Wunderwaffe

Rakieta balistyczna V-2. Przykład innowacyjnej, wyjątkowo zaawansowanej broni III Rzeszy zaliczanej do wunderwaffe

Wunderwaffe (z niem. cudowna broń) – nieoficjalne określenie zaawansowanych technicznie projektów uzbrojenia rozwijanych w III Rzeszy. Pojęcie wykorzystywane w propagandzie nazistowskiej przy tworzeniu narracji o „super-broni”, która w „cudowny sposób” miała odmienić los przegrywających II wojnę światową Niemiec.

Mimo, iż w III Rzeszy rozwijano wiele innowacyjnych i wyjątkowo zaawansowanych typów uzbrojenia, nigdy nie udało się wykorzystać ich potencjału do uzyskania jakiejkolwiek realnej przewagi na froncie. Poza tym wiele z nich nie wyszło poza fazę projektu lub prototypu, a część już na poziomie koncepcyjnym miała wątpliwe walory praktyczne zakrawające niekiedy na gigantomanię. Aura propagandowej tajemniczości niemieckiej „cudownej broni” doprowadziła również do powstania licznych teorii spiskowych o rzekomym projektowaniu przez nazistów broni mogącej uchodzić za fantastykę naukową.

Rodzaj broni zaliczanej do wunderwaffe nie jest ścisły i opiera się najczęściej na luźnej interpretacji.

Przykłady

Broń artyleryjska

80 cm Kanone 5 (Eisenbahn), największe działo w historii

Broń jądrowa

Czołgi i działa samobieżne

Prototyp czołgu superciężkiego Panzerkampfwagen VIII Maus
  • Panzerkampfwagen VII Löwe (Lew) – planowany czołg superciężki, ważący 90 ton i uzbrojony w działo kalibru 105 mm.
  • Panzerkampfwagen E-100 – planowany czołg superciężki, ważący 140 ton; uzbrojenie tego czołgu miały stanowić działa różnego kalibru (128, 149 lub 170 mm).
  • Panzerkampfwagen VIII Maus (Mysz) – czołg superciężki, ważący 180 ton i uzbrojony w dwa działa kalibru 128 mm i 75 mm; dwa prototypy zostały ukończone.
  • Landkreuzer P-1000 Ratte (Szczur) – planowany czołg superciężki, ważący ok. 1000 ton i uzbrojony w dwa działa kalibru 280 mm, jedno działo przeciwpancerne kalibru 128 mm, osiem działek przeciwlotniczych kalibru 20 mm oraz dwa ckm-y kalibru 15 mm – rozpoczęto budowę jednego prototypu, którego nigdy nie ukończono.
  • Landkreuzer P. 1500 Monster (Potwór) – proponowany projekt superciężkiego działa samobieżnego, ważącego ok. 1500 ton i uzbrojonego w działa Schwerer Gustav/Dora kalibru 802 mm.

Okręty

Okręt podwodny typu XXI, najnowocześniejsze jednostki tej klasy w czasie II wojny światowej
Lotniskowce
  • Lotniskowce typu Graff Zeppelin
    • Graf Zeppelin (1938) – 33 550-tonowy lotniskowiec, którego stępkę podłożono w 1936; nigdy nie został ukończony.
    • Flugzeugträger B – planowany okręt siostrzany „Grafa Zeppelina”; zezłomowany przed spuszczeniem na wodę.
    • Flugzeugträger C i D – planowane okręty siostrzane „Grafa Zeppelina” i Flugzeugträgera B; początkowo miały być one gotowe do 1943 roku, jednak pod koniec 1938 roku plany uległy zmianie, a decyzję podjęto o budowie tylko „Grafa Zeppelina” i Flugzeugträgera B oraz ewentualnych mniejszych jednostek[1].
  • I (1942) – planowany 56 500-tonowy lotniskowiec, przeznaczony do celów transportowych; zrezygnowano z jego budowy przed rozpoczęciem prac.
Pancerniki
  • Pancerniki typu H – seria proponowanych okrętów wojennych, kończąc na H-44 – 140 000-tonowym okręcie uzbrojonym w osiem, 20-calowych dział. Tylko dwóm sztukom podłożono stępki; później zezłomowane.
U-booty – strefa oceaniczna
U-booty – strefa przybrzeżna
  • Okręty podwodne typu XXII – U-booty zaprojektowane na napęd niezależny od powietrza; dwie sztuki były w budowie.
  • Okręty podwodne typu XXIII (Elektroboote) – typ U-bootów zaprojektowany do prowadzenia działań wojennych w strefie przybrzeżnej; wybudowano 67 sztuk.
  • Okręty podwodne typu XXV – typ U-bootów zaprojektowany do prowadzenia działań wojennych w strefie przybrzeżnej, zbudowane miały być wyłącznie z części elektronicznych.
Lotniskowce podwodne
  • Typ XI – U-booty zaprojektowane do transportowania wodnosamolotów typu Arado Ar 231; czterem sztukom podłożono stępki; z dalszych prac zrezygnowano pod koniec wojny.

