Wolfgang Koeppen

Wolfgang (Arthur Reinhold) Koeppen (ur. 23 czerwca 1906 w Greifswaldzie; zm. 15 marca 1996 w Monachium) – niemiecki pisarz, dziennikarz, scenarzysta filmowy, aktor^[1].

Urodził się w Greifswaldzie w 1906 roku, w 1908 razem z matką przeniósł się do Torunia, w 1912 do Szczytna (Ortelsburg) na Mazurach. Dorastał w Szczytnie w domu swojego wuja, tam ukończył gimnazjum, po czym w 1919 powrócił z matką (z ojcem nie miał kontaktu) do Greifswaldu. Pracował jako kurier w księgarni, później jako kucharz okrętowy, bileter w kinie. Został na krótko zatrudniony w teatrze w Greifswaldzie, potem w teatrze w Wismarze. Jako wolny słuchacz studiował germanistykę w Greifswaldzie^[1][2].

W Berlinie nawiązał współpracę z prasą. Po śmierci matki w 1925 został czasowo w 1926 asystentem reżysera w miejskim teatrze w Würzburgu. Ponownie zamieszkał w Berlinie, tam spotykał się z członkami zespołu Erwina Piscatora. W roku 1934 zamieszkał w Hadze, jednak w 1938 powrócił do Niemiec. Pisał scenariusze dla wytwórni filmowych. W czasie II wojny światowej na prośbę wydawnictwa Universitäts-Verlag został zwolniony ze służby w armii. Po wojnie zamieszkał w Monachium. W 1948 ożenił się z Marion Ulrich (zmarła w 1984)^[2].

Odbywał podróże po Europie i do USA. W latach 1955–1960 na zlecenie Południowoniemieckiej Rozgłośni Radiowej odbył podróże do Hiszpanii, Francji, Rzymu, do Związku Radzieckiego, do Warszawy, Londynu. Zmarł w Monachium w 1996 roku. Został pochowany na Cmentarzu Północnym w Monachium^[2].

W roku 1997 Uniwersytet Greifswaldzki wszedł w posiadanie spuścizny literackiej Koeppena i rozpoczął tworzenie Archiwum Wolfganga Koeppena (Wolfgang-Koeppen-Archiv), znalazło ono swoje miejsce w wyremontowanym domu rodzinnym Koeppena w roku 2002^[3].

Na podstawie^[2]:

• 1962 Nagroda im. Georga Büchnera Niemieckiej Akademii Języka i Literatury
• 1965 Nagroda Literacka Bawarskiej Akademii Sztuk Pięknych
• 1971 Nagroda im. Andreasa Gryphiusa
• 1990 Doktorat honoris causa Uniwersytetu w Greifswaldzie
• 1992 Krzyż Zasługi Republiki Federalnej Niemiec
• 1994 obywatelstwo honorowe miasta Greifswald

Wolfgang Koeppen jest autorem powieści, wspomnień, reportaży, esejów, scenariuszy filmowych, "utwory te dokonując bilansu pierwszych lat pokoju wyrażają radykalny sprzeciw wobec ducha i politycznej praktyki bońskiej Restauracji, wskazują na złowrogo żywotne dziedzictwo nazistowskiej przeszłości, opisują śmiertelne choroby epoki: atomizację społeczeństwa, prowadzący do etycznego nihilizmu kryzys kultury, bezradność humanistycznej myśli w obliczu brutalnej przemocy"^[4].

• Eine unglückliche Liebe, 1934
• Die Mauer schwankt, 1935
• Tauben im Gras, 1951
• Das Treibhaus, 1953 (Cieplarnia, wyd. polskie 1972) – najbardziej znana powieść autora
• Der Tod in Rom, 1954 (Śmierć w Rzymie, wyd. polskie 1957)
• Reisen nach Frankreich, 1961
• Jugend, 1976 (Młodość, wyd. polskie 1979)
• Es war einmal in Masuren, 1991

• Arno-Schmidt-Preis 1984 für Wolfgang Koeppen / Red. Arno-Schmidt-Stiftung. – Hamburg: Gätjens, 1984.
• Fischer, Bernd E.: Wolfgang Koeppen in Greifswald. – Berlin: Fischer, 2002.
• Oehlenschläger, Eckart (red.): Wolfgang Koeppen. – Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 1987.
• Döring, Jörg: Ich stellte mich unter, ich machte mich klein – Wolfgang Koeppen 1933-1948. – Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 2003.
• Spodzieja, Ryszard: Wolfgang Koeppen – ein Vertreter der literarischen Moderne. – Dresden–Wrocław: Neisse Verlag/QUAESTIO, 2011.

• Archiwum Wolganga Koeppena. [dostęp 2011-05-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-03-05)].
• Fundacja Wofganga Koeppena. [dostęp 2011-05-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-25)].
• Centrum Literackie Pomorze Przednie. [dostęp 2011-05-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-12-09)].
• www.ub.fu-berlin.de/ – komentowany zbiór linków. [dostęp 2011-05-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-12-29)].