Xanthoparmelia
![]() Żełuczka wąskolistna (Xanthoparmelia stenophylla) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
żełuczka |
| Nazwa systematyczna | |
| Xanthoparmelia (Vain.) Hale Phytologia 28: 485 (1974) | |
Xanthoparmelia (Vain.) Hale (żełuczka) – rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae)[1]. Należy do porostów[2].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Parmeliaceae, Lecanorales, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].
W 1890 r. Edvard August Vainio utworzył takson Parmelia sect. Xanthoparmelia, w 1974 r. Mason Ellsworth Hale zamienił go na rodzaj Xanthoparmelia. Nazwa polska według Wiesława Fałtynowicza[2]. Synonimy naukowe: Almbornia Essl., Parmelia sect. Xanthoparmelia Vain., Xanthomaculina Hale[3].
- Xanthoparmelia angustiphylla (Gyeln.) Hale 1988[4] – żełuczka smukła
- Xanthoparmelia conspersa (Ehrh. ex Ach.) Hale 1974 – żełuczka izydiowa (tarczownica obsypana)
- Xanthoparmelia cumberlandia (Gyeln.) Hale 1974 – żełuczka serowa
- Xanthoparmelia delisei (Duby) O. Blanco, A. Crespo, Elix, D. Hawksw. & Lumbsch 2004 – żełuczka Delisa (brunka Delisa)
- Xanthoparmelia loxodes (Nyl.) O. Blanco, A. Crespo, Elix, D. Hawksw. & Lumbsch 2004 – żełuczka brunka (brunka izydiowa, tarczownica izydiowa)
- Xanthoparmelia mougeotii (Schaer.) Hale 1974 – żełuczka Mougeota (tarczownica Mougeota)
- Xanthoparmelia plittii (Gyeln.) Hale 1974 – żełuczka Plitta
- Xanthoparmelia pulla (Ach.) O. Blanco, A. Crespo, Elix, D. Hawksw. & Lumbsch 2004 – żełuczka drobna (brunka drobna)
- Xanthoparmelia stenophylla (Ach.) Ahti & D. Hawksw. 2005 – żełuczka wąskolistna (ż. zmienna)
- Xanthoparmelia verruculifera (Nyl.) O. Blanco, A. Crespo, Elix, D. Hawksw. & Lumbsch – żełuczka ciemna (brunka zmienna)
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[5]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist[6] oraz W. Fałtynowicza[2].
Wszystkie gatunki w Polsce, z wyjątkiem żełuczki izydiowej, objęte są ochroną gatunkową[7].
Przypisy
- 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
- 1 2 3 Wiesław Fałtynowicz, Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, s. 340–341, ISBN 83-89648-06-7.
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
- ↑ Według Index Fungorum takson niepewny.
- ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
- ↑ Wiesław Fałtynowicz i inni, Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2024, s. 568–572, ISBN 978-83-62975-47-1 (ang.).
- ↑ Lista gatunków grzybów podlegających w Polsce ścisłej ochronie na podstawie „Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. (Dz.U. 04.168.1765 z dnia 28 lipca 2004 r.)” w zgodzie z art. 48 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r. poz. 916 (ISAP)).
