Zabytek Zadbany
Zabytek Zadbany – doroczny konkurs Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków, którego celem jest promocja opieki nad zabytkami, w tym propagowanie najlepszych wzorów badań, konserwacji, adaptacji, utrzymania i zagospodarowania zabytków.
W imieniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nadzór nad konkursem sprawuje Generalny Konserwator Zabytków, a za jego realizację odpowiada Narodowy Instytut Dziedzictwa. Oceny konkursowych zgłoszeń dokonuje jury konkursowe, które jest powoływane przez Generalnego Konserwatora Zabytków[1]. Konkurs Zabytek Zadbany kierowany jest do właścicieli, użytkowników, posiadaczy i zarządców obiektów zabytkowych[2].
Historia
Konkurs powstał w 1975 roku. Zapoczątkowany został przez polskiego architekta i historyka Bohdana Rymaszewskiego, który w latach 1971–1983 pełnił funkcję generalnego konserwatora zabytków. Od początku istnienia konkursu jego zasady pozostają w dużej mierze bez zmian[3] i od samego początku organizowany jest przez generalnego konserwatora zabytków.
Ocenie podlegają prace przeprowadzone w przeciągu ostatnich pięciu lat[3]. Od samego początku kapituła konkursu zwraca szczególną uwagę na wysoką jakość wykonywanych prac zgodnie ze sztuką konserwatorską i wytycznymi konserwatora zabytków[3]. Pierwsza edycja konkursu zbiegła się z Międzynarodowym Rokiem Ochrony Zabytków w 1975 roku[4]. W PRL-u, w latach 70. i 80. XX wieku użytkownikami, właścicielami czy też zarządcami obiektów zabytkowych najczęściej były podmioty państwowe: PGR-y, ośrodki zdrowia, szkoły oraz wojsko. Zdarzały się też wyjątki np. w postaci lokalnych stowarzyszeń i osób prywatnych, chociaż w latach 1975–1984 takich laureatów było tylko około dziesięciu procent ze wszystkich nagrodzonych[3]. W latach 1975–1980 w konkursie nie było żadnych kościołów i innych obiektów sakralnych[3]. Później stały się one regularnymi uczestnikami konkursu. Po roku 1992, gdy w stan likwidacji postawiono PGR-y, do konkursu w większej mierze zaczęto zgłaszać pałace, dwory i zamki. Robili to zarówno prywatni właściciele, jak i samorządu lokalne[3].
Dość duże zmiany nastąpiły w roku 1999[5]. Wówczas to konkurs zaczął być organizowany przez dalej przez generalnego konserwatora zabytków, ale od tej pory pod patronatem marszałka Sejmu RP oraz ministra kultury i dziedzictwa narodowego[5]. Ponadto utworzono trzy kategorie: architektury i budownictwa, dzieła sztuki obronnej (lub ich części) oraz zabytki archeologiczne o własnej formie terenowej[5]. Zrezygnowano natomiast z zabytkowych cmentarzy, układów urbanistycznych i zespołów budowlanych oraz zabytkowych parków i ogrodów[5]. O ile przez wcześniejsze 25 lat obiekty zgłaszali konserwatorzy wojewódzcy, to od 1999 roku mogli to robić tylko właściciele lub użytkownicy obiektów[5], którzy zgłaszali budynki do konserwatora wojewódzkiego, a ten po ocenie obiektów na swoim terenie nominował do nagrody maksymalnie dwa[5]. W dalszym etapie komisja przy konserwatorze generalnym wybierała maksymalnie sześć. Spośród nich konserwator generalny wybierał nie więcej niż trzech równorzędnych laureatów. Otrzymywali oni dyplom oraz brązową tablicę informującą o zwycięstwie, przeznaczoną do umieszczenia na obiekcie[5]. Od tego też czasu nagrodę Zabytku Zadbanego mogły otrzymać zaledwie trzy obiekty w jednym roku[5].
