Zygmunt Baranowski

Zygmunt Baranowski
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia

29 września 1933
Sosnowiec

Data i miejsce śmierci

15 maja 1985
Warszawa

Przebieg służby
Formacja

Służba Bezpieczeństwa

Jednostki

Departament IV Ministerstwa Spraw Wewnętrznych

Stanowiska
  • zastępca naczelnika Wydziału II KW MO w Gdańsku (od 16 VI 1970)
  • naczelnik Wydziału II KW MO w Gdańsku (od 15 I 1973)
  • I zastępca ds. SB komendanta wojewódzkiego MO w Szczecinie (od 1 VI 1975)
  • I zastępca ds. SB komendanta wojewódzkiego MO w Katowicach (od 4 lub 14 III 1980)
  • I zastępca ds. SB szefa WUSW w Katowicach (zmiana nazwy poprz. stanowiska)
  • dyrektor Departamentu IV MSW (15 XI 1984 – 15 V lub 15 VI 1985)
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Złota Odznaka „W Służbie Narodu”

Zygmunt Baranowski (ur. 29 września 1933 w Sosnowcu, zm. 15 maja 1985 w Warszawie[1]) – pułkownik, funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa PRL i Milicji Obywatelskiej.

Życiorys

Urodził się 29 września 1933 r. w Sosnowcu jako syn Stanisława i Władysławy.

W 1950 r. wstąpił do Korpusu Kadetów im. gen. Karola Świerczewskiego w Warszawie. W latach 1954–1955 słuchacz rocznej szkoły oficerskiej w Krajowym Ośrodku Szkoleniowym Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Gdańsku. Karierę w aparacie bezpieczeństwa rozpoczął w Gdańsku, najpierw w Wydziale II (kontrwywiad), przeniesiony w 1957 r. do Wydziału „T” (technicznego), w 1962 r. na własną prośbę przeniesiony z powrotem do Wydziału II (kontrwywiad). Od czerwca 1970 r. zastępca naczelnika Wydziału II (kontrwywiad) w komendzie wojewódzkiej MO w Gdańsku. Od 1973 r. naczelnik tego Wydziału.

W czerwcu 1975 r. został zastępcą komendanta ds. Służby Bezpieczeństwa KW MO w Szczecinie. W marcu 1980 r. objął stanowisko zastępcy komendanta ds. Służby Bezpieczeństwa KW MO w Katowicach, które sprawował do listopada 1984 r.[2] W stanie wojennym odpowiadał za realizację akcji „Klon” polegającej na „wywieraniu presji na działaczy opozycji”.

Od 15 listopada 1984 r. do śmierci w maju 1985 r. zatrudniony na stanowisku dyrektora Departamentu IV MSW[3][4][5], części Służby Bezpieczeństwa zajmującej się Kościołem katolickim i innymi związkami wyznaniowymi. Był członkiem PZPR[1]. Od stycznia 1984 był członkiem Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Katowicach[6].

Pochowany na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie (kwatera 8B, rząd 7, nr grobu 10)[7].

Atak na kopalnię „Wujek”

Zygmunt Baranowski był szefem katowickiej SB w czasie wprowadzenia stanu wojennego i podczas ataku na strajkującą kopalnię „Wujek”, gdy 9 górników zostało zabitych.

Przed atakiem na kopalnię „Wujek”, a nawet przed wprowadzeniem stanu wojennego, Baranowski jako szef katowickiej bezpieki kierował pracami, których celem było stworzenie planów pacyfikacyjnych śląskich zakładów pracy. Przed atakiem i podczas ataku w kopalni obecna była grupa płk. E. Perka podległa bezpośrednio Baranowskiemu[8][9].

Departament IV

Bezpośrednio po zabójstwie ks. Jerzego Popiełuszki Baranowski został przeniesiony do Warszawy i objął stanowisko wicedyrektora, a szybko również dyrektora Departamentu IV MSW[3][4][10]. Wiązało się to z tym, że dotychczasowy wicedyrektor tego departamentu Adam Pietruszka został zatrzymany i aresztowany w związku z zabójstwem ks. Popiełuszki, zaś dyrektor – gen. Płatek – zawieszony w obowiązkach.

Odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 Nekrologi płk Zygmunta Baranowskiego nadane przez Komitet Wojewódzki PZPR w Katowicach oraz Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Katowicach, [w:] „Trybuna Robotnicza”, nr 113, 16 maja 1985, s. 5.
  2. ↑ Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej [online], bip.ipn.gov.pl [dostęp 2024-04-26] (ang.).
  3. 1 2 Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej [online], katalog.bip.ipn.gov.pl [dostęp 2020-01-27] (ang.).
  4. 1 2 Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza, tom III, 1975–1990 – Publikacje – Pamięć.pl – portal edukacyjny IPN [online], pamiec.pl [dostęp 2020-01-27] [zarchiwizowane z adresu 2020-01-27] (pol.).
  5. ↑ Twarze katowickiej bezpieki | Katowice Nasze Miasto [online], katowice.naszemiasto.pl [dostęp 2020-01-27] (pol.).
  6. ↑ Nowe władze partyjne wybrane na XVIII Wojewódzkiej Konferencji Sprawozdawczo-Wyborczej PZPR w Katowicach, [w:] „Trybuna Robotnicza”, nr 25, 30 stycznia 1984, s. 4.
  7. ↑ https://cmentarze.szczecin.pl/chapter_11975.asp?smode=2&p1oid=9BE2EC2F48D7482E8808701E9CA340FF
  8. ↑ Maria Szcześniak „Idź i zabij” [online], ligarepublikanska.tripod.com [dostęp 2020-01-27].
  9. ↑ Maria Szcześniak „Idź i zabij” [online], ligarepublikanska.tripod.com [dostęp 2020-01-27].
  10. ↑ Szymowski Leszek: Księżobójcy. Anatomia zbrodni. Warszawa: Editions Spotkania, 2016, s. 269–270. ISBN 978-83-7965-212-9.

Bibliografia

  • M. Szcześniak, Idź i zabij. Pacyfikacja strajku w Kopalni Wujek. Zbrodnia nieukarana, Volumen, Warszawa 1999.
  • Nekrologi płk Zygmunta Baranowskiego, [w:] „Trybuna Robotnicza”, nr 113, 16 maja 1985, s. 5.