Zofia Wojtas

Zofia Wojtas

Data i miejsce urodzenia	6 maja 1958 Żywiec
Obywatelstwo	polskie
Pozycja	obrońca
Kariera seniorska[a]
Lata Klub Wyst. Gole 1978–1991 Czarni Sosnowiec 1991–1992 Cercle Brugge 1993–2004 SKOG Ostende
Kariera reprezentacyjna
Lata Reprezentacja Wyst. Gole 1984–1990  Polska 15 (0[1])
↑ Uwzględniono wyłącznie rozgrywki ligowe.

Zofia Wojtas (ur. 6 maja 1958 w Żywcu) – była polska piłkarka, występująca na pozycji obrońcy, w latach 1984–1990 reprezentantka kraju^[1].

Grę w piłkę nożną zaczynała na podwórku, na osiedlu Zabłocie^[2], wraz ze starszymi braćmi, najczęściej jako bramkarka, która z czasem stała się jej ulubioną pozycją na boisku. W wieku kilkunastu lat napisała list do Czarnych Sosnowiec z prośbą o przyjęcie jej do zespołu, bowiem w jej rodzinnym Żywcu nie było drużyny kobiecej. Otrzymała wówczas odpowiedź odmowną ze względu na „ograniczone możliwości organizacyjne klubu”, jednak mając 20 lat – dzięki rekomendacji Zdzisławy Smaczek – mogła przyjeżdżać na treningi Czarnych, w latach 80. XX w. najsilniejszej i najlepiej zorganizowanej żeńskiej ekipie piłkarskiej w Polsce^[3]. W ich barwach zadebiutowała w spotkaniu z Telpodem Kraków, wchodząc w drugiej połowie na prawą pomoc i zdobywając bramkę^[4.1]. W sezonie 1979/80 wzięła udział w inauguracyjnej edycji oficjalnych mistrzostw Polski (rozegranych systemem ligowym, z fazą pucharową kończącą rywalizację), wywalczając złoty medal, po wygraniu 4:1 meczu finałowym przeciwko Checzy Gdynia^[5]. Po kilkunastu miesiącach, ze względów finansowych, rozpoczęła treningi z piłkarzami Koszarawy Żywiec, dojeżdżając do swojego klubu wyłącznie na mecze. W tym czasie pracowała w żywieckiej fabryce śrub. W sezonie 1980/81 wraz z koleżankami obroniła mistrzostwo Polski, zostając następnie kapitanem zespołu, a w grudniu 1981 r. zdobyła halowe mistrzostwo Polski kobiet w piłce nożnej, będąc wybraną najlepszą zawodniczką turnieju w Gdyni^[4.1]. W kolejnych latach regularnie stawała na podium ówczesnej I ligi, sięgając również po tytuły mistrza kraju i dokładając do tego tryumfy w Pucharze Polski (w tym dublety). W 1991 r.^[2], po transformacji systemowej, zdecydowała się zmienić klub na zagraniczny. Po zakończeniu sezonu 1990/91 – wspólnie z inną czołową piłkarką Czarnych, Marzeną Jamrozy – przeszła bowiem do belgijskiego I-ligowca Cercle Brugge, który zapłacił sosnowiczanom za ten podwójny transfer 2 tys. dolarów^[4.1], a samym zawodniczkom załatwił pracę w miejscowej fabryce ciastek i czekolady^[2], sponsorującej drużynę. Cercle okazało się dużo gorzej zorganizowanym klubem niż Czarni, a dodatkowo Wojtas nabawiła się kontuzji. Wyjechała więc z Brugii, nie planując powrotu na boisko i przeniosła się do Ostendy. Z czasem zaczęło brakować jej futbolu, podjęła zatem treningi w tamtejszym Sport Kring Opex Girls Ostende (SKOG Ostende), grającym w II lidze belgijskiej. Cercle Brugge zaczęło domagać się pieniędzy za transfer lub powrotu do ich ekipy, strasząc walkowerami i domagając się zawieszenia piłkarki, choć bezskutecznie^[4.1]. W SKOG Ostende Wojtas poznała swojego przyszłego męża, który był sekretarzem klubu, została bramkarką (spełniając marzenie z młodości)^[4.1] – a z czasem również trenerką – drużyny rezerw. Karierę zawodniczą zakończyła w maju 2004 r., w wieku 46 lat^[2].

