Wodorowęglan amonu
| |||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||||||||||||
| biały, krystaliczny proszek o zapachu amoniaku[1] | |||||||||||||||||||||||||||
| Wzór chemiczny |
NH4HCO3 | ||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| • zapis Hilla |
CH5NO3 | ||||||||||||||||||||||||||
| Masa molowa |
79,06 g/mol | ||||||||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||||||||||||
| DrugBank | |||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||||||||||
Wodorowęglan amonu, NH4HCO3 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy wodorowęglanów, wodorosól amonowa kwasu węglowego.
Tworzy bezbarwne kryształy o zapachu amoniaku, które łatwo rozkładają się do amoniaku, wody i dwutlenku węgla. Dobrze rozpuszczalny w wodzie, hydrolizuje jako sól słabego kwasu i słabej zasady.
Zastosowanie
Stosowany m.in. jako rodzaj proszku do pieczenia (o nazwie handlowej amoniak, amoniak do pieczenia, amoniak spożywczy itp.), środków gaśniczych, leków, barwników, a także jako prosty nawóz (szczególnie w Chinach, choć jest tam wypierany przez mocznik z powodu niższej jakości i braku stabilności). Jest również stosowany w wyrobie ceramiki, tworzyw sztucznych i gumy, przy garbowaniu skór i wyrobie katalizatorów. Służy też do otrzymywania innych związków amonowych.
Reakcje
Związek rozpuszcza się w wodzie, dając lekko zasadowe roztwory. Jest nierozpuszczalny w acetonie i alkoholach. W temperaturze powyżej ok. 60 °C rozkłada się do amoniaku, wody i dwutlenku węgla[1][2] w reakcji endotermicznej[5][6]:
| t (°C) | 25,4 | 34,2 | 40,7 | 45,0 | 50,0 | 55,8 | 59,3 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| p (hPa) | 78,5 | 162,6 | 267,9 | 370,6 | 526,5 | 821,1 | 1086,4 |
W reakcji z kwasami tworzy sól, dwutlenek węgla i wodę, np.:
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Ammonium hydrogen carbonate, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 108420 [dostęp 2012-09-17] (niem. • ang.).
- 1 2 Bread and Other Baked Products, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, s. 22, DOI: 10.1002/14356007.a04_331.pub2 (ang.).
- 1 2 Wodorowęglan amonu [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 20 kwietnia 2026, numer katalogowy: 09830 [dostęp 2012-09-07].
- ↑ Ammonium bicarbonate [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 09830 [dostęp 2012-09-07] (ang.). (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
- 1 2 Karl-Heinz Zapp i inni, Ammonium Compounds, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, s. 21, DOI: 10.1002/14356007.a02_243 (ang.).
- ↑ Endothermic processes [online], PCC Group Product Portal [dostęp 2023-07-27] (ang.).