Xanthoparmelia

Żełuczka
Ilustracja
Żełuczka wąskolistna (Xanthoparmelia stenophylla)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

miseczniaki

Rząd

misecznicowce

Rodzina

tarczownicowate

Rodzaj

żełuczka

Nazwa systematyczna
Xanthoparmelia (Vain.) Hale
Phytologia 28: 485 (1974)

Xanthoparmelia (Vain.) Hale (żełuczka) – rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae)[1]. Należy do porostów[2].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Parmeliaceae, Lecanorales, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

W 1890 r. Edvard August Vainio utworzył takson Parmelia sect. Xanthoparmelia, w 1974 r. Mason Ellsworth Hale zamienił go na rodzaj Xanthoparmelia. Nazwa polska według Wiesława Fałtynowicza[2]. Synonimy naukowe: Almbornia Essl., Parmelia sect. Xanthoparmelia Vain., Xanthomaculina Hale[3].

Gatunki występujące w Polsce:

  • Xanthoparmelia angustiphylla (Gyeln.) Hale 1988[4] – żełuczka smukła
  • Xanthoparmelia conspersa (Ehrh. ex Ach.) Hale 1974 – żełuczka izydiowa (tarczownica obsypana)
  • Xanthoparmelia cumberlandia (Gyeln.) Hale 1974 – żełuczka serowa
  • Xanthoparmelia delisei (Duby) O. Blanco, A. Crespo, Elix, D. Hawksw. & Lumbsch 2004 – żełuczka Delisa (brunka Delisa)
  • Xanthoparmelia loxodes (Nyl.) O. Blanco, A. Crespo, Elix, D. Hawksw. & Lumbsch 2004 – żełuczka brunka (brunka izydiowa, tarczownica izydiowa)
  • Xanthoparmelia mougeotii (Schaer.) Hale 1974 – żełuczka Mougeota (tarczownica Mougeota)
  • Xanthoparmelia plittii (Gyeln.) Hale 1974 – żełuczka Plitta
  • Xanthoparmelia pulla (Ach.) O. Blanco, A. Crespo, Elix, D. Hawksw. & Lumbsch 2004 – żełuczka drobna (brunka drobna)
  • Xanthoparmelia stenophylla (Ach.) Ahti & D. Hawksw. 2005 – żełuczka wąskolistna (ż. zmienna)
  • Xanthoparmelia verruculifera (Nyl.) O. Blanco, A. Crespo, Elix, D. Hawksw. & Lumbsch – żełuczka ciemna (brunka zmienna)

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[5]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist[6] oraz W. Fałtynowicza[2].

Wszystkie gatunki w Polsce, z wyjątkiem żełuczki izydiowej, objęte są ochroną gatunkową[7].

Przypisy

  1. 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
  2. 1 2 3 Wiesław Fałtynowicz, Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, s. 340–341, ISBN 83-89648-06-7.
  3. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
  4. ↑ Według Index Fungorum takson niepewny.
  5. ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
  6. ↑ Wiesław Fałtynowicz i inni, Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2024, s. 568–572, ISBN 978-83-62975-47-1 (ang.).
  7. ↑ Lista gatunków grzybów podlegających w Polsce ścisłej ochronie na podstawie „Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. (Dz.U. 04.168.1765 z dnia 28 lipca 2004 r.)” w zgodzie z art. 48 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r. poz. 916 (ISAP)).