Wojciech Cynarski

Wojciech Cynarski
Ilustracja
Państwo działania

 Polska

Data urodzenia

23 lutego 1965

profesor nauk o kulturze fizycznej
Specjalność: socjologia kultury fizycznej, socjologia sportu, sporty walki, teoria sportu
Alma Mater

Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie

Doktorat

30 czerwca 1998[1] – nauki o kulturze fizycznej
AWF w Warszawie
promotor: Jerzy Kosiewicz

Habilitacja

15 marca 2005[1] – nauki o kulturze fizycznej
AWF w Warszawie

Profesura

22 stycznia 2016[1]

Nauczyciel akademicki
Uczelnia

Uniwersytet Rzeszowski

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi

Wojciech Jan Cynarski (ur. 23 lutego 1965[2]) – polski socjolog i teoretyk sportu, trener i mistrz-nauczyciel sztuk walki, nauczyciel akademicki. Do jego specjalności należy hoplologia.

Życiorys

W 1989 ukończył budownictwo na Politechnice Rzeszowskiej im. Ignacego Łukasiewicza, a w 2002 – studia magisterskie z socjologii samorządowej na Uniwersytecie Rzeszowskim[3].

W 1998 uzyskał w Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie stopień doktora nauk o kulturze fizycznej. Tematem jego rozprawy doktorskiej były Dalekowschodnie sztuki walki budo w kulturze sportowej Zachodu, a promotorem – Jerzy Kosiewicz. Stopień doktora habilitowanego uzyskał w 2005 roku na tej samej uczelni na podstawie rozprawy Teoria i praktyka dalekowschodnich sztuk walki w perspektywie europejskiej. Tytuł profesora nauk o kulturze fizycznej otrzymał w 2016 roku[[4]].

Od 2001 jest pracownikiem Uniwersytetu Rzeszowskiego, gdzie kieruje Katedrą Społeczno-Humanistycznych Podstaw Kultury Fizycznej. Wykłada m.in. socjologię sportu i socjologię czasu wolnego na Wydziale Nauk o Kulturze Fizycznej UR oraz teorię sztuk walki w Szkole Doktorskiej UR. Zajmuje się też socjologią i antropologią kultury, turystyki i sztuk walki, historią kultury fizycznej i hoplologią (nauka o kulturach militarnych). W latach 2007–2013 był związany z Państwową Akademią Nauk Stosowanych w Krośnie, a w latach 2014–2015 – z Wyższą Szkołą Biznesu i Przedsiębiorczości w Ostrowcu Świętokrzyskim[3].

Sztuki walki i sporty walki uprawia od roku 1977; między innymi studiował za granicą pod kierunkiem wybitnych mistrzów japońskiego budō. Posiada licencje trenera i sędziego międzynarodowego w jūjutsu i karate (kl. A). Trenował jūjutsu pod kierunkiem niemieckiego mistrza sztuk walki i wiceprezydenta Idokan Europe International (IEI) Lothara Siebera. W marcu 1993 założył z ramienia IEI Stowarzyszenie Idōkan Polska, w którym pełni rolę prezesa i dyrektora technicznego, utrzymując współpracę z ośrodkiem Lothara Siebera w Monachium[5]. Jest sōke kompletnego systemu sztuk walki Idōkan Yōshin-ryū sōgō budō[6] i liderem Shibu Kobudō w Polsce, czyli przedstawicielstwa starych japońskich szkół sztuk walki, jak Tenshinshōden Katorishintō-ryū i Takeda-ryū. Jako długoletni praktyk posiada wysokie stopnie i tytuły mistrzowskie, m.in. w jūjutsu (10 dan, hanshi), karate (10 dan, hanshi), kobudō (8 dan, hanshi) i iaidō (8 dan, kyōshi)[7][8].

Od 2010 jest prezydentem Międzynarodowego Towarzystwa Naukowego Sportów Walki i Sztuk Walki (International Martial Arts and Combat Sports Scientific Society, IMACSSS) z siedzibą w Rzeszowie[9][10], które założył wraz z Kazimierzem Obodyńskim[11].

Opublikował ponad 800 prac naukowych, w tym 23 autorskie monografie. Był redaktorem lub współredaktorem naukowym 30 prac zbiorowych (17 zbiorowych monografii i 13 wydawnictw pokonferencyjnych). Jest redaktorem naczelnym kwartalnika „Ido Movement for Culture Journal of Martial Arts Anthropology”.

