Zbigniew Bogdański

Zbigniew Bogdański
Data i miejsce urodzenia

12 grudnia 1930
Czeladź

Zawód

aktor

Lata aktywności

1949–2017

Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej”
Odznaka honorowa „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej”

Zbigniew Bogdański (ur. 12 grudnia 1930 w Czeladzi) – polski aktor teatralny i filmowy.

Życiorys

Od 1938 mieszkał w Sosnowcu. Pierwsze kroki na scenie stawiał w kabarecie szkolnym w Liceum im. Staszica w Sosnowcu, wystąpił też w dramacie Jarosława Iwaszkiewicza Lato w Nohant w tworzonym w Sosnowcu Teatrze Młodzieży. Ukończył studia na wydziale aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie (1954), gdzie uzyskał również dyplom reżysera dramatu. Jako aktor debiutował 4 listopada 1954 w Zemście Aleksandra Fredry w reżyserii Aleksandra Rodziewicza w Teatrze Dolnośląskim w Jeleniej Górze. W 1957 wraz z kolegami ze studiów – Wiesławem Gołasem, Jerzym Dobrowolski, Mieczysławem Czechowiczem i Zdzisławem Leśniakiem założył kabaret „Koń”[1]. Występował i reżyserował w teatrach: Dolnośląskim w Jeleniej Górze (1954–1955), Polskim w Warszawie (1955–1957), Wybrzeże w Gdańsku (1957–1972), Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach (1973–1975), Muzycznym w Gdyni (1975–1979), Syrena w Warszawie (1979–1981), Wielkim w Warszawie (1987–1995). W latach 1981[2]–1986 dyrektor i kierownik artystyczny Teatru Dramatycznego w Gdyni.

W latach 70. był pedagogiem w Studium Wokalno-Aktorskim przy Teatrze Muzycznym w Gdyni, a w latach 80. i 90. w Akademii Muzycznej w Gdańsku oraz Akademii Muzycznej w Warszawie[1].

Od lat 80. mieszka w Warszawie. W 2000 stworzył na Ursynowie Teatr Kontrapunkt[1].

Był mężem aktorki Teresy Kaczyńskiej (1934–2014), ojciec Witolda (ur. 1957)[3].

Filmografia

Odznaczenia

Źródło:[5].

Nagrody i wyróżnienia

  • Nagroda Klubu Krytyki na III FTPP w Toruniu za reżyserię Indyka Sławomira Mrożka w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1961)[6]
  • Nagroda Ministra Kultury i Sztuki (1961)[7]
  • „Order Stańczyka” – nagroda miesięcznika „Litery” za całokształt pracy artystycznej (1966)[8]
  • Nagroda CRZZ (1969)
  • Wielka Nagroda Widzów im. Iwo Galla dla najlepszego reżysera 1969 roku w Plebiscycie VI Kongresu Widzów Teatru w Sopocie (1970)[9]
  • Nagroda na XIII FTPP w Toruniu za reżyserię Przedwiośnia wg Stefana Żeromskiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1970)
  • Nagroda roku Klubu Żak za rolę Lindsaya w przedstawieniu Ostatnie dobranoc Armstronga Johna Ardena w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1972)
  • Nagroda na XXV FTPP w Toruniu za reżyserię spektaklu Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim w Teatrze Dramatycznym w Gdyni (1983)[2]
  • Nagroda Teatralna Wojewody Gdańskiego za najlepszą rolę epizodyczną (Świni) w Brytanie Brysiu A. Fredry (1985)[10]
  • Nagroda teatralna „Głosu Wybrzeża” za ambitny program Teatru Dramatycznego w Gdyni, nadanie znaczącej rangi społecznej i artystycznej tej scenie (1985)[10]
  • Specjalne podziękowania oraz pamiątkowa grafika od Województwa Pomorskiego (2016)[11]

Źródło:[5].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Warszawa. Zbigniew Bogdański odznaczony Medalem Zasłużony dla Kultury Polskiej [online], Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2025-09-15].
  2. 1 2 Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1981–1984. Teatr. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 9, s. 200, 208, 1987. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-29].
  3. ↑ KACZYŃSKA TERESA, aktorka – Encyklopedia Gdańska [online], gdansk.gedanopedia.pl [dostęp 2025-09-15].
  4. ↑ Odznaczenia państwowe i odznaki honorowe przyznane w latach 1977–1983. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 8, s. 340, `985. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-27].
  5. 1 2 Zbigniew Bogdański, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2025-09-15].
  6. ↑ Tadeusz Rafałowski. Teatry Wybrzeża. 1. Teatr „Wybrzeże”. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 1, s. 71, 1963. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-09-29].
  7. ↑ Kronika wydarzeń kulturalnych 1961 r.. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 1, s. 187, 1964. Gdynia: Wydawnictwo Morskie, Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-01].
  8. ↑ „Ordery Stańczyka”. „Litery”. Rok V, Nr 3 (51), s. 1, marzec 1966. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. [dostęp 2025-09-15].
  9. ↑ Teatr i życie teatralne 1970. „Rocznik Kulturalny Ziemi Gdańskiej”. Nr 6, s. 123, 1973. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-09-23].
  10. 1 2 Miłosława Bukowska. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1984–1985. Teatr. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 10, s. 230, 1987. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-11-12].
  11. ↑ Gdańsk. Jubileuszowe nagrody w Teatrze Wybrzeże [online], Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2025-09-15].

Linki zewnętrzne