Cel konkursu i zasady oceniania
Cel konkursu
Celem Konkursu jest promocja opieki nad zabytkami, w tym propagowanie najlepszych wzorów badań, konserwacji, adaptacji, utrzymania i zagospodarowania zabytków, w szczególności uwzględniając[6]:
- Prawidłowe wykonywanie prac badawczych, konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku;
- Właściwe użytkowanie zabytku, które podkreśla jego walory i nie wpływa ujemnie na posiadane przez zabytek wartości;
- Rewaloryzację zabytku podkreślającą jego walory i nie wpływającą ujemnie na posiadane przez zabytek wartości.
Zasady udziału
Konkurs ma charakter otwarty i nieodpłatny, adresowany jest do właścicieli, posiadaczy i zarządców obiektów zabytkowych wpisanych do rejestru zabytków nieruchomych, którzy wzorowo wywiązują się z obowiązku opieki nad zabytkami.
Warunkiem udziału w konkursie jest przesłanie kompletu dokumentacji zgłoszeniowej, zgodnie z Regulaminem konkursu opublikowanym na stronie nid.pl.
Prawo składania zgłoszeń mają właściciele zgłaszanych zabytków, ich posiadacze i zarządcy, a także Wojewódzcy Konserwatorzy Zabytków, kierownicy delegatur Wojewódzkich Urzędów Ochrony Zabytków oraz konserwatorzy samorządowi.
Kategorie konkursowe
- Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu;
- Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu (w tym założenia dworskie i pałacowe);
- Adaptacja obiektów zabytkowych;
- Architektura i budownictwo drewniane;
- Zabytki techniki (w tym budownictwo przemysłowe i inżynieryjne);
- Zabytek dostępny;
- Kategoria specjalna: właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem.[7]
Nagrodzeni i wyróżnieni w latach 2012-2026
2012
- Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu: Dwór w Kopytowej[8]
- Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu: Park Kulturowy Fortyfikacji Miejskich „Twierdza Gdańsk”[8]
- Wyróżnienia: Dolina Miłości w Zatoni Dolnej, Willa rodziny Fränkel w Prudniku, Kościół Matki Bożej Pocieszenia w Jodłówce[8]
- Adaptacja obiektów zabytkowych: Muzeum Archeologiczne w Gdańsku[8]
- Architektura i budownictwo drewniane: Kościół św. Trójcy i Matki Boskiej w Twardogórze, Kościół Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Kosieczynie[8]
- Wyróżnienia: Cerkiew św. Paraskewy w Radrużu, Ratusz w Nowym Warpnie[8]
- Architektura przemysłowa i dziedzictwo techniki: Most wiszący w Ozimku[8]
- Wyróżnienia: dworzec kolejowy w Przemyślu, Zespół Huty Żelaza w Zagwiździu, dawna fabryka papieru w Poznaniu[8]
2013
- Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu: Dwór obronny w Łękach Górnych[9]
- Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu: Pałac w Żmigrodzie[9]
- Adaptacja obiektów zabytkowych: Synagoga w Dąbrowie Tarnowskiej[9]
- Architektura i budownictwo drewniane: Kościół św. Anny w Brzezinach[9]
- Architektura przemysłowa i dziedzictwo techniki: Zespół „Starej Przędzalni” w Żyrardowie[9]
2014
- Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu: Budynek Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie[10]
- Wyróżnienia: Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce, Kurtyna I-V południowa Fortu nr 2 „Kościuszko” Twierdzy Kraków, Most gotycki na Młynówce w Kłodzku[10]
- Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu: Zespół kaplic cmentarnych w Jeleniej Górze[10]
- Wyróżnienia: Park Norweski w Cieplicach Śląskich-Zdroju, Wieża mieszkalno-obronna z umocnieniami bastionowymi w Rzemieniu, Zespół dworsko-parkowy z folwarkiem w Wiechlicach[10]
- Adaptacja obiektów zabytkowych: Wieża Piastowska w Opolu[10]
- Wyróżnienia: Zamek w Goli Dzierżoniowskiej, Kościół poewangelicki w Nowym Stawie, Kuźnia w Dolsku[10]
