Zofia Dąbska

Zofia Dąbska (ur. 15 maja 1882 w Koziatynie^[1], zm. 5 grudnia 1928^[2]) – polska działaczka ludowa.

Ojcem Zofii był inżynier kolejnictwa Konstanty Woyniłłowicz, a matką Rozalia z Matuszewicz. Rodzina należała do szlachty, była zamożna^[3]. W 1892 rodzice zapisali ją na pensję w Warszawie, gdzie pobierała nauki przez sześć lat. W 1896 przyjechała do Kijowa i wstąpiła do gimnazjum żeńskiego im. A.T. Duczyńskiej, ucząc się tam do 1904, gdy uzyskała końcowy srebrny medal. W tymże roku podjęła studia na Sorbonie z zakresu literatury i sztuki^[4], ucząc się do 1906. Po powrocie do Polski studiowała do 1911 literaturę polską na uniwersytecie we Lwowie^[5], jednocześnie została w tym mieście nauczycielką francuskiego w liceum^[6]. W tym też czasie zaangażował się w działania na rzecz chłopstwa^[7]. Od 1911 do 1913 studiowała w Genewie ekonomię polityczną. W 1913 we Lwowie wyszła za mąż za Jana Dębskiego. Od uzyskania przez Polskę niepodległości mieszkali w Warszawie^[8]. Podobnie jak małżonek działała na rzecz Polskiego Stronnictwa Ludowego „Piast” oraz Stronnictwa Chłopskiego, redagując ich czasopisma^[9]. Ponadto w okresie międzywojennym zaangażowała się w działalność na rzecz Polonii będąc od 1918 do śmierci członkinią Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Emigracyjnego^[10], a także doprowadziła do powstania kilku polskich organizacji kobiecych, m.in. Klubu Politycznego Kobiet Postępowych i Komitetu Społecznego Przysposobienia Kobiet do Obrony Kraju^[11]. Pochowana na cmentarzu Stare Powązki w Warszawie^[12].

Napisała pamiętnik, opublikowany w 2021 przez Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego^[13].

Miała z mężem dwójkę dzieci: syna Witolda (ur. w 1917 r.) i córkę Bożenę (ur. w 1921 r.)^[14].

• Bednarzak-Libera M., 2021: Zofia z Woyniłłowiczów Dąbska, Dziennik 1912-1927, red. nauk. Janusz Gmitruk, Mateusz Ratyński, wstęp, opracowanie i przypisy Mateusz Ratyński, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Warszawa 2021, s. 184, nlb. 12. Rocznik Historyczny Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego Nr 38, str.: 253-259 .
• Przybysz B., 2024: Przypomnienie Zofii Dąbskiej z Woyniłłowiczów i jej Dziennika. Kwartalnik Kresowy, 3 (23): 223-226 .