Woburn Abbey
![]() Widok z lotu ptaka | |
| Państwo | |
|---|---|
| Kraj | |
| Adres |
Woburn, |
Położenie na mapie Bedfordshire ![]() | |
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii ![]() | |
Położenie na mapie Anglii ![]() | |
| Strona internetowa | |
Woburn Abbey – rezydencja arystokratyczna w środkowej Anglii, w hrabstwie Bedfordshire, położona w pobliżu wsi Woburn, na południowy wschód od miasta Milton Keynes. Siedziba książąt Bedford[1].
Rezydencja wpisana jest do rejestru zabytkowych budynków jako obiekt klasy I (najwyższej)[1]. Otaczają ją tereny parkowo-ogrodowe o powierzchni około 1200 hektarów (Woburn Park), również stanowiące zabytek klasy I[2]. Posiadłość udostępniana jest zwiedzającym; w jej obrębie funkcjonuje m.in. park safari[3].
Historia
W średniowieczu w miejscu tym znajdował się klasztor cysterski, założony w 1145 roku. Po kasacie klasztorów przez króla Henryka VIII, w 1547 roku posiadłość została przekazana Johnowi Russellowi, który uzyskał wkrótce później nowo wykreowany, dziedziczny tytuł hrabiego Bedford. Od tamtej pory Woburn Abbey nieprzerwanie pozostaje własnością jego potomków, choć dopiero jego prawnuk Francis Russell, 4. hrabia Bedford uczynił ją w 1619 roku główną siedzibą rodu[2]. Począwszy od 1694 roku kolejni przedstawiciele rodu noszą dziedziczny tytuł księcia Bedford[4].
Zabudowania klasztorne zaadaptowano do funkcji mieszkalnej i poddano przebudowie około 1630 roku. Kolejne przebudowy miały miejsce w latach 1747–1761, zrealizowana przez architekta Henry’ego Flitcrofta, oraz 1787–1790, według projektu Henry’ego Hollanda. W latach 1949–1950[1] wschodnią część rezydencji zburzono ze względu na daleko posunięte spróchnienie drewnianej konstrukcji[5]; następnie poddano częściowej odbudowie według projektu Alberta Richardsona. Współcześnie istniejąca zabudowa pochodzi z wieku XVIII i późniejszych; zachowały się nieliczne ślady z wcześniejszego okresu[1]. Tereny parkowo-ogrodowe w obecnym kształcie zostały zasadniczo rozplanowane w XIX wieku przez Humphry’ego Reptona[2].
W 1953 roku posiadłość odziedziczył Ian Russell, 13. książę Bedford. Znajdowała się ona wówczas w stanie zaniedbania i głębokiego zadłużenia (m.in. za sprawą należności z tytułu podatku spadkowego[6]). Książę podjął się renowacji rezydencji i w 1955 roku, jako jeden z pierwszych wielkich właścicieli ziemskich w Wielkiej Brytanii, udostępnił ją odpłatnie, wraz z terenami parkowo-ogrodowymi, zwiedzającym. Wśród atrakcji znajdowały się ogród zoologiczny, herbaciarnia i jezioro z przystanią dla łodzi[7]. W późniejszym czasie jedną z głównych atrakcji stał się park safari (już od XIX wieku na terenie posiadłości trzymano egzotyczne zwierzęta)[2]. Do dzisiaj rezydencja jest miejscem zamieszkania księcia Bedford (od 2003 roku jest nim Andrew Russell)[8].
Opis
Rezydencja wzniesiona na planie kwadratu z wewnętrznym dziedzińcem, z brakującym (zburzonym) skrzydłem wschodnim. Budynek o trzech kondygnacjach, częściowo pod dachem mansardowym. Elewacje wykonane z muru ciosowego z bloków wapiennych[1]. W sąsiedztwie rezydencji dwa budynki stajni, domykające wraz z nią większy, ogrodzony dziedziniec zewnętrzny. Całość otaczają tereny parkowo-ogrodowe o powierzchni około 1200 hektarów[2].
Galeria
Fasada zachodnia (wejściowa)
Widok od strony wschodniej
Woburn Abbey na ilustracji z 1868 roku
Park safari widziany z powietrza
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Woburn Abbey. Historic England. [dostęp 2025-08-23]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 Woburn Abbey. Historic England. [dostęp 2025-08-23]. (ang.).
- ↑ Woburn Abbey. Historic Houses. [dostęp 2025-08-23]. (ang.).
- ↑ The Dukes of Bedford. Bedford Borough Council. [dostęp 2025-08-23]. (ang.).
- ↑ Dianne Duggan: Woburn Abbey: The First Episode of a Great Country House. Cambridge University Press, 2016-04-11. [dostęp 2025-08-23]. (ang.).
- ↑ Woburn Abbey, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2025-08-23] (ang.).
- ↑ Dennis Barker: Obituary: The Duke of Bedford. The Guardian, 2002-10-29. [dostęp 2025-08-23]. (ang.).
- ↑ Woburn. [dostęp 2025-08-23]. (ang.).



