Zbigniew Czajkowski (zootechnik)

Zbigniew Czajkowski
Ilustracja
prof. dr hab. Zbigniew Czajkowski
(1921-1976)
Państwo działania

 Polska

Data i miejsce urodzenia

7 marca 1921
Wiszenka
(obecnie Białoruś)

Data i miejsce śmierci

12 kwietnia 1976
Szczecin

Profesor nauk weterynaryjnych
Specjalność: zoohigiena
Alma Mater

Uniwersytet Wrocławski

Doktorat

1952 – zoohigiena
Uniwersytet Wrocławski

Habilitacja

1961 – zoohigiena
Uniwersytet Wrocławski

Profesura

1968

Nauczyciel akademicki
Uczelnia

Wyższa Szkoła Rolnicza w Szczecinie

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego Złota Odznaka ZNP

Zbigniew Czajkowski (ur. 7 marca 1921 w Wiszence[1][2], zm. 12 kwietnia 1976 w Szczecinie) – polski profesor nauk weterynaryjnych w zakresie zoohigieny, nauczyciel akademicki

Zespół Zoohigieny AR Szczecin 1975, Z. Czajkowski – 3. od prawej

Życiorys

Zbigniew Czajkowski w latach hitlerowskiej okupacji zaangażował się w tajne nauczanie młodzieży i brał czynny udział w Zbrojnym Ruchu Oporu[1]. W końcowym etapie walki uczestniczył w kilku zgrupowaniach bojowych Powstania Warszawskiego. Po powstaniu znalazł się w niewoli niemieckiej, przechodząc przez kilka obozów jenieckich. W kwietniu 1945 przedostał się do Szwajcarii, gdzie przebywał przez kilka miesięcy jako internowany wojskowy. Po powrocie do Polski zamieszkał we Wrocławiu i tam w latach 1946–1951 odbył studia wyższe na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Wrocławskiego[2]. Będąc studentem, rozpoczął pracę jako asystent[3] profesora Mieczysława Ceny. Zajął się zoohigieną, której poświęcił pozostałą część życia. W 1951 otrzymał dyplom lekarza weterynarii, a rok później – stopień naukowy doktora (1952)[4] na podstawie dysertacji Ilościowe badania nad zawartością dwutlenku węgla, amoniaku i siarkowodoru w powietrzu pomieszczeń zwierzęcych[5], która była pierwszą tego rodzaju pracą w Polsce wykonaną w pomieszczeniach zwierzęcych[1].

W 1957 przeniósł się do nowo powstałej Wyższej Szkoły Rolniczej w Szczecinie, gdzie zorganizował Katedrę Zoohigieny, którą kierował do końca życia[6][7][8]. W 1961 został doktorem habilitowanym[9] na podstawie rozprawy Porównawcze badania nad wpływem ważniejszych czynników środowiska zewnętrznego na przebieg niedokrwistości u prosiąt. W latach 1965–1967 był prodziekanem Wydziału Zootechnicznego[10]. Tytuł profesora nadzwyczajnego otrzymał w 1968, a profesora zwyczajnego – w 1976[11].

Profesor Zbigniew Czajkowski zajmował się zoohigieniczną oceną środowiska hodowlanego ze szczególnym uwzględnieniem budynków inwentarskich, wpływem warunków utrzymywania na zdrowie i produkcyjność zwierząt gospodarskich, badaniami nad transportem i aklimatyzacją zwierząt hodowlanych i użytkowych oraz fizjologicznymi podstawami treningu zwierząt[11]. Opublikował jako autor i współautor ponad 100 prac naukowych o charakterze podstawowym lub praktycznym. Jest autorem dwóch wydań podręcznika zoohigieny[12] i współautorem monografii[13].

Wypromował 8 doktorów, kilkudziesięciu magistrów inżynierów, był recenzentem wielu prac doktorskich, habilitacyjnych oraz opinii w sprawie nadania tytułów profesorskich[8].

Był członkiem Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego, Polskiego Towarzystwa Nauk Weterynaryjnych, Polskiego Towarzystwa Zootechnicznego, Polskiego Towarzystwa Zoologicznego, członkiem założycielem i przedstawicielem Polski w Międzynarodowym Towarzystwie Zoohigienicznym, Europejskiej Komisji ds. Zdrowia Zwierząt[11].

Zbigniew Czajkowski został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie w kwaterze 45D/N/81[14].

