Xanthoconium affine
![]() | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
Xanthoconium affine |
| Nazwa systematyczna | |
| Xanthoconium affine (Peck) Singer[1] Mycologia 36(4): 362 (1944)[2] | |
Xanthoconium affine (Peck) Singer – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Xanthoconium, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy takson ten opisał w roku 1873 Charles Horton Peck nadając mu nazwę Boletus affinis. W roku 1944 został przeniesiony przez Rolfa Singera do rodzaju Xanthoconium[1].
- Boletus affinis Peck 1873
- Suillus affinis (Peck) Kuntze 1898
- Ceriomyces affinis (Peck) Murrill 1909
- Boletus affinis var. maculosus Peck 1880
- Xanthoconium affine var. maculosum (Peck) Singer 1947
- Boletus affinis var. reticulatus A.H. Sm. 1973
- Xanthoconium affine var. reticulatum (A.H. Sm.) Wolfe 1987[3].
Morfologia
Kapelusz: Średnica 2–9 cm, wypukły, suchy. Brązowy do ciemnobrązowego lub żółtobrązowego; czasami z wyraźnymi plamkami o barwie od białej do żółtawej[4].
Rurki o głębokości 5–15 mm. Powierzchnia porów biaława, przechodzący w brązowo-żółty, a ostatecznie żółtawo-brązowy kolor, pory okrągłe do kanciastych, 1–2 mm[4].


Długość 3–8 cm, grubość 0,5–2 cm. Twardy, równy. Brak siateczki, lub w przypadku odmiany Xanthoconium affine var. reticulatum z siateczką[4].
Całkowicie biały, nie zmienia koloru po uszkodzeniu lub czasami nabiera lekko żółtawy kolor[4].
- Wysyp zarodników

Przekrój, trzon, kapelusz i hymenofor Xanthoconium affine
Jasno- lub żółtobrązowy[4].
- Cechy mikroskopowe
9–14 × 3–4 μm. Gładkie, wrzecionowate. Żółtawe. Cystydy mają około 50 × 10 μm[4].
Amoniak: na powierzchni kapelusza kolor do różowawego lub pomarańczowego; miąższ nie wykazuje reakcji z amoniakiem. Wodorotlenek potasu: na powierzchni kapelusza kolor do różowawego; miąższ nie wykazuje reakcji z wodorotlenkiem potasu. Siarczan żelaza(II): miąższ ani kapelusz nie wykazuje reakcji z siarczanem żelaza(II)[4].
- Gatunki podobne
Podobny do Xanthoconium purpureum, Xanthoconium separans oraz do Tylopilus felleus[5].
Występowanie i siedlisko

Występuje w Ameryce Północnej, głównie w Stanach Zjednoczonych. Szeroko rozpowszechniony na wschód od Gór Skalistych, na południu aż do Meksyku. W Europie nie występuje. Potwierdzone stanowiska występują również w Korei Południowej, w Japonii oraz na Tajwanie. 2 stanowiska niepewne podano również w Australii[6].
Tworzy mykoryzę z drzewami liściastymi (zwłaszcza z dębami i bukami), rzadko z drzewami iglastymi. Owocniki wyrastają latem i jesienią[4].
Znaczenie
Naziemny grzyb mykoryzowy, grzyb jadalny[7], często robaczywy[8].
Przypisy
- 1 2 3 4 Index Fungorum – Names Record [online], www.indexfungorum.org [dostęp 2025-11-02].
- ↑ Mycologia 36 (4): 362, 1944 [online], www.cybertruffle.org.uk [dostęp 2025-11-02].
- ↑ Species Fungorum – GSD Species [online], www.speciesfungorum.org [dostęp 2025-11-02].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Xanthoconium affine (MushroomExpert.Com) [online], www.mushroomexpert.com [dostęp 2025-11-02].
- ↑ National Audubon Society, National Audubon Society Mushrooms of North America, Knopf Doubleday Publishing Group, 11 kwietnia 2023, s. 366, ISBN 978-0-593-31998-7 [dostęp 2025-11-02] (ang.).
- ↑ Xanthoconium affine (Peck) Singer [online], www.gbif.org [dostęp 2025-11-02] (ang.).
- ↑ Roger Phillips, Mushrooms and Other Fungi of North America, Firefly Books, 2010, s. 256, ISBN 978-1-55407-651-2 [dostęp 2025-11-02] (ang.).
- ↑ Xanthoconium affine variations (“Spotted Bolete”) [online], The Bolete Filter, 24 lipca 2015 [dostęp 2025-11-02] (ang.).

