Witold Szwedkowski

Witold Szwedkowski (ur. 1976)^[1] – działacz społeczny i kulturalny, współtwórca i jeden z polskich liderów Miejskiej Partyzantki Ogrodniczej oraz poeta. Jego twórczość zawiera komponenty społeczne, literackie, artystyczne i ekologiczne. Od roku 2020 jest członkiem Stowarzyszenia Architektury Krajobrazu^[2].

Działania w zakresie ogrodnictwa partyzanckiego rozpoczął w roku 2005. W roku 2010 uruchomił Schronisko dla Niechcianych Roślin, społeczność zajmującą się organizacją adopcji roślin pokojowych^{[3][4][5][6][7]}. Działania zaczęły być dostrzegane przez media od roku 2013^[8], zdobywając od tego czasu popularność oraz naśladowców^{[8][9][10][11][12][13][14][15]}.

Szwedkowski organizował zakładanie pierwszych w województwie śląskim ogrodów społecznych^[16] i popularyzuje wiedzę na ich temat^[17][18][19] oraz na temat dzikich roślin jadalnych^[20].

W roku 2017 zorganizował Światowy Dzień Siania Dyni w Miejscach Publicznych^[21][22][23]. W roku 2018 termin wydarzenia ustalony został na 16 maja, a w propagowanie go i w sianie dyń zaangażowało się 900 osób^[24]. W roku 2019 włączenie się do imprezy zadeklarowały grupy ogrodników miejskich z Gandawy, Królewca i kilku miast amerykańskich oraz Park Śląski^[25].

Do roku 2019 publikował na łamach Gazety Parkowej cykl poświęcony ogrodnikom miejskim^[26][27]. Od roku 2020 publikuje na łamach miesięcznika Zieleń Miejska^[28], a od 2021 w miesięczniku Lider Biznesu - Magazyn Branży Ogrodniczej^{[29][30][31][32][33]}.

Witold Szwedkowski był jednym członków założycieli grupy poetyckiej Bellerofon, która działała w Łodzi latach 1998–2001^[34]. W roku 2017 był zwycięzcą konkursu Poetika^[35]. W roku 2019 był nominowany w XV Ogólnopolskim Konkursie Poetyckim im. Kazimierza Ratonia^[36].

Tworzy poezję w nurcie neolingwistycznym, poezję konkretną i haptyczną. Publikuje na wystawach i w Internecie; w Polskim Serwisie Literackim i Wywrocie.

W roku 2008 był inicjatorem przeniesienia nieczynnej wieży wyciągowej kopalni ze Śląska do Łodzi^[37][38]. Pomysł zwrócił uwagę na walory dziedzictwa materialnego Górnego Śląska^[39][40]. W kolejnych latach zabezpieczone i poddane renowacji zostały wieże szybowe w Świętochłowicach, Siemianowicach Śląskich oraz Katowicach.

W 2016 wydał książkę pod tytułem Świadkowie historii (współautor: Sebastian Pypłacz)^[41]. Książka zawiera mapę i przewodnik z opisem kilkudziesięciu obiektów z terenu centrum Chorzowa. Tytułowi „świadkowie historii” to przedmioty i detale architektoniczne o niegdyś określonym zastosowaniu. Dziś są zapomniane, nieużywane, a czasem, mimo dziewiętnastowiecznego pochodzenia usuwane z krajobrazu miejskiego. Zwykle z utratą podstawowej funkcji, do jakiej zostały zaprojektowane, tracą też wartość materialną, a nie posiadają statusu zabytku techniki. Pozostają jednak źródłem informacji o życiu przeszłych pokoleń^[42]. Przygotowaniu książki towarzyszyły spotkania i konsultacje z mieszkańcami.

Organizował zbiórkę pieniędzy dla Szymona Szymankiewicza, zdobywcy złotego medalu na 26 Biennale Plakatu Polskiego^[43][44].

W lutym 2022 roku Szwedkowski wystąpił ze zbiórką podpisów pod petycją do Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, opowiadając się za zachowaniem w charakterze świadka historii pnia największego drzewa na krakowskich Plantach, pomnika przyrody, który 18 lutego 2022 r. został przewrócony przez wichurę. Petycja spotkała się z zainteresowaniem ze strony krakowskich mediów, a podpisało się pod nią ponad trzysta osób zaangażowanych w ochronę dziedzictwa Krakowa^{[45][46][47][48][49]}.

• 2025 – Primary structures of bodies, konferencja, Akademickie Centrum Designu^[50]
• 2025 – Wspólnoty zaprojektowane – między rzeczywistością a wizją, wystawa zbiorowa, Cracow Art Week, Galeria Podbrzezie we współpracy z Agnieszką Piksą i Barbarą Janczak^[51]
• 2024 – Niebo w papiloty. Sztuka jako piąty żywioł, warsztaty, Centrum Sztuki Współczesnej Kronika (uczestnik)^[52]
• 2024 – Centrum światów jest tutaj, wykład performatywny, Przemyśl (uczestnik)^[53]
• 2023 – Czułe spacerowanie - kąpiel miejska, warsztaty, Krakowskie Biuro Festiwalowe (prowadzący)^[54]
• 2023 – Laboratorium ogrodnictwa miejskiego, "PALIMPSEST Creative Dialogues", Horyzont Europa (uczestnik programu)^[55]
• 2023 – Laboratorium szczęścia, warsztaty, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach (prowadzący)^[56][57]
• 2022 – Cyfroteka V, poezja konkretna, Galeria OFF Piotrkowska, Łódź (uczestnik)^[58]
• 2020 – PO-MO II mail art, Selçuk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi Konya, Turcja (uczestnik)^[59]
• 2020 – Cyfroteka IV, poezja konkretna, Galeria OFF Piotrkowska, Łódź (uczestnik)^[60]
• 2019 – Trudna miłość, malarstwo, galeria Minus1.artspace, Katowice (kurator)^[61]
• 2017 – Żniwa, instalacja przestrzenna, Minus1.artspace, Katowice (uczestnik)^[62]
• 2014 – Adbusting Situations, multimedia, Galeria Hyperion, Katowice (kurator)^[63]

W roku 2017 uhonorowany został tytułem Lokalny Bohater 2017^[64].

Za popularyzowanie wiedzy o ogrodnictwie miejskim wśród społeczności lokalnej oraz rewitalizację terenów poprzemysłowych w śląskich miastach nominowany był w plebiscycie Dziennika Zachodniego do tytułu Osobowość Roku 2018^[65].