Wodnicha szarobrunatna

Wodnicha szarobrunatna
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

wodnichowate

Rodzaj

wodnicha

Gatunek

wodnicha szarobrunatna

Nazwa systematyczna
Hygrophorus mesotephrus Berk. & Broome[1]
Ann. Mag. nat. Hist., Ser. 2 13: 402 (1854)[2]

Wodnicha szarobrunatna, wodnicha pośrednia[3] (Hygrophorus mesotephrus Berk. & Broome) – gatunek grzybów z rodziny wodnichowatych (Hygrophoraceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hygrophorus, Hygrophoraceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Takson ten opisali Miles Joseph Berkeley i Christopher Edmund Broome w roku 1854. W 1960 wskazano lektotyp. W 2021 wskazano epityp[1]. Synonimy nazwy naukowej[4]:

  • Limacium mesotephrum (Berk. & Broome) Henn. 1898
  • Limacium arbustivum var. mesotephrum (Berk. & Broome) Bohus 1939
  • Hygrophorus olivaceoalbus var. gracilis Maire 1933

Nazwę wodnicha pośrednia nadała Barbara Gumińska w roku 1997[3]. Jest już niespójna z nazwą naukową. W 2025 Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego zarekomendowała używanie nazwy wodnicha szarobrunatna[3].

Morfologia

Kapelusz

O średnicy 19–32 mm, u młodych okazów stożkowato-wypukły, u starszych rozszerzony, ze słabo karbowanym, czasami podwiniętym brzegiem,, silnie kleisty, niehigrofaniczny. Powierzchnia blado szarobrązowa lub beżowa, ku środkowi znacznie ciemniejsza, szarawo-sepiowa z lekkim oliwkowym odcieniem[5].

Blaszki

Blaszek pełnych około 25-35, blaszeczki l = 1-3, krótko zbiegające, dość rzadkie, grube, z wiekiem stające się lekko brzuchate, białe do kremowych[5].

Trzon

O wysokości 43–63 mm, średnicy 3,5–6,5 mm, lekko wrzecionowaty. Wierzchołek biały, oprószony do drobno biało-kłaczkowatego, suchy, czasami wodnisty, ostro oddzielony od pozostałej lepkiej części, która jest biała lub jasnoochrowo-pomarańczowa i żółknąca u nasady, bez ciemniejszych plam lub pasków, również po wyschnięciu[5].

Miąższ

Biały, u nasady trzonu żółtawy, bez zapachu i bez smaku[5].

Występowanie i siedlisko

Występuje w Norwegii, Szwajcarii, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Niemczech, Szwecji, Danii, we Francji, Włoszech, w Austrii, Stanach Zjednoczonych, Rosji, Luksemburgu, Holandii i w Kanadzie[6]. W Polsce nie występuje[7].

Znaczenie

Naziemny grzyb ektomykoryzowy[8], grzyb jadalny[9].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Index Fungorum – Names Record [online], www.indexfungorum.org [dostęp 2025-11-16].
  2. ↑ The Annals and magazine of natural history; zoology, botany, and geology, t. ser.2:v.13=no.73-78 (1854), London: Taylor and Francis, Ltd, 1854, s. 416 [dostęp 2025-11-16].
  3. 1 2 3 Rekomendacja nr 5/2025 Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], www.ptmyk.pl [dostęp 2025-11-16].
  4. ↑ Species Fungorum – GSD Species [online], www.speciesfungorum.org [dostęp 2025-11-16].
  5. 1 2 3 4 Eef Arnolds, Notes on Hygrophorus – III. The group of Hygrophorus olivaceoalbus (Hygrophorus subsect. Olivaceoumbrini Bat.) in north-western Europe, „Persoonia”, 10 (3), 1979, s. 374–375.
  6. ↑ Hygrophorus mesotephrus Berk. & Broome [online], www.gbif.org [dostęp 2025-11-16] (ang.).
  7. ↑ Hygrophorus mesotephrus (wodnicha szarobrunatna) [online], grzyby.pl [dostęp 2025-11-16].
  8. ↑ Hygrophorus mesotephrus [online], www.commanster.eu [dostęp 2025-11-16].
  9. ↑ Global List of Edible Mushrooms [online], www.cromushrooms.eu [dostęp 2025-11-16].