W seniorskiej reprezentacji Polski zadebiutowała 12 lipca 1984 na stadionie Concordia w Piotrkowie Trybunalskim, w przegranym 1:4^[6] towarzyskim meczu przeciwko Czechosłowacji^[1] (drugim w historii oficjalnym spotkaniu międzypaństwowym „Biało-Czerwonych”). Wystąpiła w nim w podstawowym składzie, grając przez całe – trwające 2 × 40 minut – spotkanie i pełniąc funkcję kapitana^[7] (przejęła ją od Zofii Klim, która wyprowadzała drużynę narodową w debiutanckiej potyczce z Włoszkami w Katanii^[8]). W czerwcu 1989 r. wraz z kadrą wzięła udział w silnie obsadzonym międzynarodowym turnieju towarzyskim Trofeo Sardinia w La Maddalenie na Sardynii. 21 czerwca 1989, na boisku Campo Delfino, Polki dość niespodziewanie bezbramkowo zremisowały swój inauguracyjny mecz z mocnymi Amerykankami – późniejszymi tryumfatorkami całej imprezy, dla których było to jedyne spotkanie bez wygranej w turnieju^[4.2]. Selekcjoner Józef Kopeć ustawił zespół ultradefensywnie, lecz dzięki świetnej grze obronnej - dowodzonej przez Wojtas - wywalczył rezultat 0:0^[9]. 27 czerwca 1989 na stadionie w Tempio Pausania „Biało-Czerwone” wygrały swój pierwszy mecz w historii, pokonując 2:1 po dogrywce ZSRR^[10]. 15 października 1989 na stadionie Górnika w Knurowie Wojtas zagrała w kolejnym historycznym spotkaniu – debiutanckim meczu „o punkty” (10 wcześniejszych spotkań miało charakter towarzyski). Rywalkami Polek w inauguracyjnym pojedynku eliminacji do mistrzostw Europy 1991 grupy 2 były Francuzki, które zwyciężyły 3:1^[11][12]. Tydzień później - w drugim meczu eliminacyjnym ME 1991, a pierwszym wyjazdowym - podopieczne Józefa Kopcia zmierzyły się na stadionie Olympia w Helsingborgu z brązowymi medalistkami mistrzostw Europy 1989 – Szwedkami, ulegając im 1:4^[13][14]. Jej ostatnim - jak się potem okazało - występem w reprezentacji był przegrany 0:2 mecz z Francją, kończący nieudane dla „Biało-Czerwonych” eliminacje mistrzostw Europy 1991, rozegrany 29 września 1990 na stadionie w Creutzwald^[15]. Klubowy transfer Wojtas do Belgii w 1991 r. oznaczał bowiem dla niej w praktyce koniec kariery reprezentacyjnej, jako że na początku lat 90. XX w. – ze względów finansowo-organizacyjnych – polskie piłkarski występujące w zespołach zagranicznych nie były powoływane do drużyny narodowej (m.in. przez brak możliwości kilkudniowego zwolnienia z podjętej tam pracy zawodowej na czas zgrupowań kadry, rekompensaty utraconych zarobków i kwestie wysokości zwrotu poniesionych przez zawodniczki kosztów – zobacz więcej). W latach 1984–1990 w seniorskiej reprezentacji wystąpiła w 15 oficjalnych spotkaniach międzypaństwowych, nie strzelając w nich ani jednej bramki^[1], jednak w aż 13 z nich była kapitanem drużyny^[6]. Wliczając natomiast pojedynki nieoficjalne, w kadrze zagrała 27 razy, zdobywając 1 gola^[4.1].

• Mistrzostwa Polski:
  • Mistrzostwo (7): 1979/80, 1980/81, 1983/84, 1984/85, 1985/86, 1986/87, 1988/89, 1990/91 (z Czarnymi Sosnowiec)
• Puchar Polski:
  • Zdobywczyni (3): 1984/85, 1986/87, 1988/89 (z Czarnymi Sosnowiec)
• Halowe mistrzostwa Polski:
  • Mistrzostwo (4): 1980/81, 1984/85, 1985/86, 1987/88 (z Czarnymi Sosnowiec)

Pochodzi z wielodzietnej rodziny – miała pięciu braci i dwie siostry. W młodości, przed rozpoczęciem treningów piłkarskich, uprawiała biegi narciarskie pod okiem Edwarda Walanta, a następnie pływanie, startując w maratonach pływackich^[4.1]. Zamężna z Belgiem Janem Ryckewardem, byłym bramkarzem i sekretarzem klubu SKOG Ostende. Zamieszkała w De Haan nad Morzem Północnym^[2]. Zna język niderlandzki^[4.1].