- Architektura i budownictwo drewniane: Cerkiew Opieki Matki Bożej w Hańczowej[10]
- Wyróżnienia: Kościół św. Anny w Zaklikowie, Kościół św. Macieja Apostoła w Trzebicku, Kościół Wszystkich Świętych w Cudzynowicach[10]
- Architektura przemysłowa i dziedzictwo techniki: Dworzec kolejowy w Puszczykówku[10]
- Wyróżnienia: Bieszczadzka Kolejka Leśna, Chlewnia i obora w zespole folwarcznym w Wysokiej, Dawna zajezdnia tramwajowa w Szczecinie[10]
2015
- Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu: dawny szpital Świętej Trójcy w Broniszowie[11]
- Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu: zabytkowe domy na murze miejskim przy ul. Sowińskiego w Dobrym Mieście[11]
- Wyróżnienia: Pałac w Większycach, Zespół pałacowo-parkowy w Warce-Winiarach, Miejskie mury obronne w Trzcińsku-Zdroju[11]
- Adaptacja obiektów zabytkowych: Stara Kopalnia w Wałbrzychu[11]
- Wyróżnienia: Centrum Dialogu Międzykulturowego „Dom Mendelsohna” w Olsztynie, Kościół św. Jana w Gdańsku, Wieża ciśnień w Kościanie[11]
- Architektura i budownictwo drewniane: Willa „Oksza” w Zakopanem[11]
- Wyróżnienia: Dawne kasyno oficerskie w Legionowie, Kościół Świętego Krzyża w Głogówku, Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Lutczy[11]
- Architektura przemysłowa i dziedzictwo techniki: Fabryka Sztuki w Łodzi[11]
- Wyróżnienia: Kolektor sanitarny przy ul. Mostowej w Przemyślu, Zespół szybu Maciej w Zabrzu, Centrum Techniki i Rozwoju Regionu „Muzeum Nowoczesności” w Olsztynie[11]
2016
- Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu: kościół Chrystusa Króla w Kwitajnach[12]
- Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu: Dwór w Kłóbce[12]
- Adaptacja obiektów zabytkowych: Dworzec Morski w Gdyni (ob. Muzeum Emigracji w Gdyni)[12]
- Architektura i budownictwo drewniane: Dom Ludowy w Supraślu[12]
- Architektura przemysłowa i dziedzictwo techniki: Kanał Elbląski: pochylnie Buczyniec, Kąty, Oleśnica, Jelenie, Całuny; śluzy: Miłomłyn, Zielona, Ostróda, Mała Ruś[12]
2017
- Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu: kościół zamkowy Najświętszej Marii Panny[13]
- Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu: Zespół parkowo-pałacowy w Dobrzycy[13]
- Adaptacja obiektów zabytkowych: Centrum Konferencyjne Zamek w Szczecinku[13]
- Architektura i budownictwo drewniane: Drewniany dom w Zborowskiem[13]
- Architektura przemysłowa i dziedzictwo techniki: Dworzec kolejowy Wieliczka Park[13]
- Właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem: kaplica Trójcy Świętej w Lublinie[13]
2018
- Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu: kaplica Hochberga przy kościele św. Wincentego i św. Jakuba we Wrocławiu[14]
- Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu: Park-arboretum w Gołuchowie[14]
- Adaptacja obiektów zabytkowych: Dwór w Psieniu-Ostrowie[14]
- Architektura i budownictwo drewniane: brak[14]
- Zabytki techniki: Walcownia – Muzeum Hutnictwa Cynku w Katowicach[14]
- Właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem: kościół ewangelicko-augsburski w Pasymiu[14]
2019
- Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu: Zakład Karny w Nowym Wiśniczu[15]
- Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu: skansen w Markowej[15]
- Adaptacja obiektów zabytkowych: Dworzec kolejowy w Kościerzynie[15]
- Architektura i budownictwo drewniane: kościół Pokoju w Jaworze[15]
- Zabytki techniki: wieża ciśnień w Biedrusku[15]
- Właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem: Kościół św. Jerzego w Gliwicach-Ostropie, Kaplica Świętego Jana Nepomucena w Zerwanej[15]
2020
- Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu: Kościół Matki Boskiej Różańcowej w Koszalinie-Jamnie[16]
- Wyróżnienia: Rotunda Świętego Mikołaja w Przemyślu, Biały Domek - Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie, Wieża Ariańska w Wojciechowie[17]
- Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu: (brak laureata)[17]
- Wyróżnienia: (brak wyróżnień w tej kategorii)
- Adaptacja obiektów zabytkowych: Klasztor magdalenek, obecnie Centrum Aktywności Społecznej w Szprotawie[16]
- Wyróżnienia: Willa „Japonka” w Krzeszowicach, Biały Spichlerz w Słupsku, Zespół klasztorny dawnego opactwa cysterek w Trzebnicy
- Architektura i budownictwo drewniane: Lamus w Knyszynie[16]
- Zabytki techniki: Wieża ciśnień w Malborku[16]
- Właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem: Zamek w Pszczynie[16], Siedziba Muzeum Warszawy – zespół jedenastu kamienic przy Rynku Starego Miasta 28-42 / ul. Nowomiejskiej 4-8 w Warszawie[17]
2021
- Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu: Kościół św. Wojciecha i św. Stanisława Biskupa w Kaliszu
- Wyróżnienia: Budynek dawnej dyrekcji Stoczni Gdańskiej przy ul. Doki 1 w Gdańsku, Kamienica przy ul. Poznańskiej 50 w Poznaniu, Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny – Gwiazda Morza w Sopocie[18]
- Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu: Zespół pałacowo-parkowy w Rakoniewicach, obecnie siedziba Urzędu Gminy Rakoniewice
- Wyróżnienia: Fort VII COLOMB w Poznaniu – Muzeum Martyrologii Wielkopolan, Park pałacowy w Zielonej Górze-Zatoniu, Most kolejowy na rzece Borui w Bytowie
- Adaptacja obiektów zabytkowych: Koszary Bramy Chełmińskiej Twierdzy Toruń – Muzeum Twierdzy Toruń
- Wyróżnienia: Magazyn solny, obecnie Muzeum Regionalne w Drawsku Pomorskim, Zespół dworca kolejowego, obecnie Miejskie Centrum Kultury, Aktywności i Promocji Gminy ”Stacja Kultury” w Świeradowie Zdroju Łaźnia, obecnie budynek galeryjno-muzealny przy ul. Bohaterów Westerplatte 2 w Zawierciu[19]
- Architektura i budownictwo drewniane: Dworzec kolejowy, obecnie restauracja „Lokomotywa” w Puszczykowie
- Wyróżnienia: Kościół Świętego Michała Archanioła w Szalowej, Willa Koliba – Muzeum Stylu Zakopiańskiego im. Stanisława Witkiewicza w Zakopanem, Dom przy pl. Czarnieckiego 10 w Tykocinie[20]
- Zabytki techniki: Wiatrak holender w Pyzdrach
- Wyróżnienia: Młyn wodny, następnie elektryczny, w Wiercicy, Zespół zakładu hutniczego w Maleńcu[21]
- Właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem: Zespół zamkowy w Łańcucie, Trwała ruina zamku w Rabsztynie[22]
2022
- Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu: Mauzoleum rodu Guttlerów w Złotym Stoku[23]
- Wyróżnienia: Ratusz w Brzegu, Kościół rektorski św. Jana Chrzciciela w Gnieźnie, Budynek ptaszarni, altana nad stawem, mur ogrodzeniowy – zespół obiektów ogrodu zoologicznego we Wrocławiu[24]
- Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu: Cmentarz z okresu I wojny światowej w Błoniu
- Wyróżnienia: Wieża widokowa wraz z otoczeniem w Cedyni, Lapidarium na dawnym cmentarzu ewangelickim w Dołujach, Fort pancerny nr 52 a „Łapianka” w Krakowie[25]
- Adaptacja obiektów zabytkowych: Kamienica przy ul. Rycerskiej 10 w Gdańsku[26]
- Wyróżnienia: Dom Wiedemanna w Pruszczu Gdańskim, Synagoga, obecnie budynek biblioteki w Sompolnie, Dawny szpital, obecnie Państwowa Szkoła Muzyczna w Żaganiu[27]
- Architektura i budownictwo drewniane: Dom podcieniowy w Pyzdrach[28]
- Wyróżnienia: Cerkiew greckokatolicka św. Kosmy i Damiana w Bartnem, Chata Jana Raka w Husowie, Kościół parafialny Oczyszczenia Najświętszej Maryi Panny w Starymgrodzie[29]