Publikacje

  • Skład chemiczny powietrza w pomieszczeniach zwierzęcych. „Post. Wiedzy Roln.” 1953, 5, 2, s.53-66 (wsp. Mieczysław Cena)
  • Podstawy zoohigieny i zarys chorób zwierząt gospodarskich. PWRiL Warszawa 1957 (wsp. B. Fitko)
  • Wstępne badania nad warunkami transportu zwierząt hodowlanych.  „Med. Weter.” 1960, 16, 5, s.282-288 (wsp. A. Baranowska)
  • Einfluss der Haltungsbedingungen auf den Verlauf der Ferkelanämie. „Archiv f. Experim. Vet.-Med.” 1960, 14
  • Wpływ transportu kolejowego na zachowanie się niektórych fizyko-chemicznych właściwości i obrazu białokrwinokowego obwodowej krwi ogierów. „Zesz. Nauk. WSR w Szczecinie” 1961, 4 (wsp. H. Balbierz, A. Baranowska, H. Nikołajczuk)[15]
  • Możliwości zastosowania niektórych klinicznych badań laboratoryjnych jako biologicznych testów dla celów zoohigieny. „Med. Weter.” 1962, 18, 8, s.495-500
  • Uwagi w sprawie anemii prosiąt. „Med. Weter.” 1963, 19, 9, s.502-506 (wsp. H. Balbierz, A. Baranowska)
  • Porównawcze badania nad niedoborem żelaza i miedzi w krwi bydła. „Zesz. Nauk. WSR w Szczecinie” 1964, 15 (wsp. Teresa Dziembowska)[16]
  • Wstępne badania nad wpływem transportu morskiego na organizm krów. „Med. Weter.” 1965, 21, 7, s.390-395 (wsp. J. Roszkowski)
  • Zur Hygiene des Transports bei Zucht- und Nutztieren. Institut f. Veterinärhygiene der Humbold – Universität. Berlin 1966
  • Zoohigiena ogólna. PWRiL Warszawa 1971, 1973, 276 ss.

Odznaczenia[1]

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Akademia Rolnicza w Szczecinie w latach 1954-1979 (red. Marian Kubasiewicz). Wydawnictwo Akademii Rolniczej w Szczecinie. Szczecin 1979, s. 241, 315-317
  2. 1 2 Encyklopedia Szczecina. Suplement do wydania jubileuszowego z 2015 roku. Red. Tadeusz Białecki. Szczecińskie Towarzystwo Kultury, 2019, s. 58-59. ISBN 978-83-942725-8-6
  3. ↑ Uniwersytet Wrocławski w latach 1945–1955. Tom II. Zakład Narodowy imienia Ossolińskich – Wyd. Wrocław 1959, s. 31 (dostęp 30.10.2023)
  4. ↑ Dzieje Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Wydanie II rozszerzone pod redakcją Andrzeja Koteckiego, Tadeusza Szulca, Jakuba Tyszkiewicza. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław 2011, s. 224. ISBN 978–83–7717–058–8 (dostęp 29.10.2023)
  5. ↑ Uniwersytet Wrocławski w latach 1945–1955. Tom II. Zakład Narodowy imienia Ossolińskich – Wydawnictwo Wrocław 1959, s. 499 (dostęp 30.10.2023)
  6. ↑ Kierownicy katedr (dostęp 29.10.2023)
  7. ↑ Sylwetki profesorów. „Forum Uczelniane. Pismo Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie” nr spec. październik 2011, s.16 (dostęp 16.10.2024)
  8. 1 2 60 lat Wydziału Biotechnologii i Hodowli Zwierząt Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie 1955-2015. Wydawnictwo Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, Szczecin 2015. s. 8, 9, 18, 10, 90-81. ISBN 978-83-7663-194-3 (dostęp 16.10.2024)
  9. ↑ Dzieje Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Wydanie II rozszerzone pod redakcją Andrzeja Koteckiego, Tadeusza Szulca, Jakuba Tyszkiewicza. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław 2011, s. 222. ISBN 978–83–7717–058–8 (dostęp 29.10.2023)
  10. ↑ 55 lat Wydziału Biotechnologii i Hodowli Zwierząt Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie. „Forum Uczelniane. Pismo Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie” nr spec. październik 2011, s. 10 (dostęp 16.10.2024)
  11. 1 2 3 Encyklopedia Szczecina. T.I (A-O). Red. Tadeusz Białecki. Uniw. Szczec. Szczecin 1999, s. 168. ISBN 83-7241-089-5
  12. ↑ Zbigniew Czajkowski. Zoohigiena ogólna. PWRiL Warszawa 1971, 1973, 276 ss.
  13. ↑ Z. Czajkowski, B. Fitko. Podstawy zoohigieny i zarys chorób zwierząt gospodarskich. PWRiL Warszawa 1957
  14. ↑ Zbigniew Czajkowski – lokalizacja grobu na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie (dostęp 30.12.2024)
  15. ↑ Z. Czajkowski, H. Balbierz, A. Baranowska, H. Nikołajczuk. Wpływ transportu kolejowego na zachowanie się niektórych fizyko-chemicznych właściwości i obrazu białokrwinkowego obwodowej krwi ogierów. Zesz. Nauk. WSR w Szczecinie 1961, 4, s.185-202 (dostęp 17.06.2025)
  16. ↑ Z. Czajkowski, T. Dziembowska. Porównawcze badania nad niedoborem żelaza i miedzi w krwi bydła. „Zesz. Nauk. WSR w Szczecinie” 1964, 15, s.98-101 (dostęp 25.07.2025)
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.