Zenon Kowalowski

Zenon Kowalowski
Ilustracja
Zenon Kowalowski (w roku 1961)
Data i miejsce urodzenia

20 marca 1939
Biała Podlaska

Pochodzenie

polskie

Gatunki

muzyka poważna, rozrywkowa, filmowa, teatralna

Zawód

kompozytor, pedagog

Powiązania

Studio Filmów Rysunkowych

Odznaczenia
Medal Komisji Edukacji Narodowej Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Zenon Kowalowski (ur. 20 marca 1939 w Białej Podlaskiej)[1] – polski kompozytor i pedagog.

Życiorys

Studiował kompozycję w klasie Stanisława Wiechowicza w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie (dyplom w 1962). W latach 1961–1964 uzupełniał w tamtejszej uczelni wykształcenie w zakresie dyrygentury u Witolda Krzemińskiego i Henryka Czyża. W 1964 na Konkursie Młodych Kompozytorów otrzymał wyróżnienie za utwór PSALM na 4 rogi, perkusję i orkiestrę smyczkową. Był także stypendystą Ministerstwa Kultury i Sztuki[1].

W latach 1967–1972 związany był z Teatrem Zagłębia w Sosnowcu, gdzie pełnił funkcję kierownika muzycznego. Jego pierwszym utworem napisanym dla tego teatru była muzyka do Zemsty (1968) w reż. Wiesława Mireckiego. W 1970 rozpoczyna współpracę ze Studiem Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej debiutując muzyką do filmu krótkometrażowego Syzyf (1970) w reż. Zdzisława Kudły. W tym samym okresie nawiązał współpracę z Lechosławem Marszałkiem – reżyserem i scenarzystą, twórcą filmów dla dzieci. W wyniku tej współpracy powstał w Studiu Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej serial telewizyjny dla dzieci z kultową postacią psa Reksia w roli głównej, do którego muzyka w 64 odcinkach jest autorstwa Zenona Kowalowskiego[1].

Zenon Kowalowski należy także do grona cenionych twórców muzyki teatralnej i filmowej. Jest autorem muzyki do kilkunastu sztuk teatralnych i do ponad 150 filmów krótkiego i średniego metrażu. Filmy z jego muzyką prezentowane były na Śląskiej Trybunie Kompozytorów, a także podczas Śląskich Dni Muzyki Współczesnej w Katowicach, ponadto na różnych festiwalach m.in.: Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie; Biennale Sztuki dla Dziecka w Poznaniu – gdzie na V Biennale w 1981 otrzymał Nagrodę Specjalną za muzykę filmową dla dzieci; Ogólnopolskim Festiwalu dla Dzieci i Młodzieży (Poznań 1986); Festiwalu Sztuki Filmowej Celuloid, Człowiek, Cyfra we Wrocławiu (2007) i w Katowicach (2008). Jego muzyka prezentowana była również na wielu festiwalach międzynarodowych[1].

W latach 1980–2000 związany był stałą współpracą z Instytutem Muzyki na Wydziale Artystycznym Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie, gdzie jako wykładowca prowadził zajęcia z instrumentacji, aranżacji muzycznej i kompozycji. Od 1992 do 2007 współpracował z prywatną Szkołą Muzyki Rozrywkowej Nice Noise w Katowicach w charakterze wykładowcy przedmiotów teoretycznych[1].

W 1980 został uhonorowany Złotą Maską za twórczość muzyczną do sztuk teatralnych. W 1998 otrzymał Medal Komisji Edukacji Narodowej za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania[1], a w 2025 Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[2][3]. Od 1972 należy do Stowarzyszenia Autorów ZAiKS, a od 1974 roku jest członkiem Związku Kompozytorów Polskich[1].

Wybrane utwory

(na podstawie materiału źródłowego[1])

