Zapomniane Sny

Zapomniane Sny – jeden z bardziej zauważalnych polskich fanowskich projektów wydawniczych non-profit^[1], specjalizujący się w tematyce fantastycznej i promowaniu dostępności w fandomowych inicjatywach niekomercyjnych. Zapomniane Sny wydają darmowe e-antologie opowiadań i komiksów, koncentrując się głównie na fantastyce. Projekt promuje przy tym licencję charityware, zachęcając, by czytelnicy w zamian za możliwość bezpłatnego pobrania e-booków wspierali działalność różnych inicjatyw społecznych. W pracach nad kolejnymi wydaniami uczestniczyło łącznie ponad 100 osób^[2].

Korzenie projektu sięgają grudnia 2018, kiedy pod hasłem „W głębi snów” został ogłoszony pierwszy nabór tekstów fantastycznych. Z wyselekcjonowanych prac powstał pierwszy zbiór opowiadań, wydany w marcu 2020^[3]. Wcześniej ogłoszono oficjalną nazwę projektu i serii antologicznej, czyli Zapomniane Sny.

Wśród autorów, których teksty opublikowano w kolejnych tomach, pojawiały się zarówno osoby debiutujące, jak i znani autorzy, w tym Peter Watts^[4],Graham Masterton^[5], Ted Kosmatka, czy Łukasz Orbitowski^[6].

W lutym 2022 Zapomniane Sny ogłosiły pierwszy nabór komiksów, w wyniku którego we wrześniu 2022 opublikowano darmową antologię „Gdzieś pod powierzchnią”, która zapoczątkowała serię „Zapomniane Wizje” (oprócz wersji graficznej zawierała ona też wersję dostosowaną do potrzeb niewidomych^[7]). Jeden z komiksów z tego wydania doczekał się w grudniu 2024 tłumaczenia na język słowacki^[8].

W styczniu 2024 Zapomniane Sny ogłosiły nabór opracowań world-buildingowych. E-book je zbierający jest obecnie w trakcie prac wydawniczych^[9].

Osoby zaangażowane w projekt udzielają się jako prowadzący prezentacje lub uczestniczący w panelach na konwentach fantastycznych (Imladris 2022^[10] i 2023^[11], Kapitularz 2023^[12] i 2024^[13], Wrocławskie Dni Fantastyki 2024^[14], Opolcon 2024^[15]) i komiksowych (Międzynarodowy Festiwal Komiksu i Gier 2023^[16]).

Zapomniane Sny kładą mocny nacisk na promowanie dostępności publikacji dla osób z dysfunkcjami wzroku. W czerwcu 2020 na stronie projektu pojawiła się audiodeskrypcja okładki pierwszego tomu serii („W głębi snów”). Od drugiej antologii opisy dla niewidomych stały się integralną częścią kolejnych e-booków^[17]. Tym samym był to pierwszy fanowski projekt wdrażający tego rodzaju rozwiązania^[18].

Tworzona przez Zapomniane Sny seria komiksów od początku posiada wersję dla niewidomych, tworzoną właśnie poprzez audiodeskrypcję^[19][7]. Inicjatywa ta została dostrzeżona również zagranicą: przez słowacką dziennikarkę Dušanę Blaškovą^[20][8] oraz w hiszpańskojęzycznym artykule magazynu InTRAlinea^[21]. Audiodeskrypcja pojawiła się też w kontynuacji serii^[22].

Część wystąpień zespołu Zapomnianych Snów na konwentach dotyczyła właśnie dostępności w fantastyce. Przykładowo zorganizowany z inicjatywy koordynatora Zapomnianych Snów panel dyskusyjny na Kapitularzu 2023 dotyczył problemów, na jakie mogą trafić osoby z dysfunkcjami w trakcie uczestniczenia w konwentach^[13].

W 2024 opowiadanie Kamili Regel „Siedem wrót Ki-Gal” wydane w antologii „Obcość” zostało nominowane do Nagrody im. Janusza A. Zajdla za rok 2023^[23].

Również w 2024 koordynator projektu, Marcin Opolski, został nominowany do nagrody Śląkfa w kategorii fan roku za zwracanie uwagę na obecność wśród odbiorców fantastyki osób niewidomych i niedowidzących i wdrażanie audiodeskrypcji w e-bookach^[18].

Zbiory opowiadań^[24]:

• W głębi snów (2020)
• Granice Nieskończoności (2021)
• Interwencja informatyka (2021)
• Tu był las (2022)
• Obcość (2023)
• Zakazane szlaki (2024)
• Na krawędzi pojmowania (2025)

Antologie komiksów^[25]:

• Gdzieś pod powierzchnią (2022). Tłumaczenie jednej z zawartej historii na słowacki: 2024.
• Maszynerie (2025)

Settingi i world-building^[26]:

• Przecinając światy (zapowiedź na 2025)

• Oficjalna strona projektu
• Lista zbiorów opowiadań wydanych przez Zapomniane Sny
• Lista antologii komiksów Zapomnianych Snów