- Zabytki techniki: Dawna remiza Stoczni Gdańskiej w Gdańsku[30]
- Wyróżnienia: Dworzec kolejowy w Białymstoku, Muzeum Hutnictwa w Chorzowie, Budynek A – Biała Fabryka w Łodzi[31]
- Właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem: Zamek Książ w Wałbrzychu, Kamienica przy ul. Kościuszki 14 w Częstochowie[32]
2023
- Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu: Kościół parafialny NSPJ w Gdyni[33]
- Wyróżnienia: Ratusz w Ząbkowicach Śląskich, Kamienica przy ul. 3 Maja 32 w Rzeszowie, Budynek Muzeum Górnictwa Węglowego przy ul. 3 Maja 19 w Zabrzu[34]
- Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu: Cmentarz z okresu pierwszej wojny światowej nr 196 w Koszycach Małych[35]
- Wyróżnienia: Pałac w Pniewach, Belweder w Świdnicy[36]
- Adaptacja obiektów zabytkowych: Budynek mieszkalny “Stara Szwalnia” w Lesznie[37]
- Wyróżnienia: Pałac w Brwinowie, Kościół poewangelicki w Złotym Stoku, Siedziba dyrekcji i administracji Zakładów Lniarskich w Żyrardowie[38]
- Architektura i budownictwo drewniane: Kościół parafialny Świętego Jana Chrzciciela w Soninie[39]
- Wyróżnienia: Willa Jadwiniówka w Zakopanem, Willa Frankówka w Józefowie, Kapliczka przydrożna w miejscowości Podlas[40]
- Zabytki techniki: (brak laureata)[41]
- Wyróżnienia: Wiatrak w Chrośnie, Zespół dworca kolejowego w Węglińcu
- Właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem: Katedra Wniebowzięcia NMP i Świętego Andrzeja Apostoła we Fromborku, Zespół kościoła Świętego Antoniego Padewskiego i klasztoru franciszkanów w Poznaniu[42]
2024
- Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu: Zespół willi secesyjnej Maxa Erfurta w Jeleniej Górze, Kasyno oficerskie w Twierdzy Modlin (Nowy Dwór Mazowiecki)[43]
- Wyróżnienia: Kamienica rezydencjonalna Hilarego Majewskiego w Łodzi, Budynek z kaplicą baptystów w Szczecinie[44]
- Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu: Zespół pałacowo-parkowy w Lewkowi[45]
- Wyróżnienia: Trwała ruina pałacu w zespole pałacowo-parkowym w Goszczu, Ruiny zamku Lipowiec w Babicach[46]
- Adaptacja obiektów zabytkowych: Magazyn na terenie dawnej Stoczni Gdańskiej (obecnie Montownia Lofts & Experience) w Gdańsku[47]
- Wyróżnienia: Zespół drewnianej zabudowy leśniczówki w Granicy, Budynek dawnego starostwa – wraz z piwnicami kwartału królewskiego – i gotyckie piwnice ratuszowe w Olkuszu, Historyczne budynki pokoszarowe przy ul. Franciszka Ratajczaka 1 i 3 w Poznaniu[48]
- Architektura i budownictwo drewniane: Kościół filialny Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubiechni Małej[49]
- Wyróżnienia: Pawilon Starej Pijalni w Goczałkowicach-Zdroju, Leśniczówka przy ul. Rydzowej 1 w Warszawie, Kościół parafialny Świętej Anny w Jaktorowie[50]
- Zabytki techniki: Nadszybie i maszynownia szybu Kościuszko (Zabytkowa Kopalnia Ignacy) w Rybniku[51]
- Wyróżnienia: (brak wyróżnień w tej kategorii)[52]
- Właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem: Lamus dworski – parter dawnego dworu wieżowego w Hawłowicach Górnych, Dom Szewca w Pszczewie[53]
2025
- Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu: Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i zespół poklasztorny w Żaganiu, Kościół parafialny Przemienienia Pańskiego w Iławie[54]
- Wyróżnienia: Spichlerz chłopski w Raciborzu-Sudole, Kaplica myśliwska Świętego Huberta w Rzeszowie-Miłocinie[55]
- Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu: Ogrody przypałacowe w kompleksie pałacowo-ogrodowym w Kamieńcu Ząbkowickim, Zespół dworsko-parkowy w Michałowicach[56]
- Wyróżnienia: Brama Lwowska Stara w Zamościu[57]