W 2025 nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Rzeszowskiego ukazała się jego książka o tematyce historycznej, której opublikowanie wzbudziło krytykę w środowisku naukowym macierzystej uczelni, w szczególności Instytutu Archeologii UR, z uwagi na zawarte w niej pseudonaukowe tezy o Imperium Lechitów. Autor bronił swoich twierdzeń powołując się na teorię autochtonicznego pochodzenia Słowian oraz „wyniki badań genetycznych, antropologicznych, lingwistycznych”[12].

Nagrody i odznaczenia

Został odznaczony Srebrnym (2007)[13] i Złotym (2023)[14] Krzyżem Zasługi.

Wybrane publikacje

  • Cynarski W.J., Sztuki walki budō w kulturze Zachodu, Wyd. WSP, Rzeszów 2000. ISBN 83-7262-072-5
  • Cynarski W.J., Proces globalizacji. Dialog kultur czy konflikt wartości?, Instytut Europejskich Studiów Społecznych w Rzeszowie, Rzeszów 2002. ISBN 83-88120-90-5
  • Cynarski W.J., Globalizacja a spotkanie kultur, UR, Rzeszów 2003. ISBN 83-7338-132-5
  • Cynarski W.J., Teoria i praktyka dalekowschodnich sztuk walki w perspektywie europejskiej, UR, Rzeszów 2004. ISBN 83-7338-118-X
  • Cynarski W.J., Recepcja i internalizacja etosu dalekowschodnich sztuk walki przez osoby ćwiczące, UR, Rzeszów 2006. ISBN 978-83-7338-244-2
  • Cynarski W.J., Spotkania, konflikty, dialogi. Analiza wybranych obszarów kultury fizycznej i turystyki kulturowej, UR, Rzeszów 2008. ISBN 978-83-7338-381-4
  • Cynarski W.J., Sztuki walki – Idō i Idōkan, SIP, Rzeszów 2009. ISBN 978-83-61312-85-7
  • Cynarski W.J., Spotkania, konflikty, dialogi. Analiza wybranych obszarów kultury fizycznej i turystyki kulturowej, II wyd. zm., UR, Rzeszów 2010. ISBN 978-83-7338-527-6
  • Warchoł K., Cynarski W.J., Wybrane problemy współczesnej teorii i metodyki wychowania fizycznego, PWSZ w Krośnie, Krosno 2011. ISBN 978-83-89295-64-4
  • Cynarski W.J., Martial arts Phenomenon – Research and Multidisciplinary Interpretation, UR, Rzeszów 2012. ISBN 978-83-7338-772-0
  • Cynarski W.J., Antropologia sztuk walki. Studia i szkice z socjologii i filozofii sztuk walki, UR, Rzeszów 2012. ISBN 978-83-7338-777-5
  • Zeng H.Z., Cynarski W.J., Lisheng X., Martial Arts Anthropology, Participants’ Motivation and Behaviours. Martial Arts in Chanshu: Participants’ Motivation, Practice Times and Health Behaviours, Lambert Academic Publishing, Saarbrücken 2013. ISBN 978-3-659-46755-4
  • Cynarski W.J., Turystyka naukowa w perspektywie socjologii wizualnej, Katedra Kulturowych Podstaw Wychowania Fizycznego, Turystyki i Rekreacji WWF UR, Rzeszów 2015. (ISBN 978-83-943702-0-6)
  • Cynarski W.J., Obodyński K. [red.], Humanistyczna teoria sztuk i sportów walki – koncepcje i problemy, Wyd. UR, Rzeszów 2003. 228 s. (monografia) ISBN 83-7338-057-4
  • Cynarski W.J., Obodyński K., Mirkiewicz M. [red.], Z dziejów Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Polsce w 135. rocznicę powstania, PTNKF, Rzeszów 2004. 199 s. (monografia) ISBN 83-920354-5-3
  • Cynarski W.J., Obodyński K. [eds.], Tourism and Recreation in the Process of European Integration, PTNKF, Rzeszów 2004. 115 s. (monografia) ISBN 83-920354-7-X
  • Obodyński K., Cynarski W.J. [eds.], International Dialogue: Global, European, National and Multicultural Dimensions of Tourism, European Academy for the Carpathian Euroregion (EACE), Rzeszów 2005. 256 pp. (monografia) ISBN 83-89721-07-4
  • Obodyński K., Cynarski W.J. [eds.], Regional Tourism versus European Integration and Globalization, EACE, UR, Rzeszów 2005. 168 pp. (monografia) ISBN 83-7338-152-X
  • Cynarski W.J., Kalina R.M., Obodyński K. [eds.], 1st World Scientific Congress of Combat Sports and Martial Arts. Proceedings, PTNKF, Rzeszów 2006. 92 pp. ISBN 83-89721-12-0
  • Cynarski W.J., Obodyński K., Nizioł A. [eds.], Border and Transborder Tourism for European Integration, PTNKF, Rzeszów 2007. 246 pp. (monografia)
  • Obodyński K., Kosiewicz J., Cynarski W.J. [eds.], Tourism in Borderlands – Multiaspect Study of Development, PTNKF, Rzeszów 2007. 202 pp. (monografia)
  • Cynarski W.J., Nowakowski A., Zaborniak S. [red.], Studia z historii i teorii kultury fizycznej. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Kazimierzowi Obodyńskiemu, UR, Rzeszów 2008. ISBN 978-83-7338-419-4
