Wyspa Estyjska

Wyspa Estyjska
Kontynent

Europa

Państwo

 Polska

Akwen

Zalew Wiślany

Powierzchnia

ok. 1,8-2 km²

Położenie na mapie gminy Sztutowo
Mapa konturowa gminy Sztutowo, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Wyspa Estyjska”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Wyspa Estyjska”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Wyspa Estyjska”
Położenie na mapie powiatu nowodworskiego
Mapa konturowa powiatu nowodworskiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Wyspa Estyjska”
Ziemia54°19′55,9″N 19°22′54,8″E/54,332200 19,381900

Wyspa Estyjska – sztuczna wyspa refulacyjna na Zalewie Wiślanym powstająca w związku z budową kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną.

Wyspa Estyjska nie jest pierwszą sztuczną wyspą na Zalewie Wiślanym. W rosyjskiej części wód Zalewu Wiślanego znajduje się usypana przez Niemców w latach 30. XX w. wyspa Nasypnoj o powierzchni 0,014 km². Budowana wyspa Estyjska ma mieć ponad stukrotnie większą powierzchnię[1].

Przebieg prac

W 2019 roku rozpoczęto prace budowlane związane z budową kanału żeglugowego w pobliżu wsi Skowronki. Budowie kanału towarzyszy powstanie wyspy refulacyjnej o pow. 180–200 ha, na planie elipsy o długości osi głównych 1932 m i 1192 m oraz obwodzie 4,9 km. Wyspa ma mieć wysokość 2–3 m n.p.m. Na wyspę trafi ziemia, która jest wywożona z miejsca budowy kanału przez Mierzeję Wiślaną; ma ona stanowić siedlisko dla ptaków oraz roślinności i rekompensować straty środowiskowe, jakie wywoła inwestycja[2][3]. Na lokalizację sztucznej wyspy wybrano obszar w centralnej części Zalewu na wysokości Przebrna w odległości około 2,5 km od brzegu Mierzei Wiślanej[4] i 4 km od kanału żeglugowego[5].

We wrześniu 2020 na Zalewie Wiślanym umieszczano stalowe ścianki Larsena, wyznaczające przyszły kształt nowej wyspy[6]. W 2024 roku wyspa osiągnęła docelowy owalny kształt. Prowadzone są działania związane z umacnianiem brzegów i wypełnianiem ziemią z urobku. W połowie lipca 2025 Wyspa Estyjska była wypełniona w około 20 procentach[7].

Wyspa w kolejnych latach została zasiedlona przez ptaki (m.in. mewy śmieszki, mewy czarnogłowe, mewy srebrzyste, rybitwy rzeczne, sieweczki rzeczne, sieweczki obrożne, szablodzioby) i rośliny (m.in. komosę wielkolistną, lebiodę, dziewannę, nawłoć, starca, wierzbówkę, podbiał, gwiazdnicę, ostrożeń, psiankę), a także przez drobne zwierzęta lądowe (które dostały się na Wyspę wraz z urobkiem gruntu wydobywanego podczas budowy przekopu Mierzei, wśród nich gryzonie, żaby zielone, zaskrońce)[8].

Toponimia

Aby wybrać nazwę dla wyspy, minister gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej Marek Gróbarczyk ogłosił konkurs. Pierwszy etap konkursu zakładał nadsyłanie propozycji, spośród których komisja konkursowa wyłoniła 5 nazw (Estyjska, Rukwiel, Wodniczka, Bursztynowa i Brajana Chlebowskiego)[9][8]. Te z kolei poddano ogólnopolskiemu głosowaniu internetowemu. Głosowanie internetowe trwało od 7 do 20 września 2020 roku. Wzięło w nim udział 21 912 osób.

Konkurs wygrała nazwa Wyspa Estyjska, pochodząca od dawnej średniowiecznej nazwy Zalewu Wiślanego – Estmere, która znana jest z relacji IX-wiecznego podróżnika Wulfstana[8][10]. Staropruska nazwa Zalewu składała się z wyrazów Aistei – Estowie[11] i mari – zalew[12], czyli „Zalew Estów”, „Zalew Estyjski”.

Estami nazywano w źródłach antycznych i wczesnośredniowiecznych plemiona zachodnio-bałtyjskie zwane później (od IX wieku) Prusami.

Aby nazwa stała się oficjalna, musi zostać zaakceptowana i ogłoszona przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji[13], gdyż Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej nie ma kompetencji do nadawania oficjalnych nazw wyspom ani prawnych podstaw do zgłaszania propozycji takich nazw[14].

Przypisy

  1. ↑ Polska zyska nową wyspę u swoich wybrzeży! [online], Fakt24.pl, 9 stycznia 2019 [dostęp 2022-02-27] (pol.).
  2. ↑ Krzysztof Katka, Rząd zapłaci miliony? Krynica Morska chce opodatkować sztuczną wyspę [online], trojmiasto.wyborcza.pl, 12 stycznia 2019 [dostęp 2025-08-01].
  3. ↑ Polska ma trzy nowe wyspy. Wyspa powstała przy przekopie Mierzei ma już nazwę [online], Wprost, 23 września 2020 [dostęp 2020-09-23] (pol.).
  4. ↑ Przekopana mierzeja [online], ATB, 12 września 2020 [dostęp 2020-09-23] (pol.).
  5. ↑ Michał Tokarczyk: Nowy kawałek Polski. Postawiliśmy stopę na Wyspie Estyjskiej. 2021-06-18. [dostęp 2021-06-21].
  6. ↑ Tomasz Kurs, Do którego województwa będzie należała sztuczna wyspa na Zalewie Wiślanym? [online], olsztyn.wyborcza.pl [dostęp 2020-09-23].
  7. ↑ Magdalena Rudzka, Nowa wyspa na Zalewie Wiślanym. Żaden turysta nie postawi tam stopy | National Geographic [online], www.national-geographic.pl [dostęp 2025-08-01].
  8. 1 2 3 Joanna Wiśniowska: Sztuczna wyspa na Zalewie Wiślanym, nowy kawałek Polski, już tętni życiem. trojmiasto.wyborcza.pl, 2026-08-17. [dostęp 2026-08-18]. (pol.).
  9. ↑ Maciej Sandecki, Estyjska, Rukwiel, a może Brajana Chlebowskiego? Konkurs na nazwy wysp na Zalewie Wiślanym i Szczecińskim [online], trojmiasto.wyborcza.pl, 17 września 2020 [dostęp 2025-08-01].
  10. ↑ Maciej Sandecki: Głosowanie zakończone. Znamy nazwy sztucznych wysp na Zalewie Wiślanym i Szczecińskim. 2020-09-23. [dostęp 2020-09-25].
  11. ↑ Mikkels Klussis, Bazowy słownik polsko-pruski dla dalszego odrodzenia leksyki (dialekt sambijski), Wilno 2007, s. 52–53.
  12. ↑ Letas Palmaitis, Pomesanian Prussian, Kowno 2011, s. 81.
  13. ↑ Estyjska, Brysna i Śmięcka – to propozycje nazw nowych wysp na Zalewie Wiślanym oraz Zalewie Szczecińskim – Prawo i finanse [online], www.portalsamorzadowy.pl [dostęp 2020-09-23] (pol.).
  14. ↑ Andrzej Kraśnicki: Ostatnia niespełniona obietnica ministra Gróbarczyka z PiS. Konkurs na nazwy wysp na Zalewie Szczecińskim był fikcją. Gazeta.pl Szczecin, 2024-12-20. [dostęp 2025-01-12].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.