Xhavid Nimani

Xhavid Nimani

Data i miejsce urodzenia	1 stycznia 1919 Prizren
Data śmierci	13 grudnia 2000
Przewodniczący Prezydium Socjalistycznej Prowincji Autonomicznej Kosowo
Okres	od marca 1974 do 14 lipca 1981
Przynależność polityczna	Związek Komunistów Jugosławii/Związek Komunistów Kosowa
Poprzednik	Ilaz Kurteshi (jako przewodniczący Prezydium Zgromadzenia SAP Kosowo)
Następca	Ali Šukrija
Odznaczenia

Xhavid Nimani (alb. Xhavit Nimani, serb. Џавид Нимани; ur. 1 stycznia 1919 w Prizrenie, zm. 13 grudnia 2000^[1]) – jugosłowiański (kosowski) działacz partyjny i państwowy, członek ruchu oporu podczas II wojny światowej, w latach 1974–1981 przewodniczący Prezydium (prezydent) Socjalistycznej Prowincji Autonomicznej Kosowo.

Z pochodzenia Albańczyk. Uczył się w szkole techniczno-rolniczej w Elbasanie, potem w szkole technicznej w Tiranie. Zawodowo pracował jako nauczyciel w Djakowicy^[2]. Walczył w antyfaszystowskim ruchu oporu, w tym w Narodowej Armii Wyzwolenia Jugosławii i ruchu wyzwolenia Kosowa (Lidhja Nacional Çlirimtare e Kosovës), a od 1943 w albańskiej Armii Narodowo-Wyzwoleńczej. Uczestniczył w powołaniu podziemnych władz cywilnych, na przełomie 1943 i 1944 był delegatem na konferencję w Bujanie, gdzie opowiedział się za zjednoczeniem Kosowa i Albanii. Wchodził w skład AVNOJ (antyfaszystowskiej rady na rzecz wyzwolenia Jugosławii), w 1945 należał także do tymczasowego parlamentu. Stał się jednym z przywódców intelektualnych Kosowian^[1][3].

W 1941 wstąpił do Związku Komunistów Jugosławii, działał w ramach Związku Komunistów Kosowa (początkowo będącym częścią Związku Komunistów Serbii, potem usamodzielnionym). W ramach partii komunistycznej był od 1948 członkiem i wiceprzewodniczącym biura odpowiadającego za sprawy obwodu Kosowo i Metochia. Pomiędzy 1945 a 1968 wchodził w skład Komitetu Centralnego Związku Komunistów Serbii od 1. do 5. kadencji, a w latach 1952–1964 i 1969–1982 w skład Komunitetu Centralnego Związku Komunistów Jugosławii od 5. do 7. i od 9. do 11. kadencji. Przez szereg lat posłował w Skupsztinie (Zgromadzeniu Narodowym) Jugosławii, od 1965 do 1967 jako jej wiceprzewodniczący. Zasiadał także w Skupsztinie Socjalistycznej Republiki Serbii (wiceprzewodniczący 1965–1967) i Radzie Federacji (doradczym organie ekonomicznym). W 1956 był jednym z oskarżonych w procesie kosowskich komunistów oskarżanych o separatyzm. Po przekształceniu na mocy konstytucji z 1974 funkcji przewodniczącego parlamentu Kosowa w funkcję przewodniczącego Prezydium (prezydenta) jako pierwszy zajmował to stanowisko od marca 1974^[4][5]; w tym okresie z urzędu zasiadał też w Prezydium Socjalistycznej Republiki Serbii. W lipcu 1981 zmuszony do rezygnacji ze stanowiska wskutek wybuchu antyserbskich protestów w Kosowie w marcu i kwietniu 1981, przeszedł następnie na emeryturę^[1][3].

Był wujem wokalistki Zany Nimani. Odznaczony m.in. Medalem Pamiątkowym Partyzantów 1941, Orderu Bohatera Pracy Socjalistycznej i Orderem Wyzwolenia Ludu.