Pociski

V-1, pierwszy pocisk manewrujący (samolot-pocisk) wykorzystany na masową skalę
Fliegerfaust, pierwszy przenośny przeciwlotniczy zestaw rakietowy
  • V-1
  • V-2
  • Seria Aggregate
    • A 1 – eksperymentalna rakieta na paliwo ciekłe.
    • A 2 – rakieta eksperymentalna, stabilizowana żyroskopem.
    • A 3 – rakieta eksperymentalna z nawigacją bezwładnościową.
    • A 4/V-2 – pierwszy pocisk balistyczny oraz pierwszy obiekt, z którym wiązano możliwość lotów kosmicznych.
    • A 4b – wersja rakiety A 4 wyposażona w skrzydła zwiększające zasięg.
    • A 5 – eksperymentalna rakieta wielokrotnego użycia.
    • A 6 – pomniejszona wersja rakiety A4b.
    • A 7 – pomniejszona wersja rakiety A4.
    • A 8 – planowany podwodny system balistyczny.
    • A 9 – planowana wersja rakiety A 4 wyposażona w skrzydła zwiększające zasięg.
    • A 10 – projekt rakiety nosiciela, będącej pierwszym stopniem dwustopniowego międzykontynentalnego pocisku A 9/A 10.
  • Enzian – dwustopniowy kierowany pocisk rakietowy ziemia-powietrze.
  • Feuerlilie F-25 (Ognista Lilia) – doświadczalny kierowany pocisk rakietowy.
  • Feuerlilie F-55 (Ognista Lilia) – jedno- lub dwustopniowy kierowany naddźwiękowy pocisk rakietowy.
  • Fieseler Fi 103/V-1/Vergeltungswaffe 1 – kierowany samolot-pocisk.
  • Fliegerfaust (Pięść Lotnicza) / Luftfaust (Powietrzna Pięść) – pierwszy przenośny przeciwlotniczy zestaw rakietowy.
  • Fritz X – kierowana bomba przeciwpancerna.
  • Henschel Hs 117 Schmetterling (Motyl) – kierowany dwustopniowy pocisk rakietowy ziemia-powietrze.
  • Henschel Hs 117H – kierowany pocisk rakietowy powietrze-powietrze.
  • Henschel Hs 293 – kierowana uskrzydlona bomba rakietowa.
  • Henschel Hs 294 – kierowana uskrzydlona bombotorpeda rakietowa.
  • Henschel Hs 298 – kierowany pocisk rakietowy powietrze-powietrze.
  • Panzerblitz – niekierowany lotniczy przeciwpancerny pocisk rakietowy.
  • R 4/M Orkan – niekierowany pocisk rakietowy powietrze-powietrze.
  • Rheinbote (Wysłannik Renu) – czterostopniowy pocisk balistyczny ziemia-ziemia.
  • Rheintochter (Córka Renu) – kierowany pocisk rakietowy ziemia-powietrze.
  • Ruhrstahl X-4 – kierowany pocisk rakietowy powietrze-powietrze.
  • Taifun (Tajfun) – niekierowany przeciwlotniczy pocisk rakietowy.
  • Wasserfall Ferngelenkte Flakrakete – naddźwiękowy rakietowy kierowany pocisk przeciwlotniczy.
  • Werfer-Granate 21 – niekierowany pocisk rakietowy powietrze-powietrze, wersja rakiety artyleryjskiej 21 cm Wgr. 42 Spr.
  • Torpeda G7es – torpeda akustyczna, wykorzystywana przez U-booty.

