Zdzisław Andruszkiewicz

Zdzisław Andruszkiewicz
Data i miejsce urodzenia

28 lutego 1928
Cukrownia Żytyńska

Data śmierci

19 listopada 2012

Zawód, zajęcie

publicysta, dziennikarz

Narodowość

polska

Alma Mater

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej

Partia

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza

Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Brązowy Krzyż Zasługi
Grób na cmentarzu komunalnym Północnym w Warszawie

Zdzisław Antoni Andruszkiewicz (ur. 28 lutego 1928 w Cukrowni Żytyńskiej[1], zm. 19 listopada 2012[2]) – polski dziennikarz, działacz partyjny i wydawca.

Życiorys

Od września 1953 do października 1954 pracował jako instruktor w Wydziale Studiów Zarządu Wojewódzkiego Związku Młodzieży Polskiej w Lublinie, od listopada 1954 do marca 1960 był przewodniczącym Rady Okręgowej Zrzeszenia Studentów Polskich tamże, od kwietnia do września 1960 przewodniczącym Okręgowej Rady Studenckiej ZMS przy Komitecie Wojewódzkim Związku Młodzieży Socjalistycznej w Lublinie[3]. W 1960 ukończył studia polonistyczne na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej[1]. W latach 1960–1965 pracował w Centralnym Ośrodku Kadr Aktywu KC ZMS[3]. W latach 1965–1972 był redaktorem naczelnym pisma Walka Młodych[1][4].

Należał do najbardziej aktywnych publicystów uczestniczących w prasowej kampanii propagandowej wymierzonej przeciwko uczestnikom wydarzeń Marca 1968[5][6], a także sympatykom (prawdziwym bądź domniemanym) tego protestu (takim jak np. Włodzimierz Brus, czy Paweł Jasienica[7].

Widzieliśmy jak garstka prowodyrów zaszokowana zdecydowaną postawą warszawskich robotników (...) wypchnęła młodą dziewczynę, która uderzyła w twarz robotnika, chowając się następnie za plecy rycerskich dżentelmenów.

Zdzisław Andruszkiewicz, Alina Reutt, Apostołowie, w: Walka Młodych z 24 marca 1968[8]

W cyklu artykułów pisanych razem z Aliną Reutt pod wspólnym tytułem Kim są apostołowie na przełomie marca i kwietnia 1968 opisywał studentów z kręgu komandosów jako inspirowanych działaczami PZPR z czasów stalinowskich, przy czym chodziło wyłącznie o osoby pochodzenia żydowskiego, a także powiązanych z emigracyjnymi ośrodkami uznawanymi za dywersyjne.[9]. W kolejnych artykułach przedstawiał protestujących jako wywyższających się wobec swoich rówieśników bogaczy korzystających z dochodów nie pochodzących z uczciwej pracy (w artykule Apostołowie z 24 marca 1968)[10][11], okazujących pogardę robotnikom (w artykule Manifest małowiernych z 7 kwietnia 1968)[12], osoby inspirowane przez ośrodki zagraniczne, dodatkowo wyjeżdzające na zachód dla przyziemnych uciech(w artykule Ujawnić suflerów! z 14 kwietnia 1968)[13], a przy tym wykorzystywane w wewnętrznych grach partyjnych z udziałem działaczy usuniętych z PZPR, np. Romana Zambrowskiego (w artykule Manifest małowiernych z 7 kwietnia 1968[14]). Jednocześnie formułował tezę, że bunt studencki nie jest końcem antysocjalistycznych działań przeciwko Polsce (w artykule Bananowe jabłka z 31 marca 1968)[14]. Relację z procesu komandosów zatytułował Komandosi przed sądem. Seans nienawiści (w artykule z 24 listopada 1968)[15]. Już po odejściu z Walki Młodych nie zgodził się jednak, aby artykuły te weszły do wyboru publicystki Walki Młodych, zatytułowanego Samo życie[16].


W szarej gromadzie studenckiej rej wiedli osobnicy ubrani w ortaliony, elastyki, wykwintne golfy, zagraniczne botki, kurteczki we wszystkich odcieniach i fasonach (...). To oni przegrywali w ciągu jednej nocy parę tysięcy w pokera w zakamarkach warszawskich klubów.

