Zbigniew Strzałkowski (pisarz)
Zbigniew Strzałkowski (ur. 12 października 1933 w Drohiczynie Poleskim, zm. 28 lutego 2017 w Lublinie[1]) – polski poeta, prozaik, artysta grafik.
Życiorys
W wieku sześciu lat stracił matkę, a jego ojciec został w 1940 roku zabity przez NKWD w Katyniu. Od siódmego roku życia przebywał w zakładach dla sierot u ss. urszulanek i oo. franciszkanów. W 1946 roku został przesiedlony do Polski na Ziemie Odzyskane. Najpierw, w latach 1946–1949, mieszkał w Domu Chłopców w Grodkowie na Śląsku Opolskim, następnie zaś w Domu Dziecka w Koźlu nad Odrą na Górnym Śląsku. W Koźlu w 1952 roku ukończył trzyletnią Szkołę Zawodową, a w 1954 roku – Technikum Żeglugi Śródlądowej. W kolejnych latach uczył teorii w kozielskiej Szkole Zawodowej. W 1956 roku przeniósł się do Zielonej Góry i podjął pracę w fabryce. Po kolejnej przeprowadzce, w 1957 roku, na stałe zamieszkał w Lublinie, gdzie w 1962 roku ukończył studia w zakresie historii sztuki na Wydziale Humanistycznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego[2]. Po studiach pracował na KUL, gdzie w latach 1962–1971 prowadził zajęcia z rysunku pomiarowego – najpierw jako asystent, a od 1965 roku jako starszy asystent w Katedrze Historii Sztuki Kościelnej.
W latach 1952–1957 pracował jako nauczyciel najpierw w Koźlu, a od 1957 roku w Lublinie. W 1959 roku debiutował na łamach prasy jako poeta. Pięciokrotnie wyróżniony w ramach poetyckiego turnieju o Nagrodę Czerwonej Róży (1965[3]–1968 i 1970).
Od 1958 roku tworzył ekslibrisy w technikach linorytu, cynkotypii kreskowej i rysunku.
W 1958 roku m.in. z jego inicjatywy powstała Grupa Plastyków „Inops”, a w 1959 roku Studencka Grupa Poetycka „Prom”. Był także jednym z założycieli Lubelskiego Ośrodka Korespondencyjnego Klubu Młodych Pisarzy (1964), Studenckiego Klubu Literackiego „Kontrapunkty” (1965) oraz inicjatorem i przewodniczącym Robotniczego Klubu Literackiego „Profile” przy Zakładowym Domu Kultury Fabryki Samochodów Ciężarowych (1968). W 1968 roku z jego inicjatywy powstał Nauczycielski Klub Literacki im. Józefa Czechowicza przy Radzie Okręgowej Związku Nauczycielstwa Polskiego w Lublinie (od 1981 roku sprawował funkcję przewodniczącego tego klubu)[2].
Od 1960 roku należał do Związku Polskich Artystów Plastyków, w latach 1970–1983 był członkiem Związku Literatów Polskich, gdzie pełnił wiele różnych funkcji, a od 1989 roku – Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. W 1979 roku założył – wraz z o. Wacławem Oszajcą i Waldemarem Michalskim – Grupę Poetycką „Signum”, a w 1982 roku był w gronie inicjatorów powołania Duszpasterstwa Środowisk Twórczych w Lublinie[2].
Zmarł 28 lutego 2017 roku w Lublinie.
Twórczość literacka
- Inwokacje zielone, PAX, Warszawa 1965.
- Punkt Odniesienia, PAX, Warszawa 1969.
- Wiązanie przestrzeni, [Nauczycielski Klub Literacki], Lublin 1972.
- Odmienianie czasu, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1977.
- Dom pełen marzeń, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1979.
- Uchylanie pamięci, Lublin 1989.
- Pory Roku, Norbertinum, Lublin 1991.
- Zodiakiem rok ponaglany, Polihymnia, Lublin 1993.
- Otwieram miasto. Przedziwne opowieści o Lublinie, Polihymnia, Lublin 1994.
- Brewiarz osobisty, Polihymnia, Lublin 1995.
- Psalmy miłosne, Polihymnia, Lublin 1996.
- Biegnąca porankiem, Polihymnia, Lublin-Tarnowskie Góry, Lublin 1998.
- Przestrzeń niepodległa, Polihymnia, Lublin 2000.
- W poprzek pamięci, Polihymnia, Lublin 2003.
- Spotkania pośrodku chwil, Polihymnia, Lublin 2004.
- Brulion aforystycznych uwag różnej częstotliwości, Polihymnia, Lublin 2005.
- Obszar wolności, Polihymnia, Lublin 2007.
- Przestrzeń niepodległa. Wybór wierszy i prozy poetyckiej, Polihymnia, Lublin 2008.
- Miasto na zawsze, Polihymnia, Lublin 2013.
- Zaułki pamięci, Stowarzyszenie Pisarzy Polskich, Lublin 2020.
Źródło:[2].
Odznaczenia
- Srebrny Krzyż Zasługi (1974)
- Order Świętego Stanisława (2005)
- Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966)
- Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1972)
- Złota Odznaka ZNP
- Złota odznaka „Zasłużonemu dla Lublina” (1987)
- Odznaka „Za Zasługi dla Lubelszczyzny” (1978)
Źródło:[2].
Nagrody
- IV nagroda Ogólnopolskiego Turnieju Poezji Społecznie Zaangażowanej o nagrodę „Czerwonej Róży” (1970)[4]
- Doroczna Nagroda Literacka im. Józefa Czechowicza – za tom wierszy Wiązanie przestrzeni (1973)
- Nagroda im. Bolesława Prusa – za zbiór opowiadań Odmienianie czasu (1978)
- Nagroda im. Bolesława Prusa II stopnia – za powieść Dom pełen marzeń (1980)
- Nagroda Wojewódzka za całokształt twórczości (1981)
- Nagroda Wojewódzka za działalność społeczno-kulturalną (1990)
- Bibliofilski Order Białego Kruka ze Słonecznikiem (1995)
- Doroczna Nagroda Literacka im. Józefa Czechowicza – za tom wierszy Psalmy miłosne (1997)
- Specjalna nagroda Wojewody Kaliskiego w II Ogólnopolskim Konkursie Poetyckim im. Stanisława Czernika w Ostrzeszowie (1997)
- Nagroda Miasta Lublina za Całokształt Działalności (2016)
Źródło:[2].
Przypisy
- ↑ Zmarł Zbigniew Strzałkowski. Poeta i eseista. lublin.tvp.pl. [dostęp 2017-03-01]. (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 Zbigniew Strzałkowski (1933–2017) - Leksykon - Teatr NN [online], teatrnn.pl [dostęp 2025-09-10].
- ↑ Foto Zdarzenia. Różne. „Litery”. Rok V, Nr, s. 31, styczeń 1966. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Prasowe, RSW „Prasa”. [dostęp 2025-09-10].
- ↑ Imprezy i wydarzenia literackie w 1970. „Rocznik Kulturalny Ziemi Gdańskiej”. Nr 6, s. 164, 1973. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-09-25].
Bibliografia
- Lesław Bartelski M.: Polscy pisarze współcześni, 1939–1991: Leksykon. Wydawn. Nauk. PWN. ISBN 83-01-11593-9.