Samoloty

Messerschmitt Me 262, pierwszy użyty bojowo myśliwiec o napędzie odrzutowym
Focke-Wulf Fw Triebflügel, projekt samolotu pionowego startu i lądowania
Samoloty z silnikami tłokowymi
Samoloty odrzutowe i rakietowe
  • Arado Ar 234 – pierwszy operacyjny bombowiec z napędem turboodrzutowym.
  • Arado E.555 – planowany Amerika Bomber z napędem turboodrzutowym.
  • Bachem Ba 349 Natter (Żmija) – rakietowy myśliwiec przechwytujący pionowego startu.
  • Blohm & Voss P.178 – odrzutowy bombowiec nurkujący.
  • DFS 194 – doświadczalny bezogonowy samolot rakietowy.
  • DFS 228 – doświadczalny samolot rozpoznawczy z napędem rakietowym.
  • DFS 346 – doświadczalny samolot z napędem rakietowym i skrzydłami skośnymi.
  • Fieseler Fi 103R Reichenberg – załogowa wersja samolotu-pocisku V 1.
  • Focke-Wulf Fw Triebflügel (Napędzane Skrzydła) – planowany myśliwiec przechwytujący pionowego startu z napędem strumieniowym.
  • Focke-Wulf Ta 183 Huckebein – planowany odrzutowiec ze skrzydłami skośnymi i silnikiem turboodrzutowym.
  • Focke-Wulf Strahlrohrjäger – planowany myśliwiec z napędem strumieniowym i skrzydłami skośnymi.
  • Heinkel He 162 Volksjäger (Myśliwiec Ludowy) – myśliwiec odrzutowy.
  • Heinkel He 176 – eksperymentalny samolot z napędem rakietowym.
  • Heinkel He 178 – pierwszy na świecie samolot z napędem turboodrzutowym.
  • Heinkel He 280 – pierwszy bojowy samolot z napędem turboodrzutowym; nie wszedł do służby.
  • Heinkel He 343 – planowany cztero-silnikowy bombowiec odrzutowy, oparty na modelu Arado Ar 234.
  • Henschel Hs 132 – planowany odrzutowy bombowiec nurkujący i myśliwiec przechwytujący.
  • Horten Ho 229 – samolot myśliwski typu latające skrzydło z napędem turboodrzutowym.
  • Horten H.XVIII – planowany samolot typu latające skrzydło.
  • Junkers EF 132 – planowany bombowiec odrzutowy.
  • Junkers Ju 287 – bombowiec turboodrzutowy ze skrzydłem o skosie ujemnym.
  • Lippisch P.13a – planowany naddźwiękowy myśliwiec przechwytujący ze skrzydłem delta i silnikiem strumieniowym.
  • Lippisch P.13b – planowany naddźwiękowy myśliwiec przechwytujący ze skrzydłem delta i silnikiem strumieniowym bazujący na samolocie Lippisch P.13a.
  • Messerschmitt Me 109 TL – myśliwiec turboodrzutowy zaprojektowany jako alternatywna wersja Me 262.
  • Messerschmitt Me 163 Komet (Kometa) – pierwszy operacyjny myśliwiec rakietowy[2].
  • Messerschmitt Me 262 Schwalbe (Jaskółka) – pierwszy operacyjny samolot z napędem turboodrzutowym.
  • Messerschmitt Me 263 – myśliwiec rakietowy będący rozwinięciem Me 163.
  • Messerschmitt Me P.1101 – doświadczalny samolot myśliwski z płatem skośnym i napędem turboodrzutowym.
  • Messerschmitt Me P.1106 – projekt myśliwca opartego na samolocie Messerschmitt Me P.1101.
  • Silbervogel (Srebrny Ptak) – projekt suborbitalnego bombowca antypodalnego z napędem rakietowym.

Szybowce

Śmigłowce

Wyposażenie techniczne

Teorie spiskowe

Artystyczne wyobrażenie Haunebu

Istnieją teorie spiskowe zakładające istnienie niepotwierdzonych historycznie projektów o charakterze „fantastycznonaukowym” do których zalicza się między innymi:

  • pojazdy latające mające przypominać formą „latające spodki” (Haunebu, Die Glocke) .
  • broń słoneczną – działającą na zasadzie reflektora parabolicznego odbijającego promienie słoneczne.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Carl Dreessen, Die deutsche Flottenrüstung, 1 stycznia 2000, ISBN 978-3-8132-0720-0 [dostęp 2025-01-23] (niem.).
  2. ↑ Łukasz Golowanow: Messerschmitt Me 163 Komet. konflikty.pl, 2008-02-12. (pol.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne