Zofia Jętkiewiczowa

Zofia Jętkiewiczowa
Zofia Rappaport
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

11 marca 1879
Petersburg

Data i miejsce śmierci

26 stycznia 1945
KL Ravensbrück

Miejsce spoczynku

Cmentarz Powązkowski w Warszawie

Zawód, zajęcie

nauczycielka, działaczka oświatowa i społeczna

Stanowisko

radna Warszawy

Rodzice

Feliks Rappaport, Justyna Bauerertz

Małżeństwo

Lucjan Marian Jętkiewicz

Dzieci
  • Maria
  • Teresa
  • Krystyna
    • Krewni i powinowaci

    Emil Stanisław Rappaport (brat)

    Odznaczenia
    Medal Niepodległości

    Zofia Anna Maria Jętkiewiczowa z Rappaportów (ur. 11 marca 1879 w Petersburgu, zm. 26 stycznia 1945 w KL Ravensbrück[1]) – polska nauczycielka, działaczka oświatowa i społeczna, radna Warszawy, członkini zarządu Narodowej Organizacji Kobiet.

    Życiorys

    Ukończyła Średni Zakład Naukowy Izabeli Smolikowskiej w Warszawie. Złożyła egzamin nauczycielski przy gimnazjum męskim. Ukończyła również Szkołę Pracy Domowej Kobiet Jadwigi Zamoyskiej w Kuźnicach. Studiowała na Uniwersytecie Jagiellońskim, lecz ostatecznie ukończyła polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim, a także Państwowy Instytut Pedagogiczny[2].

    Od 1894 pracowała jako nauczycielka udzielając lekcji w ramach tajnych kompletów w ramach Uniwersytetu Latającego. Od 1904 nauczała w Uniwersytecie Ludowym Polskiej Macierzy Szkolnej w Poznaniu. W latach 1908-1914 prowadziła szkoły dla dzieci polskich przy Towarzystwie Dobroczynności w Rydze. Była również wiceprzewodniczącą gniazda Towarzystwa Opieki nad Dziećmi w Łodzi. Działała w harcerstwie – była opiekunką drużyny żeńskiej. Udzielała się także w Polskim Czerwonym Krzyżu[2].

    Po wybuchu I wojny światowej organizowała w 1915 przedszkola dla uchodźców z ramienia Centralnego Komitetu Obywatelskiego. Od 1915 do 1920 przebywała w Moskwie, gdzie również organizowała opiekę nad najmłodszymi[2].

    W 1920 była członkinią Służby Narodowej, gdzie kierowała przesyłem paczek dla żołnierzy na froncie. Z ramienia Narodowej Organizacji Kobiet działała podczas plebiscytu na Górnym Śląsku. W 1921 wzięła udział w wiedeńskim kongresie Ligi Kobiet Wolności i Pokoju[3]. Pracowała w Prywatnym Gimnazjum i Liceum p. w. Św. Kazimierza Stowarzyszenia Oświatowego „Unia” w Warszawie[4]. W okresie międzywojennym była długoletnią członkinią zarządu Towarzystwa Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych, gdzie należała m.in. do komisji rozjemczej. Była członkinią zarządu Narodowej Organizacji Kobiet, Rady Narodowej Polek i Katolickiego Związku Polek[2]. W 1927 została wybrana radną Warszawy z listy Komitetu Obrony Polskości Warszawy[5]. Należała do koła Narodowo-Gospodarczego. Była członkinią komisji oświatowej[6]. Radną była do 1932 roku, kiedy to złożyła mandat zostając dyrektorką gimnazjum miejskiego[7]. W 1928 była współzałożycielką Koła Filistrowych Arkonii, które składało się z żon, córek, matek i sióstr filistrów Korporacji Akademickiej Arkonia. Była też wiceprzewodniczącą koła Kuźniczanek[8]. W 1939 była członkinią Wydziału Bibliotek i Oceny Książek Zarządu Głównego Polskiej Macierzy Szkolnej[9].

    Podczas II wojny światowej brała udział w działalności konspiracyjnej. Uczestniczyła w tajnym nauczaniu. Została aresztowana przez Niemców 15 maja 1943 w kawiarni Fuchsa przy ul. Filtrowej. Została osadzona na Pawiaku, skąd niedługo później ją zwolniono. Podczas powstania warszawskiego została w sierpniu 1944 wywieziona do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück[10]. Tam również angażowała się w tajne nauczanie więźniarek[11].

    Zmarła 26 stycznia 1945 w KL Ravensbrück. Została pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 59-4-25)[12].

    Rodzina

    Pochodziła z rodziny żydowskiej. Była córką Feliksa Rappaporta i Justyny z Bauerertzów. Jej bratem był sędzia Sądu Najwyższego Emil Stanisław Rappaport. 16 czerwca 1903 wyszła za mąż za inżyniera Lucjana Mariana Jętkiewicza. Mieli razem trzy córki: Marię, żonę Stanisława Peszyńskiego, a następnie posła Stanisława Dąbrowskiego, Teresę po mężu Rządkowską i Krystynę po mężu Żebrowską[1].

    Publikacje

    Ordery i odznaczenia

    Przypisy

    1. 1 2 Zofia Anna Maria Rappaport [online], Wielka Genealogia Minakowskiego [dostęp 2025-05-01].
    2. 1 2 3 4 Stanisław Łoza, Czy wiesz kto to jest?, Warszawa 1938, s. 305 [dostęp 2025-05-01].
    3. ↑ Warszawski Dziennik Narodowy, R. 4, nr 178 (1 lipca 1938), s. 3.
    4. ↑ IPN Straty [online], straty.pl [dostęp 2025-05-01].
    5. ↑ Rzeczpospolita, R. 8, nr 153 (5 czerwca 1927), s. 7.
    6. ↑ Album pamiątkowe Rady miasta stołecznego Warszawy: 1919-1929, Warszawa 1929, aneks.
    7. ↑ Kurjer Polski, R. 35, nr 194 (15 lipca 1932), s. 7.
    8. ↑ Jan Bełcikowski, Warszawa kobieca, Warszawa 1930, s. 22, 66 [dostęp 2025-05-01].
    9. ↑ Polska Macierz Szkolna, R. 23, nr 3 (maj 1939), s. 101.
    10. ↑ Zofia Anna Maria Jętkiewiczowa z Rappaportów | Fundacja 100 [online], www.fundacja100.pl [dostęp 2025-05-01].
    11. ↑ Grupa Łukasz Piec-, Tajne nauczanie Polek w KL Ravensbrück [online], Perspektywy pamięci [dostęp 2025-05-01].
    12. ↑ Cmentarz Stare Powązki: JĘTKIEWICZOWIE, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2025-05-01].
    13. ↑ Monitor Polski, nr 64 (18 marca 1932), s. 2.
    This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.