Zbigniew Bogdański
| Data i miejsce urodzenia |
12 grudnia 1930 |
|---|---|
| Zawód | |
| Lata aktywności |
1949–2017 |
| Odznaczenia | |
Zbigniew Bogdański (ur. 12 grudnia 1930 w Czeladzi) – polski aktor teatralny i filmowy.
Życiorys
Od 1938 mieszkał w Sosnowcu. Pierwsze kroki na scenie stawiał w kabarecie szkolnym w Liceum im. Staszica w Sosnowcu, wystąpił też w dramacie Jarosława Iwaszkiewicza Lato w Nohant w tworzonym w Sosnowcu Teatrze Młodzieży. Ukończył studia na wydziale aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie (1954), gdzie uzyskał również dyplom reżysera dramatu. Jako aktor debiutował 4 listopada 1954 w Zemście Aleksandra Fredry w reżyserii Aleksandra Rodziewicza w Teatrze Dolnośląskim w Jeleniej Górze. W 1957 wraz z kolegami ze studiów – Wiesławem Gołasem, Jerzym Dobrowolski, Mieczysławem Czechowiczem i Zdzisławem Leśniakiem założył kabaret „Koń”[1]. Występował i reżyserował w teatrach: Dolnośląskim w Jeleniej Górze (1954–1955), Polskim w Warszawie (1955–1957), Wybrzeże w Gdańsku (1957–1972), Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach (1973–1975), Muzycznym w Gdyni (1975–1979), Syrena w Warszawie (1979–1981), Wielkim w Warszawie (1987–1995). W latach 1981[2]–1986 dyrektor i kierownik artystyczny Teatru Dramatycznego w Gdyni.
W latach 70. był pedagogiem w Studium Wokalno-Aktorskim przy Teatrze Muzycznym w Gdyni, a w latach 80. i 90. w Akademii Muzycznej w Gdańsku oraz Akademii Muzycznej w Warszawie[1].
Od lat 80. mieszka w Warszawie. W 2000 stworzył na Ursynowie Teatr Kontrapunkt[1].
Był mężem aktorki Teresy Kaczyńskiej (1934–2014), ojciec Witolda (ur. 1957)[3].
Filmografia
- 1968: Ostatni po Bogu jako marynarz
- 1974: Linia jako dyrektor Szewczyk
- 1977: Znak orła (odc. 9)
- 1987: Nad Niemnem jako Orzelski, ojciec Justyny
- 1986: Nad Niemnem (serial) jako Orzelski, ojciec Justyny
- 1986: Republika nadziei jako Beck, dyrektor gimnazjum
- 1988: Desperacja jako Abramowicz
- 1997–2000: Dom jako pułkownik w fabryce ojca Ewy (odc. 20 i 21)
- 1999: Policjanci jako samochodziarz (odc. 4)
- 2000–2001: Adam i Ewa jako klient Galerii Sztuki Ludowej „Nowicki”
- 2000–2001: Miasteczko jako Zenek, członek zarządu Zagórzyna
- 2000–2001: Przeprowadzki jako mecenas na weselu Róży i Cześka (odc. 2); model Kuśmidra prezydenta Wojciechowskiego (odc. 7)
- 2001: Marszałek Piłsudski jako starosta (odc. 3)
- 2002: Chopin. Pragnienie miłości
- 2002–2010: Samo życie jako lokator kamienicy, w której na klatce schodowej ukrył się ranny w strzelaninie gangster Adrian Grzelka
- 2003: Marcinelle jako Nicola Suicida
- 2003–2010: Na Wspólnej jako starszy pan
- 2004: Dziupla Cezara jako klient bistra (odc. 4)
- 2004: M jak miłość jako znajomy Krzysztofa Zduńskiego (odc. 211)
- 2004: Mój Nikifor jako prof. Sokołowski, b. wykładowca Włosińskiego na wernisażu w „Zachęcie”
- 2010: Daleko od noszy jako pacjent Nowotko (odc. 171)
- 2010: Klub szalonych dziewic jako Edmund Braniecki, ojciec Pawła (odc. 4)
- 2016: Na sygnale jako Czachor (odc. 87)
- 2016: Bodo (odc. 2)
- 2017: Belle Epoque jako agent Bonnarda (odc. 2)
Odznaczenia
- Srebrny Krzyż Zasługi (1981)[4]
- Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (2015)[1]
- Odznaka honorowa „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” (1982)
- Odznaka honorowa „Za zasługi dla m. Gdańska” (1967)
Źródło:[5].
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda Klubu Krytyki na III FTPP w Toruniu za reżyserię Indyka Sławomira Mrożka w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1961)[6]
- Nagroda Ministra Kultury i Sztuki (1961)[7]
- „Order Stańczyka” – nagroda miesięcznika „Litery” za całokształt pracy artystycznej (1966)[8]
- Nagroda CRZZ (1969)
- Wielka Nagroda Widzów im. Iwo Galla dla najlepszego reżysera 1969 roku w Plebiscycie VI Kongresu Widzów Teatru w Sopocie (1970)[9]
- Nagroda na XIII FTPP w Toruniu za reżyserię Przedwiośnia wg Stefana Żeromskiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1970)
- Nagroda roku Klubu Żak za rolę Lindsaya w przedstawieniu Ostatnie dobranoc Armstronga Johna Ardena w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1972)
- Nagroda na XXV FTPP w Toruniu za reżyserię spektaklu Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim w Teatrze Dramatycznym w Gdyni (1983)[2]
- Nagroda Teatralna Wojewody Gdańskiego za najlepszą rolę epizodyczną (Świni) w Brytanie Brysiu A. Fredry (1985)[10]
- Nagroda teatralna „Głosu Wybrzeża” za ambitny program Teatru Dramatycznego w Gdyni, nadanie znaczącej rangi społecznej i artystycznej tej scenie (1985)[10]
- Specjalne podziękowania oraz pamiątkowa grafika od Województwa Pomorskiego (2016)[11]
Źródło:[5].
Przypisy
- 1 2 3 4 Warszawa. Zbigniew Bogdański odznaczony Medalem Zasłużony dla Kultury Polskiej [online], Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2025-09-15].
- 1 2 Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1981–1984. Teatr. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 9, s. 200, 208, 1987. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-29].
- ↑ KACZYŃSKA TERESA, aktorka – Encyklopedia Gdańska [online], gdansk.gedanopedia.pl [dostęp 2025-09-15].
- ↑ Odznaczenia państwowe i odznaki honorowe przyznane w latach 1977–1983. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 8, s. 340, `985. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-27].
- 1 2 Zbigniew Bogdański, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2025-09-15].
- ↑ Tadeusz Rafałowski. Teatry Wybrzeża. 1. Teatr „Wybrzeże”. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 1, s. 71, 1963. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-09-29].
- ↑ Kronika wydarzeń kulturalnych 1961 r.. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 1, s. 187, 1964. Gdynia: Wydawnictwo Morskie, Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-01].
- ↑ „Ordery Stańczyka”. „Litery”. Rok V, Nr 3 (51), s. 1, marzec 1966. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. [dostęp 2025-09-15].
- ↑ Teatr i życie teatralne 1970. „Rocznik Kulturalny Ziemi Gdańskiej”. Nr 6, s. 123, 1973. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-09-23].
- 1 2 Miłosława Bukowska. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1984–1985. Teatr. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 10, s. 230, 1987. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-11-12].
- ↑ Gdańsk. Jubileuszowe nagrody w Teatrze Wybrzeże [online], Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2025-09-15].
Linki zewnętrzne
- Zbigniew Bogdański w bazie IMDb (ang.)
- Zbigniew Bogdański w bazie Filmweb
- Zbigniew Bogdański w bazie filmpolski.pl
- Zbigniew Bogdański na zdjęciach w bazie Filmoteki Narodowej „Fototeka”