Zamek Rakvere
 Widok ogólny zamku | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość |
Rakvere |
| Adres |
Vallimägi Hill |
| Typ budynku |
zamek krzyżacki |
Położenie na mapie Estonii  | |
 59°20′52″N 26°21′08″E/59,347778 26,352222 | |
| Strona internetowa | |
Zamek Rakvere (niem. Burg Wesenberg lub Burg Wierland) – ruiny zamku krzyżackiego z XIII wieku w Rakvere w północnej Estonii.
Historia
Od czasów prehistorycznych na wzgórzu zamkowym istniała drewniana warownia wzniesiona prawdopodobnie przez pierwszych osadników. W 1220 za panowania króla duńskiego Waldemara II, tereny północnej Estonii zdobyli Duńczycy. Zaczęli oni rozpowszechniać budownictwo z kamienia. Z tego okresu pochodzi pierwszy raz użyta nazwa okolicy Tarnvape (wymieniana w tzw. Kronice Liwońskiej Henryka Łotysza). Na miejscu drewnianego zamku Duńczycy wybudowali kamienną twierdzę, określaną w dokumentach z 1252 jako Wesenberg. Miała ona kształt fortu i była otoczona drewnianymi palisadami. W 1268 w pobliżu zamku rozegrała się bitwa, zwana Bitwą pod Rakovorem[1], pomiędzy zjednoczonymi siłami ruskimi z Pskowa i Nowogrodu, a połączonymi siłami duńskimi i inflanckimi, zakończona zwycięstwem tych pierwszych. W jej wyniku przez kolejne 30 lat Duńczycy zaniechali jakichkolwiek ataków na ziemie ruskie.
W 1302 Rakvere otrzymało przywileje miejskie na prawie lubeckim, a w 1347 król duński Waldemar III sprzedał Krzyżakom ziemie, na których leżał zamek[1]. Na miejscu dotychczasowej twierdzy (wykorzystując i poszerzając dotychczasowe założenie) wznieśli oni potężny zamek, jako siedzibę lokalnych władz zakonnych. W XVI w. dobudowano okrągłą wieżę. Zamek był własnością Krzyżaków przez ponad dwieście lat, do czasów wojen inflanckich. W ich wyniku zamek przeszedł na własność Rosjan, którzy dobudowali do zamku nieregularne zewnętrzne mury obronne. Duńczycy podejmowali próby odbicia zamku i miasta z rąk rosyjskich, ale bezskutecznie.
Zamek wielokrotnie narażany był na ataki i próby zniszczenia oraz wielokrotnie remontowany i rozbudowywany. Ostatniej rozbudowy dokonali Szwedzi w XVI w., którzy po północnej i południowej stronie zamku dobudowali baszty i wzmocnili ścianę oraz wieże po zachodniej stronie zamku. Znaczne zniszczenia zamku poczynione zostały w czasie wojen polsko-szwedzkich w XVII wieku, w czasie których rozegrała się między innymi Bitwa pod Rakvere, w której polskim wojskiem dowodził Jan Karol Chodkiewicz. Kres funkcjonowania zamku przyniosła III wojna północna (1700–1721), po której materiały budowlane ze zburzonego zamku były wykorzystywane przez okolicznych mieszkańców na własne potrzeby.
Zamek współcześnie
Mimo znacznych zniszczeń dokonanych w ostatnim okresie funkcjonowania warowni, zamek zachował się do czasów współczesnych w postaci okazałej ruiny. Przez cały wiek XX prowadzone są w zamku prace archeologiczne i konserwatorskie[1]. Wewnątrz zamku od 2002 mieści się muzeum oraz odbywają się liczne imprezy kulturalne.
Przypisy
- 1 2 3 Main Events in the History of Rakvere Castle. Rakvere linnus. [dostęp 2012-03-21]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Wesenberg, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIII: Warmbrun – Worowo, Warszawa 1893, s. 240.