  • Cynarski W.J. [ed.], Martial Arts and Combat Sports – Humanistic Outlook, Rzeszów University Press, Rzeszów 2009. 172 pp. (monografia) ISBN 978-83-7338-439-2
  • Cynarski W.J., Cieszkowski S. [red.], Raporty i szkice o kulturze fizycznej i zdrowotnej w perspektywie humanistycznej, UR, Rzeszów 2009. 190 s. ISBN 978-83-7338-493-4
  • Cynarski W.J., Bajorek W. [red.], Problemy kultury fizycznej i zdrowotnej w ujęciu holistyczno-humanistycznym, UR, Rzeszów 2009. 245 s. ISBN 978-83-7338-496-5
  • Cynarski W.J., Kubala K., Obodyński K. [eds.], 2nd World Scientific Congress of Combat Sports and Martial Arts Proceedings, September 17-19 2010, Rzeszów 2010, s. 60. ISBN 978-83-7338-571-9
  • Cynarski W.J. [ed.], Selected Areas of Intercultural Dialogue in Martial Arts, UR, Rzeszów 2011, pp. 172. (monografia) ISBN 978-83-7338-638-9
  • Cynarski W.J., Obodyński K., Porro N. [eds.], Sport, Bodies, Identities and Organizations: Conceptions and Problems, UR, Rzeszów 2011, pp. 400. (monografia) ISBN 978-83-7338-657-0
  • Cynarski W.J., Kosiewicz J., Obodyński K. [eds.], Sport in the Context of Social Sciences, UR, Rzeszów 2012, pp. 282. ISBN 978-83-7338-813-0
  • Cynarski W.J., Kosiewicz J., Obodyński K. [red.], Kultura fizyczna i sport w zwierciadle nauk społecznych, UR, Rzeszów 2012, s. 470. ISBN 978-83-7338-814-7
  • Cynarski W.J., Nowakowski A., Zaborniak S. [red.], Szkice z teorii i historii wychowania fizycznego, sportu i turystyki, UR, Rzeszów 2013. ISBN 978-83-7338-911-3
  • Kuwamori M., Figueiredo A., Bennett A., Koyama K., Matsuo M., Ishimatsu-Prime M., Yokoyama N., Kalina R.M., Honda S., Cynarski W.J. [eds.], Proceedings of the 2013 International Budo Conference by the Japanese Academy of Budo, University of Tsukuba, Tsukuba 2013.
  • Cynarski W.J., Nizioł A. [eds.], 3rd IMACSSS International Conference Abstract Book, Rzeszów University Press, Rzeszów 2014. ISBN 978-83-7996-052-1
  • Cynarski W.J., Nizioł A. [eds.], Proceedings of the 3rd IMACSSS International Conference, and 3rd World Scientific Congress of Combat Sports and Martial Arts, Rzeszów, Poland, Oct. 15-17 2014, The Lykeion Library, vol. 20, IMACSSS and UR, Rzeszów 2015. http://wf.ur.edu.pl/Dzialalnosc-naukowa/Konferencje-cykliczne/Combat-Sports/2014csma/Proceedings-IMACSSS-2014.aspx ISBN 978-83-938533-2-8.
  • Zeng H.Z., Cynarski W.J. (2016), Participation Motivations of Taekwondo Athletes / Students, LAP/Lambert Academic Publishing, Saarbrücken.
  • Cynarski W.J., Błażejewski W., Pasterniak W. (2016), Pedagogika nowoparadygmatyczna. W poszukiwaniu nowych inspiracji i aplikacji pedagogicznych. Monografia tematyczna, Wydawnictwo UR, Rzeszów.
  • Cynarski W.J. (2017), Czas wolny, turystyka i rekreacja w perspektywie socjologicznej, Universitas, Kraków.
  • Cynarski W.J. (2019), Sztuki walki i sporty walki. W kierunku ogólnej teorii / Martial Arts & Combat Sports: Towards the General Theory of Fighting Arts, Wydawnictwo Naukowe Katedra, Gdańsk.
  • Cynarski W.J. (2020), Turystyka sztuk walki. Perspektywa społeczno-kulturowa / Tourism of martial Arts: social-cultural perspective, Wydawnictwo UR, Rzeszów.
  • Cynarski W.J. (2021a), Metodologia badań społecznych i antropologiczno-kulturowych w naukach o kulturze fizycznej i w obszarze turystyki, Wyd. UR, Rzeszów.
  • Cynarski W.J. (2021b), Leksykon sztuk walki. Mistrzowie i ich szkoły / Lexicon of fighting arts. Masters and their schools, , Wydawnictwo UR, Rzeszów.
  • Cynarski W.J. (2022), Filozofia sztuk walki / Philosophy of Martial Arts, Wydawnictwo UR, Rzeszów.
  • Cynarski W.J. (2023), Socjologia sztuk walki / Sociology of Fighting Arts, Wydawnictwo UR, Rzeszów.
  • Cynarski W.J. (2024a), Japanese Kobudō: Prolegomena to the Anthropology of Martial Arts / Japońskie kobudō. Prolegomena do antropologii sztuk walki, Wydawnictwo UR / Rzeszow University Press, Rzeszów [in Polish and English].
  • Cynarski W.J. (2024b), Karate w perspektywie antropologii / Karate in the Perspective of Anthropology, Wydawnictwo UR/ Rzeszow University Press, Rzeszów [in Polish and English].
  • Cynarski W.J. (2025), About military and physical culture in the lands of Lechia - hoplological essays / O kulturze militarnej i kulturze fizycznej na ziemiach lechickich – eseje hoplologiczne, Wydawnictwo UR / Rzeszow University Press, Rzeszów [in Polish and English]. ISBN 978-83-8277-271-5.

