Zofia Kurzowa

Zofia Kurzowa
Państwo działania

 Polska

Data i miejsce urodzenia

16 kwietnia 1931
Lwów

Data i miejsce śmierci

4 maja 2003
Kraków

profesor nauk humanistycznych
Specjalność: językoznawstwo
Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński

Doktorat

1962

Habilitacja

1970

Profesura

1975

Uczelnia

Uniwersytet Jagielloński

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Komisji Edukacji Narodowej

Zofia Kurzowa z domu Kawynówna (ur. 16 kwietnia 1931 we Lwowie, zm. 4 maja 2003 w Krakowie) – polska lingwistka, polonistka, badaczka słowotwórstwa polskiego i polszczyzny kresowej[1].

Grób Zofii Kurzowej w alei zasłużonych cmentarza Rakowickiego w Krakowie

Życiorys

Córka Stefana Kawyna, historyka literatury polskiej[2]. Studiowała polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim (1950–1955). Pod kierunkiem Witolda Doroszewskiego obroniła w roku 1962 doktorat na Uniwersytecie Warszawskim, po przedłożeniu pracy Język filomatów i filaretów. Przyczynek do dziejów języka polskiego XIX w. Słowotwórstwo i słownictwo[3].

W 1962 wróciła (za mężem) do Krakowa. W październiku 1962 roku rozpoczęła pracę jako adiunkt w Katedrze Języka Polskiego Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Katowicach, a od roku akademickiego 1964/1965 w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie[1].

Od 1969 pracowała od na Uniwersytecie Jagiellońskim. Habilitowała się w 1970 (tytuł rozprawy: Polskie rzeczowniki męskie na -o na tle słowiańskim), w roku 1975 została profesorem nadzwyczajnym. Od 1978 kierowała Zakładem (potem Katedrą) Współczesnego Języka Polskiego Instytutu Filologii Polskiej UJ. W 1985 została profesorem zwyczajnym[4][1].

Od 1963 r. była członkiem Komisji Językoznawstwa Oddziału PAN w Krakowie; w latach 1977– 1993 Komitetu Językoznawstwa PAN, od 1984 r. Komitetu Badania Polonii PAN, od 1989 r. Komitetu Słowianoznawstwa PAN w Krakowie[5].

Odznaczona m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1979) i Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1998), Medalem 600-lecia Odnowienia Akademii Krakowskiej (2001), była laureatką nagród resortowych[5].

Została pochowana w Alei Zasłużonych krakowskiego cmentarza Rakowickiego (kwatera LXVII-płn. 1-10)[6].

Badania naukowe

Jej badania dotyczyły polszczyzny polskich Kresów, kontaktów językowych wschodniosłowiańskich, języka telewizji, słowotwórstwa, słownictwa, leksykografii. Była autorką, współautorką lub redaktorką kilku słowników języka polskiego[7].

W latach 1976–1989 kierowała dwoma tematami badawczymi: 1) Język telewizji na tle współczesnej polszczyzny w ramach problemu węzłowego „Polska kultura narodowa. Jej tendencje rozwojowe i percepcja”; 2) Język i kultura Poloni w krajach socjalistycznych – w ramach problemu międzyresortowego „Przemiany zbiorowości polonijnych na tle przekształceń innych grup etnicznych w krajach ich osiedlenia”. Autorka książek o polszczyźnie Lwowa i Kresów[1].

Książki

  • Zofia Kurzowa: Polskie rzeczowniki męskie na -o na tle słowiańskim. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1970, 161 s. ISBN 83-01-04570-1.
  • Zofia Kurzowa: Badania nad językiem telewizji polskiej. Studia metodologiczne i opisowe. Warszawa: Wydawnictwa Radia i Telewizji, 1985. ISBN 83-212-0327-2.
  • Zofia Kurzowa: Polszczyzna Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich do 1939 roku. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983. ISBN 83-01-04570-1.
  • Jerzy Habela, Zofia Kurzowa: Lwowskie piosenki uliczne, kabaretowe i okolicznościowe do 1939. Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1989, 340 s. ISBN 83-224-0386-0.
  • Zofia Kurzowa: Słownik minimum języka polskiego. 1992, 215 s. Współaut. Halina Zgółkowa.
  • Red. Zofia Kurzowa: Słownik synonimów polskich. 1998.
  • Zofia Kurzowa: Ilustrowany słownik podstawowy języka polskiego.1999[8].
  • Zofia Kurzowa: Polszczyzna Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich do 1939 roku. T. 1. Kraków: Universitas, 2006, 444 s., seria: Prace Językoznawcze. ISBN 83-242-0656-6.
  • Zofia Kurzowa: Język polski Wileńszczyzny i Kresów północno-wschodnich XVI-XX w.. T. 2. Kraków: Universitas, 2006, 782 s., seria: Prace Językoznawcze. ISBN 83-242-0738-4.
  • Zofia Kurzowa: Ze studiów nad polszczyzną kresową. Wybór prac. T. 3. Kraków: Universitas, 2007, 518 s., seria: Prace Językoznawcze. ISBN 97883-242-0683-4.
  • Zofia Kurzowa: Z przeszłości i teraźniejszości języka polskiego. T. 4. Kraków: Universitas, 2007, 728 s., seria: Prace Językoznawcze. ISBN 97883-242-0691-9.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Zofia_Kurzowa_(1931-2003)
  2. ↑ Zofia Kubiszyn-Mędrala, Monika Szpiczakowska, Wspomnienie o Profesor Zofii Kurzowej w 15. rocznicę śmierci, „LingVaria”, 13 (25), 2018.
  3. ↑ Zofia Cygal-Krupa, Zofia Kurzowa [online], 2004, s. 46.
  4. ↑ Encyklopedia języka polskiego pod red. Stanisława Urbańczyka. Wrocław itd.: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1992, s. 178, ISBN 83-04-02994-4.
  5. 1 2 Z. Cygal-Krupa 2004, s. 47.
  6. ↑ Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów. Stefania Łobaczewska. rakowice.eu. [dostęp 2021-05-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-27)].
  7. ↑ Z. Cygal-Krupa 2004, s. 48 nn.
  8. ↑ Zawiera ok. 5000 wyrazów wybranych z list frekwencyjnych polskiego słownictwa, Zofia_Kurzowa_(1931-2003), s. 57.

Bibliografia

  • Zofia Cygal-Krupa: Zofia Kurzowa (1931-2003), [w:] Złota Księga. Uniwersytet Jagielloński. Suplement. 600-lecie odnowienia Akademii Krakowskiej, red. W. Walecki, Księgarnia Akademicka, Kraków 2004, s. 46-59.
  • Encyklopedia Krakowa, red. Antoni Henryk Stachowski, PWN 2000, ISBN 83-01-13325-2
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.