Xenopus

	Xenopus
	Wagler, 1827
	; Przedstawiciel rodzaju – platana szponiasta (X. laevis)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	płazy
Rząd	płazy bezogonowe
Rodzina	grzbietorodowate
Rodzaj	Xenopus
	Typ nomenklatoryczny
	Xenopus boiei Wagler, 1827 (= Bufo laevis Daudin, 1802)
Synonimy
	Dactylethra Cuvier, 1829; Tremeropugus Smith, 1831; Silurana J.E. Gray, 1864;
	Dactylethra Cuvier, 1829; Tremeropugus Smith, 1831; Silurana J.E. Gray, 1864;
Gatunki
	zobacz opis w tekście
	zobacz opis w tekście

Xenopus – rodzaj płazów bezogonowych z rodziny grzbietorodowatych (Pipidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce na południe od Sahary z odosobnionym zapisem w Ennedi (północno-wschodni Czad); wprowadzony do części Stanów Zjednoczonych, Meksyku, Indonezji, Chile i Europy^[6].

Systematyka

Etymologia

Xenopus: gr. ξενος xenos „obcy, dziwny”^[7]; πους pous, ποδος podos „stopa”^[8].
Dactylethra: gr. δακτυληθρα daktulēthra „naparstek”^[3]. Gatunek typowy: nie wyznaczony.
Silurana: łac. silus „z perkatym nosem”^[9]; rana „żaba”^[10]. Gatunek typowy: Silurana tropicalis J.E. Gray, 1864.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[6]:

Xenopus allofraseri Evans, Carter, Greenbaum, Gvoždík, Kelley, McLaughlin, Pauwels, Portik, Stanley, Tinsley, Tobias & Blackburn, 2015
Xenopus amieti Kobel, du Pasquier, Fischberg & Gloor, 1980
Xenopus andrei Loumont, 1983
Xenopus borealis Parker, 1936
Xenopus boumbaensis Loumont, 1983
Xenopus calcaratus Peters, 1875
Xenopus clivii Peracca, 1898
Xenopus epitropicalis Fischberg, Colombelli & Picard, 1982
Xenopus eysoole Evans, Carter, Greenbaum, Gvoždík, Kelley, McLaughlin, Pauwels, Portik, Stanley, Tinsley, Tobias & Blackburn, 2015
Xenopus fischbergi Evans, Carter, Greenbaum, Gvoždík, Kelley, McLaughlin, Pauwels, Portik, Stanley, Tinsley, Tobias & Blackburn, 2015
Xenopus fraseri Boulenger, 1905
Xenopus gilli Rose & Hewitt, 1927 – platana przylądkowa^[11]
Xenopus itombwensis Evans, Carter, Tobias, Kelley, Hanner & Tinsley, 2008
Xenopus kobeli Evans, Carter, Greenbaum, Gvoždík, Kelley, McLaughlin, Pauwels, Portik, Stanley, Tinsley, Tobias & Blackburn, 2015
Xenopus laevis (Daudin, 1802) – platana szponiasta^[11]
Xenopus largeni Tinsley, 1995
Xenopus lenduensis Evans, Greenbaum, Kusamba, Carter, Tobias, Mendel & Kelley, 2011
Xenopus longipes Loumont and Kobel, 1991
Xenopus mellotropicalis Evans, Carter, Greenbaum, Gvoždík, Kelley, McLaughlin, Pauwels, Portik, Stanley, Tinsley, Tobias & Blackburn, 2015
Xenopus muelleri (Peters, 1844) – platana sawannowa^[11]
Xenopus parafraseri Evans, Carter, Greenbaum, Gvoždík, Kelley, McLaughlin, Pauwels, Portik, Stanley, Tinsley, Tobias & Blackburn, 2015
Xenopus petersii Bocage, 1895
Xenopus poweri Hewitt, 1927
Xenopus pygmaeus Loumont, 1986
Xenopus ruwenzoriensis Tymowska & Fischberg, 1973
Xenopus tropicalis (J.E. Gray, 1864)
Xenopus vestitus Laurent, 1972
Xenopus victorianus Ahl, 1924
Xenopus wittei Tinsley, Kobel & Fischberg, 1979

Przypisy

↑ Xenopus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ J.G. Wagler. Przypis bez tytułu. „Isis von Oken”. 20, s. 726, 1827. (niem.).
1 2 G. Cuvier: Le règne animal distribué d’après son organisation, pour servir de base a l’histoire naturelle des animaux et d’introduction a l’anatomie comparée. Wyd. Nouvelle édition rev. et aug. T. 2. Paris: Chez Déterville, 1829, s. 107. (fr.).
↑ A. Smith. Contributions to the natural history of South Africa, & c. „South African Quarterly Journal”. 5, s. 18, 1831. (łac. • ang.).
↑ J.E. Gray. Notice of a new genus (Silurana) of frogs from West Africa. „The Annals and Magazine of Natural History”. Third series. 14, s. 315, 1864. (ang.).
1 2 Darrel R. Frost: Xenopus Wagler, 1827. [w:] Amphibian Species of the World 6.2, an Online Reference [on-line]. American Museum of Natural History. [dostęp 2023-12-15]. (ang.).
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 253.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 180.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 212.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 193.
1 2 3 Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 431. ISBN 83-01-14344-4.

Bibliografia

Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256, OCLC 637083062 (ang.).

[itis-1] Xenopus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Wagler-2] J.G. Wagler. Przypis bez tytułu. „Isis von Oken”. 20, s. 726, 1827. (niem.).

[Cuvier-3] 1 2 G. Cuvier: Le règne animal distribué d’après son organisation, pour servir de base a l’histoire naturelle des animaux et d’introduction a l’anatomie comparée. Wyd. Nouvelle édition rev. et aug. T. 2. Paris: Chez Déterville, 1829, s. 107. (fr.).

[Smith-4] A. Smith. Contributions to the natural history of South Africa, & c. „South African Quarterly Journal”. 5, s. 18, 1831. (łac. • ang.).

[Gray-5] J.E. Gray. Notice of a new genus (Silurana) of frogs from West Africa. „The Annals and Magazine of Natural History”. Third series. 14, s. 315, 1864. (ang.).

[Frost-6] 1 2 Darrel R. Frost: Xenopus Wagler, 1827. [w:] Amphibian Species of the World 6.2, an Online Reference [on-line]. American Museum of Natural History. [dostęp 2023-12-15]. (ang.).

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=283_253]-7] Jaeger 1944 ↓, s. 253.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=210_180]-8] Jaeger 1944 ↓, s. 180.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=242_212]-9] Jaeger 1944 ↓, s. 212.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=223_193]-10] Jaeger 1944 ↓, s. 193.

[pwn-11] 1 2 3 Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 431. ISBN 83-01-14344-4.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]