Zbrojówka
| Merganetta armata[1] | |||
| Gould, 1842 | |||
 samiec | |||
 samica | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
Merganetta[2] | ||
| Gatunek |
zbrojówka | ||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 | |||
Zbrojówka[4] (Merganetta armata) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae) występującego w Andach. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka
Jest to jedyny przedstawiciel rodzaju Merganetta[4][5][6]. Wyróżnia się sześć podgatunków M. armata[5][6][7]:
- M. armata colombiana Des Murs, 1845 – zbrojówka kolumbijska[4] – zachodnia Wenezuela i północna Kolumbia do środkowego Ekwadoru.
- M. armata leucogenis (Tschudi, 1843) – zbrojówka peruwiańska[4] – północne Peru.
- M. armata turneri P.L. Sclater & Salvin, 1869 – południowe Peru, północne Chile.
- M. armata garleppi Berlepsch, 1894 – północna Boliwia.
- M. armata berlepschi E. Hartert, 1909 – południowa Boliwia, północno-zachodnia Argentyna.
- M. armata armata Gould, 1842 – zbrojówka chilijska[4] – zachodnia Argentyna, Chile.
Morfologia
Długość ciała 43–45 cm, długość skrzydła 17,2 cm[8]. Upierzenie ciemne, paskowane skrzydła, czarna pierś, biała głowa, czerwonobrązowy brzuch, szary ogon i kuper.
Tryb życia
Zasiedla rzeki i górskie strumienie. Żywi się larwami owadów i małymi rybami. Samica składa 3–4 jaja w szczelinie skalnej[9]. Młode wykluwają się po 43 dniach.
Status zagrożenia
IUCN uznaje zbrojówkę za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji szacuje się na 13 300 – 23 500 dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy[3].
Przypisy
- ↑ Merganetta armata, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ Merganetta, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2013-11-10] (ang.).
- 1 2 BirdLife International, Merganetta armata, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2025, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-01] (ang.).
- 1 2 3 4 5 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Anatidae Leach, 1819 - kaczkowate - Ducks, geese, swans (wersja: 2024-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-01].
- 1 2 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-01] (ang.).
- 1 2 AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).
- ↑ Torrent Duck (Merganetta armata). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-15)]. (ang.).
- ↑ Busse i in. 1991 ↓, s. 361.
- ↑ Busse i in. 1991 ↓, s. 362.
Bibliografia
- Przemysław Busse (red.), Zygmunt Czarnecki, Andrzej Dyrcz, Maciej Gromadzki, Roman Hołyński, Alina Kowalska-Dyrcz, Jadwiga Machalska, Stanisław Manikowski, Bogumiła Olech: Ptaki. T. II. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0563-0.
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).