  • Freski – dwa klarnety (1959)
  • Miniatury fortepianowe (1960)
  • Szkice liryczne – orkiestra symfoniczna (1962)
  • Psalm – 4 rogi, perkusja i orkiestra smyczkowa (1964)
  • Canto – dziecięcy zespół instrumentalny z cyklu: Muzyka dla dzieci (1965)
  • Muzyka do spektaklu teatralnego Zemsta w reż. Wiesława Mireckiego (1967)
  • Muzyka do spektaklu teatralnego Bolesław Śmiały w reż. Józefa Pary (1969)
  • Muzyka do spektaklu teatralnego Majster i czeladnik w reż. Wiesława Mireckiego (1969)
  • Muzyka do spektaklu teatralnego Książę niezłomny w reż. Krystyny Meissner (1970)
  • Muzyka do spektaklu teatralnego Kupiec wenecki w reż. Józefa Pary (1970)
  • Muzyka do spektaklu teatralnego Czarodziejska lampa Alladyna w reż. Wiesława Mireckiego (1970)
  • Muzyka do spektaklu teatralnego Stracone zachody miłości w reż. Wiesława Mireckiego (1971)
  • Muzyka do spektaklu teatralnego Persowie w reż. Józefa Pary (1972)
  • Sekwencje 7 – kameralny zespół instrumentalny (1972)
  • Muzyka na flet i fortepian (1973)
  • Fonostruktury – orkiestra symfoniczna (1973)
  • Muzyka do spektaklu teatralnego Niemcy w reż. Alojzego Nowaka (1974)
  • Epizody – na 3 flety, kwartet smyczkowy i perkusję (1974)
  • Muzyka do spektaklu teatralnego Mąż i żona w reż. Józefa Wyszomirskiego (1975)
  • Gdy zmrok zapada – pieśń na 4-głosowy chór mieszany (1980)
  • Muzyka do spektaklu teatralnego Wierna rzeka w reż. Juliana Dziedziny (1981)
  • Muzyka do spektaklu teatralnego Przygoda zegara w reż. Tadeusza Wiśniewskiego (1992)
  • Muzyka do filmu Syzyf w reż. Zdzisława Kudły (1970)
  • Muzyka do filmu Bruk w reż. Zdzisława Kudły (1971)
  • Muzyka do filmu Zdarzenie w reż. Bronisława Zemana (1971)
  • Muzyka do filmu Kwiat w reż. Zdzisława Kudły (1972)
  • Muzyka do filmu Tropami mitów w reż. Jana Petryszyna (1974)
  • Muzyka do filmu Proste jak myczenie w reż. Jana Petryszyna (1974)
  • Muzyka do filmu Przyjaciół znajdziesz wszędzie w reż. Franciszka Pytera (1974)
  • Muzyka do filmu To jest to w reż. Jana Petryszyna (1974)
  • Muzyka do filmu Żeby pomoc nie przyszła za późno w reż. Zdzisława Poznańskiego (1974)
  • Muzyka do filmu Paradis w reż. Jana Petryszyna (1975)
  • Muzyka do filmu Impas w reż. Zdzisława Kudły (1975)
  • Muzyka do filmu Piano, piano, pianissimo w reż. Jana Petryszyna (1975)
  • Muzyka do filmu Atom w reż. Lechosława Marszałka (1975)
  • Muzyka do filmu Knock down w reż. Bronisława Zemana (1975)
  • Muzyka do filmu Gilgamesz w reż. Jana Petryszyna (1976)
  • Muzyka do filmu Studium w reż. Bronisława Zemana (1977)
  • Muzyka do filmu Wilki w reż. Bronisława Zemana (1978)
  • Muzyka do filmu As atutowy w reż. Lechosława Marszałka (1979)
  • Muzyka do filmu Życiodajna w reż. Jana Petryszyna (1980)
  • Muzyka do filmu Passa w reż. Romualda Kłysa (1981)
  • Muzyka do filmu Jubilat w reż. Romualda Kłysa (1982)
  • Muzyka do filmu Exodus w reż. Zdzisława Poznańskiego (1981)
  • Muzyka do filmu Kanon w reż. Wiesława Zięby (1982)
  • Muzyka do filmu Wizyta w reż. Jana Petryszyna (1982)
  • Muzyka do filmu Przy młynie w reż.. Edwarda Wątora (1983)
  • Muzyka do filmu Mały cyrk w reż. Aleksandry Magnuszewskiej-Oczko oraz Aleksandra Oczko (1983)
  • Muzyka do filmu To nic trudnego w reż. Mariana Cholerka (1983)
  • Muzyka do filmu Spotkanie w reż. Józefa Byrdego (1986)
  • Muzyka do filmu Pożegnanie w reż. Edwarda Wątora (1986)
  • Muzyka do filmu Światłocień w reż. Romualda Kłysa (1986)
  • Humoreska sylabiczna – 4-głosowy chór mieszany (1987)
  • Muzyka do filmu Na szlaku w reż. Franciszka Pytera (1988)
  • Impresja – organy (1990)
  • Muzyka do filmu Mr. Beef w reż. Franciszka Pytera (1992)
  • Koncert fortepianowy Nr 1 z cyklu: Muzyka dla dzieci (1994)
  • Koncert fortepianowy Nr 2 z cyklu: Muzyka dla dzieci (1994)
  • Muzyka do filmu Jaszczur w reż. Marka Burdy (1996)
  • Monument – pieśń na 4-głosowy chór męski (1998)
  • Pieśń dziękczynna – 4-głosowy chór męski (1998)
  • Andante – wiolonczela (2001)
  • Hymn – 4-głosowy chór mieszany (2003)
  • Bagatela 1 – fortepian (druga wersja) (2004)
  • Bagatela 2 – fortepian (druga wersja) (2004)
  • Muzyczne wędrówki – fortepian z cyklu: Muzyka dla dzieci (2005)
  • Muzyczne wędrówki – skrzypce i dwoje skrzypiec z fortepianem z cyklu: Muzyka dla dzieci (2006)
  • Muzyczne wędrówki – trio smyczkowe z fortepianem z cyklu: Muzyka dla dzieci (2006)
  • 3 Impresje – fortepian (2007)
  • 4 Eseje – fortepian (2008)
  • Muzyczne wędrówki – trio instr. dętych drewnianych z fortepianem z cyklu: Muzyka dla dzieci (2008, wyd. CONTRA)
  • 3 Nokturny – gitara (2009, wyd. CONTRA)
  • Koncert fortepianowy nr 1 z kukułką (wersja 2) z cyklu: Muzyka dla dzieci (2009, wyd. CONTRA)
  • Koncert fortepianowy nr 2 (wersja 2) z cyklu: Muzyka dla dzieci (2009, wyd. CONTRA)
  • Wiosna w sercu – pieśń na 4-głosowy chór mieszany (2010)
  • Usypiała Maryś – pieśń na 4-głosowy chór mieszany (2010)

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 Zenon Kowalowski [online], Instytut Muzyki Uniwersytetu Śląskiego [dostęp 2021-01-24] [zarchiwizowane z adresu 2011-01-14] (pol.).
  2. ↑ Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Portal Gov.pl [dostęp 2025-11-24].
  3. ↑ Zenon Kowalowski uhonorowany Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” [online], gov.pl, 25 listopada 2025 [dostęp 2026-03-30].