Załaz

Zbierający zboże. Miniatura kalendarzowa z Psałterza Królowej Marii z lat 1310-1320 (Londyn, British Library, Ms Royal 2 B VII)

Załaz, załazy, przyłazy, (łac. adwenae) – w piastowskiej Polsce najemnicy rolni, robotnicy sezonowi, ludzie luźni, wędrowni, najmujący się do różnych prac pomocniczych.

Załazy posiadali swoje prawo grupowe. Być może działali na prawie wolnych gości ...liberi hospites... , jako nieosiadli, łażący za pracą po dworach i klasztorach[1.1]. Grupa załazów była wolna od niektórych obciążeń ludzi osiadłych, w tym; stróży, śrezny i podwody[1.2].

Pojawiają się po raz pierwszy w dokumentach jako ...advenae... już latach 1136 i 1175, w odróżnieniu od najemników stałych, osiadłych ...mercenarii..[1.3].

Przywilej Bolesława V Wstydliwego dla klasztorów w Imbramowicach i w Miechowie, pochodzący z 1256 roku, wymienia różnych wolnych najemników pracujących za rocznym wynagrodzeniem; ratajów, najemników stałych i załazów, ..quam predictorum colonorum aratores ac mercenarii et advenae, qui vulgariter zalazi vocantur...[2].

Franciszek Bujak i Roman Grodecki utożsamiali załazów z łazękami, łazami, półwolnymi chłopami, karczującymi leśne polany[1.4].

Załazy jako nazwa, podmiot prawa grupowego znikają z polskich dokumentów w XIII wieku[1.5].

W późnym średniowieczu robotnicy najemni, ludzie luźni w Królestwie Polskim znani są już jako hultaje, także posiadający swoje prawa i przywileje, a nawet cechy.

Przypisy

  1. Karol Buczek: Studia z dziejów ustroju społeczno-gospodarczego Polski piastowskiej, t. I-III. Kraków: 2006-2010.
    1. ↑ S. t.I,s.132,145.
    2. ↑ S. t.III,s.251.
    3. ↑ S. t.III,s.117.
    4. ↑ S. t.I,s.132.
    5. ↑ S. t.II,s.74.
  2. ↑ Kodeks Dylomatyczny Małopolski t.I-IV,. Kraków: F.Piekosiński, 1876-1905, s. nr. 449.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.