Witold Kulesza (botanik)

Witold Kulesza (ur. 13 grudnia 1891 w Jersey City, zm. 14 września 1938)[1] – polski botanik.

Życiorys

Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim. W czasie I wojny światowej służył w Legionach Polskich. Doktorat (1924) i habilitację (1926) uzyskał na Uniwersytecie Poznańskim, gdzie pracował na różnych stanowiskach aż do śmierci. W 1935 mianowany profesorem tytularnym Uniwersytetu Poznańskiego[1].

Znaczenie w historii nauki

Osiągnięcia naukowe

Witold Kulesza prowadził badania geobotaniczne[2]: zajmował się zbiorowiskami roślinności nadmorskiej[3], problemami typologii lasu[4], odkrył także pierwsze stanowisko żurawiny drobnolistkowej w ówczesnych granicach Polski[5]. Był również batologiem: dla Flory Polskiej opracował rodzaj Rubus[6], należący do tzw. rodzajów krytycznych z powodu istnienia sporej liczby mikrogatunków apomiktycznych. Ze względu na małą ilość jeżyn w zielnikach zapewnił sobie pomoc Dyrekcji Lasów Państwowych, rozsyłając odpowiedni kwestionariusz, dzięki któremu leśnicy zebrali obszerne materiały zielnikowe[7]. Zajmował się także wątrobowcami[8] i ochroną przyrody[9][10].

Wybrane publikacje

Jeżyna Kuleszy (Rubus kuleszae) w ogrodzie dendrologicznym Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu
  • Klucz do oznaczania w stanie bezlistnym drzew i krzewów dzikich i hodowanych (1924)[11]
  • Klucz do oznaczania drzew i krzewów dzikich i hodowanych (1926)[12]
  • Ze świata roślinności tatrzańskiej (1927)[13]
  • Flora Polska: Rubus L., Malina (1930)[7]
  • Jeżyny w polskim krajobrazie (1934)[10]

Upamiętnienie

Na jego cześć nazwano gatunek jeżyny Rubus kuleszae Ziel., gatunek z sekcji Corylifolii, występujący w Polsce, Niemczech, dawnej Czechosłowacji i Austrii[14][15][16].

Przypisy

  1. 1 2 F. Krawiec, Witold Kulesza (1891–1938). Przemówienie wygłoszone ku uczczeniu Jego pamięci na posiedzeniu Poznańskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Botanicznego dnia 8 listopada 1938, „Kosmos”, 64 (1), 1939, s. 1–8.
  2. ↑ Witold Kulesza, Przyczynek do znajomości flory okolic Piotrkowa Trybunalskiego i Radomska [Contribution à la connaissance de la flora des environs de Piotrków Trybunalski et de Radomsko], „Kosmos”, 50, 1925, s. 271–293.
  3. ↑ Witold Kulesza, Strefy roślinności nadmorskiej na wybrzeżach w okolicy Rewy (Les zones florales au bord de la mer près de Rewa), „Kosmos”, 49, Lwów, s. 787–816.
  4. ↑ Witold Kulesza, Idee studiów typologicznych [Über die Ideen der typologischen Studien], „Sylwan”, 49 (2), 1931, s. 164–176.
  5. ↑ Witold Kulesza, Oxycoccos microcarpa Turcz. w nadleśnictwie nowogródzkiem (Ein Standort von Oxycoccos microcarpa bei Nowogródek, „Acta Societatis Botanicorum Poloniae”, 6 (2), s. 81–85.
  6. ↑ Witold Kulesza, O nowych i mało znanych gatunkach jeżyn w Polsce [Novi, vel parum cogniti Rubi Poloniae], „Kosmos”, 53 (4), 1929, s. 617–644.
  7. 1 2 Witold Kulesza, Flora Polska, Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. Tom IV: Dwuliścienne: Wolnopłatkowe: Dwuokwiatowe: Rodzaj Rubus L., Malina, Władysław Szafer (red.), Kraków: Nakładem Polskiej Akademii Umiejętności, 1930, s. 177.
  8. ↑ Witold Kulesza, Przyczynek do znajomości wątrobowców na ziemiach polskich: wątrobowce zebrane w puszczy sandomierskiej w sierpniu 1919, „Sprawozdania Komisji Fizjograficznej Polskiej Akademii Umiejętności”, 53–54, Kraków 1920, s. 77–82.
  9. ↑ Katedra Botaniki i Siedliskoznawstwa Leśnego, Wydział Leśny i Technologii Drewna: Witold Kulesza, [w:] Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu [online].
  10. 1 2 Witold Kulesza, Jeżyny w polskim krajobrazie [Brombeeren in der polnischen Landschaft], „Ochrona Przyrody”, 14, 1934, s. 56–59.
  11. ↑ Witold Kulesza, Klucz do oznaczania w stanie bezlistnym drzew i krzewów dzikich i hodowanych, Poznań: Nakładem Koła Leśników Uniwersytetu Poznańskiego, 1924.
  12. ↑ Witold Kulesza, Klucz do oznaczania drzew i krzewów dzikich i hodowanych, Warszawa: Nakładem Związku Zawod. Leśników w Rzeczyp. Polskiej, 1926.
  13. ↑ Witold Kulesza, Ze świata roślinności tatrzańskiej : szkice i opisy najciekawszych i najpiękniej zakwitających tatrzańskich roślin na tle wysokogórskiej przyrody, Zakopane: Wydawnictwo Księgarni L. Zwolińskiego, 1927.
  14. ↑ Jerzy Zieliński, Rubus kuleszae (Rosaceae) – a new bramble species of section Corylifolii from Poland (angielski) Zieliński, „Fragmenta Floristica et Geobotanica”, 41 (1), 1996, s. 249–254.
  15. ↑ Rubus kuleszae (jeżyna Kuleszy) [online], www.atlas-roslin.pl [dostęp 2026-01-28].
  16. ↑ Rubus kuleszae Ziel. | Plants of the World Online | Kew Science [online], Plants of the World Online [dostęp 2026-01-28] (ang.).