wioska Górnicza (w l. 1859-1939 wydobywano tu węgiel brunatny)^[12][13]
  • Płonne – Wioska Nocy i Dni – nawiązuje do pobytu w Płonnem Marii Dąbrowskiej; we wsi znajduje się Izba Pamięci Marii Dąbrowskiej^[14]
  • Podzamek Golubski – Wioska Orzechowa
  • Węgiersk – Wioska Owocowa^[15]
  • Wielki Mędromierz – Wioska Miodowa^[16]
  • Wylatowo – tematyka związana z zagadnieniami dotyczącymi UFO (kosmici, kręgi w zbożu)
  • Wysoka – Wioska Cisowa
  • Żalno – Wioska Kwiatowa z ogrodem „Tęczowy zakątek”^[17]
• Województwo wielkopolskie
  • Głuchów - Łaciata Wioska
  • Pępowo - Ziołowieś

• Województwo łódzkie
  • Stara Wieś – Wioska Karate „Dojo – Stara Wieś”^[18]
  • Domaniew – Wioska Artystyczna

• Województwo świętokrzyskie
  • Bałtów – główną atrakcją Bałtowa jest park dinozaurów oraz szlaki tematyczne. Oferta wioski uzupełniona jest o dodatkowe atrakcje, jak np. spływ tratwą, kajakami, stadnina koni, korty tenisowe i baseny, ale także stok narciarski^[19].

• Województwo podlaskie^[20][21][22]
  • Ruda – gmina Krypno – Wioska Chleba z Przygodą
  • Krypno Kościelne – Przysiółek Pacowa Chata^[23]
    • Góra – gmina Krypno – Rybia Góra
    • Czarna Wieś Kościelna – gmina Czarna Białostocka – Wieś Ducha Puszczy
    • Obrubniki – gmina Dobrzyniewo Duże – Kraina Słowian
    • Janowszczyzna koło Sokółki – wieś z tradycjami
    • Dzięciołówka koło Korycina – Wioska Tematyczna Truskawkowa

• Województwo pomorskie
  • Karwno – powiat bytowski – Wioska Fantazji^[24]

• Województwo podkarpackie
  • Kuńkowce – powiat przemyski – Żyjąca Wioska Fantasy^[25]

• Województwo warmińsko-mazurskie
  • Suchacz – powiat elbląski – Wioska Kaperska^[26]
  • Pogrodzie – powiat elbląski – Wioska Dzieci
  • Kadyny – powiat elbląski – Wioska Cesarska
  • Aniołowo – powiat elbląski – Wioska Aniołów

• Województwo zachodniopomorskie
  • Dąbrowa – Wioska Zdrowego Życia
  • Iwięcino – Wioska Końca Świata^[27]
  • Paproty – Wioska Labiryntów i Źródeł
  • Podgórki – Wioska Baśni i Zabawy – tematyka związana z bajkami i rowerami (zajęcia teatralne, warsztat rowerowy)
  • Sierakowo Sławieńskie – Wioska Hobbitów – działalność związana z twórczością Tolkiena

(wybór)

•  Niemcy
  • Bröbberow – Meklemburgia-Pomorze Przednie – motyw przewodni stanowią wszelkie oblicza kultury meklemburskiej
  • Nattenheim – Powiat Bitburg-Prüm – wioska czarownic
  • Ingenried – Górna Bawaria – wieś związana z energią słoneczną, panuje tu duch odnawialnej energii
  • Malzhausen – w gminie Langenmosen – Górna Bawaria – wioska tematycznie związana z krowami, kulinarne i rozrywkowe weekendy country, ścieżka historyczna wołów
•  Austria
  • Krummnußbaum – Dolna Austria – powiat Melk – wioska związana tematycznie z orzechem
  • Purgstall – wioska tematycznie związana z książką

• Polski Ruch Przyjaciół Indian

• Fundacja Wspomagania Wsi