Zdzisław Andruszkiewicz, Alina Reutt, Apostołowie, w: Walka Młodych z 24 marca 1968[11]

Od 1 czerwca 1972 do 8 czerwca 1973 pracował jako starszy instruktor w Wydziale Propagandy i Prasy KC PZPR[3]. W latach 1973–1975 był zastępcą kierownika Wydziału Propagandy, Prasy i Wydawnictw, w latach 1975–1977 zastępcą kierownika Wydziału Prasy, Radia i Telewizji, w latach 1977–1978 kierownikiem Wydziału Organizacji Społecznych, Sportu i Turystyki Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej[17]. Promotorem jego kariery w strukturach KC był Jerzy Łukaszewicz[18].

W latach 1978–1985 był dyrektorem Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa-Książka-Ruch”[1][19]. Od lutego 1980 do lipca 1981 wchodził w skład Centralnej Komisji Rewizyjnej PZPR[3].

W latach 1971–1982 był członkiem Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, w latach 1974-1977 wiceprzewodniczącym Zarządu Głównego SDP[1]. Od 1979 był wiceprzewodniczącym Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej.

W PRL został odznaczony Brązowym, Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[1], otrzymał także Złotą Odznakę Honorową Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej (1968)[20].

Należał do organizatorów Warszawskiej Organizacji Stowarzyszenia "Pokolenia"[21].

Został pochowany na cmentarzu komunalnym północnym w Warszawie(kwatera U-V-3 rząd 3 grób 17)[22].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny. Edycja 1, wyd. Interpress, Warszawa 1984, s. 20
  2. ↑ Nekrolog Zdzisława Andruszkiewicza z 28.11.2012
  3. 1 2 3 4 Dane osoby z katalogu kierowniczych stanowisk partyjnych i państwowych PRL. Zdzisław Andruszkiewicz
  4. ↑ Rzecz o Związku Młodzieży Socjalistycznej. Ani laurka ani pamflet, wyd. Stowarzyszenie "Pokolenie", Warszawa 2002, s. 159
  5. ↑ Piotr Osęka, Marzec '68, wyd. Znak i ISP PAN, Kraków 2008, s. 224
  6. ↑ Jerzy Eisler, Polski rok 1968, wyd. IPN, Warszawa 206, s. 539
  7. ↑ Mariusz Mazur, Polityczne kampanie prasowe w okresie rządów Władysława Gomułki, wyd. Lubelskie Towarzystwo Naukowe, Lublin 2004, s. 135, 142
  8. ↑ Mariusz Mazur Polityczne kampanie prasowe w okresie rządów Władysława Gomułki wyd. Lubelskie Towarzystwo Naukowe, Lublin 2004, s. 188
  9. ↑ Jerzy Eisler Polski rok 1968, wyd. IPN, Warszawa 206, s. 544
  10. ↑ Piotr Osęka Marzec '68, wyd. Znak i ISP PAN, Kraków 2008, s. 228, 229
  11. 1 2 Mariusz Mazur Polityczne kampanie prasowe w okresie rządów Władysława Gomułki wyd. Lubelskie Towarzystwo Naukowe, Lublin 2004, s. 154-155
  12. ↑ Piotr Osęka Marzec '68, wyd. Znak i ISP PAN, Kraków 2008, s. 227
  13. ↑ Piotr Osęka Marzec '68, wyd. Znak i ISP PAN, Kraków 2008, s. 230
  14. 1 2 Piotr Osęka Marzec '68, wyd. Znak i ISP PAN, Kraków 2008, s. 233
  15. ↑ Jerzy Eisler Polski rok 1968, wyd. IPN, Warszawa 206, s. 457
  16. ↑ Jerzy Eisler Polski rok 1968, wyd. IPN, Warszawa 206, s. 545
  17. ↑ Włodzimierz Janowski, Aleksander Kochański Informator o strukturze i obsadzie personalnej centralnego aparatu PZPR 1948-1990, pod red. Krzysztofa Persaka, wyd. ISP PAN, Warszawa 2000, s. 123, 129, 133
  18. ↑ Piotr Donefner Sekretarz propagandy sukcesu. Jerzy Łukaszewicz – przyczynek do biografii politycznej, w: Polska 1944/45–1989. Studia i Materiały, tom XVII/2019, s. 3030
  19. ↑ Jacek Wojsław Obraz działalności Ośrodka Badań Prasoznawczych w Krakowie w dokumentach RSW „Prasa-Książka-Ruch” w latach politycznych przełomów (1980-1983), w: Zeszyty Prasoznawcze, nr 1 (229), tom 60 (2017), s. 31
  20. ↑ Złote odznaki TPP-R dla dziennikarzy /w/ "Trybuna Ludu", nr 148, 30 maja 1968, s. 4.
  21. ↑ Nekrolog Zdzisława Andruszkiewicza z 29.11.2012
  22. ↑ Miejsce pochówku. [dostęp 2024-12-22].