Przypisy

  1. 1 2 3 Prof. dr hab. Wojciech Jan Cynarski, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2025-04-25].
  2. ↑ Stowarzyszenie „Idokan Polska” (KRS 0000010195) [online], Krajowy Rejestr Sądowy [dostęp 2026-07-04].
  3. 1 2 Prof. dr hab. inż. Wojciech Jan Cynarski, [w:] portal „Ludzie Nauki” [online], OPI PIB, MNiSW [dostęp 2026-07-04].
  4. ↑ Lothar Sieber, Przemysław Pawelec, Professors of martial arts. Holders of this title in martial arts science, „Ido Movement for Culture. Journal of Martial Arts Anthropology”, 16 (3), 2016, s. 15–26, DOI: 10.14589/ido.16.3.2 [dostęp 2025-03-23].
  5. ↑ Wojciech Cynarski, Szkic historii Idokanu [online], idokan.pl [dostęp 2026-07-04].
  6. ↑ Paweł Swider, Aikido and Judo in teaching of shihan Wojciech J. Cynarski, „Ido Movement for Culture. Journal of Martial Arts Anthropology” (18), 2018, s. 8–14, DOI: 10.14589/ido.18.1.2, ISSN 2082-7571 [dostęp 2025-03-23].
  7. ↑ Czarny Wojciech, Pawelec Przemysław, Świder Paweł (red.), Sztuki i sporty walki w badaniach naukowych, Wydawnictwo UR, Rzeszów., 2025.
  8. ↑ Sensei [online], www.idokan.pl [dostęp 2025-03-23].
  9. ↑ Międzynarodowe Towarzystwo Naukowe Sportów Walki i Sztuki Walki (KRS 0000364738) [online], Krajowy Rejestr Sądowy [dostęp 2026-07-04].
  10. ↑ Board [online], International Martial Arts and Combat Sports Scientific Society [dostęp 2026-07-04].
  11. ↑ Kazimierz Obodyński, Jan Słopecki, II Światowy Kongres Naukowy sportów i sztuk walki w Rzeszowie [online], forumakademickie.pl, 4 stycznia 2011 [dostęp 2026-07-04].
  12. ↑ Anna Gorczyca, Profesor od kultury fizycznej szerzy teorię o Imperium Lechitów. Historycy: To pseudonauka [online], wyborcza.pl, 29 października 2025 [dostęp 2026-07-04].
  13. ↑ M.P. 2007 nr 42 poz. 482 [online].
  14. ↑ Dz.U. 2023 poz. 471 [online].

Bibliografia

  • Who is Who w Polsce, t. 1, wyd. VI, Huebners Who is Who, Zug 2007, s. 503.
  • Słownik biograficzny profesorów Uniwersytetu Rzeszowskiego 2001-2006, UR, Rzeszów 2006, s. 23-24.