- Adaptacja obiektów zabytkowych: Pawilon wystawowy Hala Betonowa – Betonhaus w Poznaniu, Dawne Niemieckie Gimnazjum Reformowane (obecnie siedziba Sądu Apelacyjnego) w Łodzi[58]
- Wyróżnienia: Zespół osiedla Kolonia Zgorzelec w Bytomiu[59]
- Architektura i budownictwo drewniane: Kościół filialny Świętego Sebastiana w Kosinie, Kościół parafialny Najświętszej Marii Panny Niepokalanie Poczętej w Oporowie[60]
- Wyróżnienia: Willa zwana Domem „Zośki” w Piasecznie, Wieża – suszarnia węży strażackich w Przyrowie[61]
- Zabytki techniki: Budynek dawnej parowozowni wachlarzowej z warsztatami – Muzeum Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej, Stacja Kańczuga wraz z otoczeniem – magazynem spedycji i wieżą ciśnień[62]
2026
- Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu: Siedziba Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. Oskara Kolberga w Szczecinku[65]
- Wyróżnienia: Kamienica przy ul. Wenecja 1 w Krakowie, Budynek mieszkalny przy ul. Królowej Korony Polskiej 20 w Szczecinie, Ratusz w Ośnie Lubuskim[66]
- Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu: Twierdza Srebrna Góra, Zespół zamkowo-parkowy w Suchej Beskidzkiej[67]
- Wyróżnienia: (brak szczegółowych danych o wyróżnieniach)[68]
- Adaptacja obiektów zabytkowych: Budynek sądu grodzkiego – siedziba Publicznej Szkoły Muzycznej I stopnia im. Ignacego Jana Paderewskiego w Kowalewie Pomorskim, Dawny kantor fabryczny Izraela Kalmanowicza Poznańskiego w Łodzi[69]
- Wyróżnienia: Willa Eugenia w Puszczykowie, Willa Waleria w Milanówku[70]
- Architektura i budownictwo drewniane: Kościół parafialny Niepokalanego Poczęcia NMP w Grębaninie, Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP w Żabiance[71]
- Wyróżnienia: Budynek dawnej Kolei Nadwiślańskiej w Ciechanowie, Kaplica Świętego Huberta w Boleszynie[72]
- Zabytki techniki: Budynek siłowni dawnej zajezdni tramwajowej na Wyspie Jaskółczej w Szczecinie, Wiatrak koźlak w Koźminie Wielkopolskim[73]
- Wyróżnienia: Żuraw Gdański, Budynek biurowo-warsztatowy w zespole dawnej Fabryki Prefabrykatów w Opolu[74]
Laureaci konkursu od 2011 roku (w serwisie zabytek.pl): Obiekty - Zabytek.pl[75]
Przypisy
- ↑ Zabytek Zadbany [online], NID [dostęp 2026-07-31].
- ↑ Zabytek zadbany [online], nid.pl [dostęp 2019-05-11].
- 1 2 3 4 5 6 Piotrowska 2015 ↓, s. 211.
- ↑ Piotrowska 2015 ↓, s. 212.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Piotrowska 2015 ↓, s. 219.
- ↑ Zabytek Zadbany [online], NID [dostęp 2026-07-31].
- ↑ Zabytek Zadbany [online], NID [dostęp 2026-07-31].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Edycja 2012 [online], nid.pl [dostęp 2020-05-03].
- 1 2 3 4 5 Znamy laureatów konkursu Zabytek Zadbany! [online], nid.pl [dostęp 2020-05-03].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Znamy laureatów konkursu Zabytek Zadbany! [online], nid.pl [dostęp 2020-05-03].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Znamy już laureatów konkursu Zabytek Zadbany 2015 [online], nid.pl [dostęp 2020-05-03].
- 1 2 3 4 5 Joanna Piotrowska: Zabytek zadbany A.D. 2016. Warszawa: Narodowy Instytut Dziedzictwa, 2016. ISBN 978-83-63260-70-5. (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 Joanna Piotrowska: Zabytek zadbany A.D. 2017. Warszawa: Narodowy Instytut Dziedzictwa, 2017. ISBN 978-83-63260-91-0. (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 Joanna Piotrowska: Zabytek Zadbany A.D. 2018. Warszawa: Narodowy Instytut Dziedzictwa, 2018. ISBN 978-83-66160-16-3. (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 Poznaliśmy nagrodzonych w konkursie Zabytek Zadbany 2019! [online], nid.pl [dostęp 2019-05-11] [zarchiwizowane z adresu 2019-05-02].
