Zora silvestris

Zora silvestris
Kulczyński, 1897
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Podtyp

szczękoczułkopodobne

Gromada

pajęczaki

Rząd

pająki

Rodzina

trawnikowcowate

Rodzaj

trawnikowiec

Gatunek

Zora silvestris

Zora silvestris – gatunek pająka z rodziny trawnikowcowatych. Zamieszkuje Europę, Zakaukazie i Azję Środkową.

Taksonomia

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1897 roku przez Władysława Kulczyńskiego w publikacji współautorstwa Corneliusa Chyzera[1][2].

Morfologia

Samce osiągają od 3[3] do 4,3 mm długości ciała[4] przy karapaksie długości od 1,6[3] do 1,9 mm i szerokości od 1,3 do 1,5 mm, natomiast samice osiągają od 3,4 do 4,8 mm długości ciała przy karapaksie długości od 1,5[4] do 2,2 mm[3] i szerokości od 1,2 do 1,7 mm[4].

Ubarwienie karapaksu jest jasnożółtawobrązowe z szeroko rudobrązowo obrzeżonymi krawędziami oraz dwiema rudobrązowymi, biorącymi początek za oczami tylno-bocznej pary przepaskami o szerokości półtorakrotnie większej niż szerokość jasnych obszarów po ich bokach. Czarno obwiedzione oczy leżą blisko siebie i mają prawie identyczne rozmiary. Ciemnobrązowy nadustek nie odbiega wysokością od średnicy oczu pary przednio-środkowej. Szczękoczułki są jasnożółtawe z szarawo przyciemnionym przodem. Rudobrązowe kropki na jasnożółtym sternum obecne są przy biodrach. Odnóża są rudobrązowo nakrapiane. Kolejność ich par od najdłuższej do najkrótszej to: IV, I, II, III[4]. Dwie początkowe pary mają uda po bokach, a czasem też od góry opatrzone ciemnoszarymi paskami podłużnymi i szeregami brązowych kropek[4][3], nadstopia ciemnobrązowe z dwoma parami kolców brzusznych, a stopy rozjaśnione[4]. Czwarta para u samca odznacza się nielicznymi, rozproszonymi, cienkimi włoskami na biodrach[3]. Opistosoma (odwłok) ma wierzch z brązowo obramowanym znakiem lancetowatym pośrodku przodu i brązowawym kratkowaniem z tyłu, boki z długimi, brązowymi kreskami, a spód jasnobrązowawy z brązowym nakrapianiem[4].

Płytka płciowa samicy ma przeciętnych rozmiarów bruzdę[3], wąsko-trójkątny przedsionek o prostych krawędziach bocznych, częściowo prześwitujące przez oskórek i zataczające pętlę przewody kopulacyjne oraz zaokrąglone i prawie stykające się ze sobą zbiorniki nasienne[4]. Nogogłaszczki samca cechują się osadzoną w wierzchołkowej połowie goleni, szeroką i krótką apofizą retrolateralną o chropowatym szczycie, wklęśniętą nasadową połową tylno-bocznej powierzchni cymbium, lekko u szczytu zakrzywioną apofyzą medialną, a embolusem osadzonym po tylno-bocznej stronie tegulum, biegnącym wzdłuż jego części przednio-bocznej i zakończonym przy wierzchołku alweolusa[4].

Ekologia i występowanie

Pająk ten zasiedla lasy, zarośla, wrzosowiska, łozowiska i torfowiska[4]. Bytuje w ściółce i wśród mchów[5]. Dorosłe samce obserwuje się od kwietnia do lipca, dorosłe samice zaś od maja do września[3][4].

Gatunek palearktyczny, znany z Portugalii, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii, Luksemburga, Niemiec, Szwajcarii, Liechtensteinu, Austrii, Włoch, Danii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Kosowa, Grecji, europejskiej części Rosji[3], Azerbejdżanu, Armenii i Turkmenistanu[3][2].

Przypisy

  1. ↑ C. Chyzer, W. Kulczyński: Araneae Hungariae. Tomus II. Budapest: Academia Scientarum Hungaricae, 1897, s. 250.
  2. 1 2 Gen. Zora C. L. Koch, 1847. [w:] World Spider Catalog [on-line]. Natural History Museum Bern. [dostęp 2025-11-19].
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Wolfgang Nentwig, Theo Blick, Daniel Gloor, Ambros Hänggi, Christian Kropf: Zora silvestris Kulczyński, 1897. [w:] Araneae. Spiders of Europe. Version 2025 [on-line]. Universität Bern. [dostęp 2025-11-19].
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 S. Almquist. Swedish Araneae, part 2--families Dictynidae to Salticidae. „Insect Systematics & Evolution, Supplement”. 63, s. 285-601, 2006.
  5. ↑ Jerzy Prószyński, Wojciech Staręga, Katalog Fauny Polski Tom 16. Część XXXIII. Pająki – Aranei, „Katalog Fauny Polski”, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971.