- 1 2 3 4 5 Rozstrzygnięto konkurs Zabytek Zadbany 2020. Zobacz najlepsze renowacje roku [online], HISTORIA.org.pl, 28 maja 2020 [dostęp 2020-06-22] (pol.).
- 1 2 3 4 5 Konkurs „Zabytek Zadbany” rozstrzygnięty! [online], nid.pl [dostęp 2020-06-22].
- ↑ Paulina Soboniak, Znamy laureatów i wyróżnionych konkursu Zabytek Zadbany 2021 [online], NID, 22 listopada 2021 [dostęp 2026-07-31].
- ↑ Paulina Soboniak, Znamy laureatów i wyróżnionych konkursu Zabytek Zadbany 2021 [online], NID, 22 listopada 2021 [dostęp 2026-07-31].
- ↑ Paulina Soboniak, Znamy laureatów i wyróżnionych konkursu Zabytek Zadbany 2021 [online], NID, 22 listopada 2021 [dostęp 2026-07-31].
- ↑ Paulina Soboniak, Znamy laureatów i wyróżnionych konkursu Zabytek Zadbany 2021 [online], NID, 22 listopada 2021 [dostęp 2026-07-31].
- ↑ Paulina Soboniak, Znamy laureatów i wyróżnionych konkursu Zabytek Zadbany 2021 [online], NID, 22 listopada 2021 [dostęp 2026-07-31].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy finalistów konkursów: „Zabytek zadbany” i „Samorząd dla dziedzictwa” [online], NID, 15 listopada 2022 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy finalistów konkursów: „Zabytek zadbany” i „Samorząd dla dziedzictwa” [online], NID, 15 listopada 2022 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy finalistów konkursów: „Zabytek zadbany” i „Samorząd dla dziedzictwa” [online], NID, 15 listopada 2022 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy finalistów konkursów: „Zabytek zadbany” i „Samorząd dla dziedzictwa” [online], NID, 15 listopada 2022 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy finalistów konkursów: „Zabytek zadbany” i „Samorząd dla dziedzictwa” [online], NID, 15 listopada 2022 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy finalistów konkursów: „Zabytek zadbany” i „Samorząd dla dziedzictwa” [online], NID, 15 listopada 2022 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy finalistów konkursów: „Zabytek zadbany” i „Samorząd dla dziedzictwa” [online], NID, 15 listopada 2022 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy finalistów konkursów: „Zabytek zadbany” i „Samorząd dla dziedzictwa” [online], NID, 15 listopada 2022 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy finalistów konkursów: „Zabytek zadbany” i „Samorząd dla dziedzictwa” [online], NID, 15 listopada 2022 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy finalistów konkursów: „Zabytek zadbany” i „Samorząd dla dziedzictwa” [online], NID, 15 listopada 2022 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy laureatów konkursu Zabytek Zadbany 2023! [online], NID, 20 czerwca 2023 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy laureatów konkursu Zabytek Zadbany 2023! [online], NID, 20 czerwca 2023 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy laureatów konkursu Zabytek Zadbany 2023! [online], NID, 20 czerwca 2023 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy laureatów konkursu Zabytek Zadbany 2023! [online], NID, 20 czerwca 2023 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy laureatów konkursu Zabytek Zadbany 2023! [online], NID, 20 czerwca 2023 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy laureatów konkursu Zabytek Zadbany 2023! [online], NID, 20 czerwca 2023 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy laureatów konkursu Zabytek Zadbany 2023! [online], NID, 20 czerwca 2023 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy laureatów konkursu Zabytek Zadbany 2023! [online], NID, 20 czerwca 2023 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy laureatów konkursu Zabytek Zadbany 2023! [online], NID, 20 czerwca 2023 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Barbara Halliop, Znamy laureatów konkursu Zabytek Zadbany 2023! [online], NID, 20 czerwca 2023 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Zabytek Zadbany 2024 - wręczono nagrody dla laureatów i wyróżnionych [online], NID, 17 września 2024 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Zabytek Zadbany 2024 - wręczono nagrody dla laureatów i wyróżnionych [online], NID, 17 września 2024 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Zabytek Zadbany 2024 - wręczono nagrody dla laureatów i wyróżnionych [online], NID, 17 września 2024 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Zabytek Zadbany 2024 - wręczono nagrody dla laureatów i wyróżnionych [online], NID, 17 września 2024 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Zabytek Zadbany 2024 - wręczono nagrody dla laureatów i wyróżnionych [online], NID, 17 września 2024 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Zabytek Zadbany 2024 - wręczono nagrody dla laureatów i wyróżnionych [online], NID, 17 września 2024 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Zabytek Zadbany 2024 - wręczono nagrody dla laureatów i wyróżnionych - NID, „NID”, 17 września 2024 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Zabytek Zadbany 2024 - wręczono nagrody dla laureatów i wyróżnionych [online], NID, 17 września 2024 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Zabytek Zadbany 2024 - wręczono nagrody dla laureatów i wyróżnionych [online], NID, 17 września 2024 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Zabytek Zadbany 2024 - wręczono nagrody dla laureatów i wyróżnionych [online], NID, 17 września 2024 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Zabytek Zadbany 2024 - wręczono nagrody dla laureatów i wyróżnionych [online], NID, 17 września 2024 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Znamy wyniki konkursu „Zabytek Zadbany 2025” [online], NID, 22 lipca 2025 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Znamy wyniki konkursu „Zabytek Zadbany 2025” [online], NID, 22 lipca 2025 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Znamy wyniki konkursu „Zabytek Zadbany 2025” [online], NID, 22 lipca 2025 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Znamy wyniki konkursu „Zabytek Zadbany 2025” [online], NID, 22 lipca 2025 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Znamy wyniki konkursu „Zabytek Zadbany 2025” [online], NID, 22 lipca 2025 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Znamy wyniki konkursu „Zabytek Zadbany 2025” [online], NID, 22 lipca 2025 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Znamy wyniki konkursu „Zabytek Zadbany 2025” [online], NID, 22 lipca 2025 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Znamy wyniki konkursu „Zabytek Zadbany 2025” [online], NID, 22 lipca 2025 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Znamy wyniki konkursu „Zabytek Zadbany 2025” [online], NID, 22 lipca 2025 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Znamy wyniki konkursu „Zabytek Zadbany 2025” [online], NID, 22 lipca 2025 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Monika Ciura, Znamy wyniki konkursu „Zabytek Zadbany 2025” [online], NID, 22 lipca 2025 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Marta Oręziak, Wyniki konkursu „Zabytek Zadbany” 2026 [online], NID, 8 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Marta Oręziak, Wyniki konkursu „Zabytek Zadbany” 2026 [online], NID, 8 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Marta Oręziak, Wyniki konkursu „Zabytek Zadbany” 2026 [online], NID, 8 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Marta Oręziak, Wyniki konkursu „Zabytek Zadbany” 2026 [online], NID, 8 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Marta Oręziak, Wyniki konkursu „Zabytek Zadbany” 2026 [online], NID, 8 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Marta Oręziak, Wyniki konkursu „Zabytek Zadbany” 2026 [online], NID, 8 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Marta Oręziak, Wyniki konkursu „Zabytek Zadbany” 2026 [online], NID, 8 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Marta Oręziak, Wyniki konkursu „Zabytek Zadbany” 2026 [online], NID, 8 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Marta Oręziak, Wyniki konkursu „Zabytek Zadbany” 2026 [online], NID, 8 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Marta Oręziak, Wyniki konkursu „Zabytek Zadbany” 2026 [online], NID, 8 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-04].
- ↑ Zabytek Zadbany [online], NID [dostęp 2026-07-31].
Bibliografia
- Joanna Piotrowska: Ciągłość i zmiana – krótka historia konkursu. W: Iwona Liżewska: Zabytek zadbany: co to znaczy. Warszawa: Narodowy Instytut Dziedzictwa, 2015. ISBN 978-83-63260-26-2.