Zygmunt Bielaj

Zygmunt Bielaj
Data urodzenia

1922

Data śmierci

4 marca 1993

Zawód, zajęcie

bibliotekarz, dziennikarz

Zygmunt Bielaj vel Iwan Ślezko (ur. 1922, zm. 1993[1]) – polski dziennikarz i przestępca pochodzenia ukraińskiego.

Życiorys

Urodził się pod Kijowem. Jego matka była Ukrainką, a ojciec był pochodzenia polskiego. Ukończył technikum weterynaryjne. Po wybuchu II wojny światowej wraz z rodziną przeniósł się do Tarnopola, a następnie wstąpił do Armii Czerwonej[2].

We wrześniu 1944 miał zostać skierowany z Armii Czerwonej do Wojska Polskiego, gdzie zajmował się kontrolą pojazdów i zwalczaniem kontrabandy. W 1945 służył w IV Samodzielnym Batalionie Eksploatacji Dróg Wojska Polskiego w Warszawie[3].

Następnie jako repatriant trafił do Szczecina. Po ślubie osiadł w Gizałkach, będących rodzinną miejscowością jego żony. Następnie przeprowadził się do Konina, gdzie ukończył kursy biblioteczne[4].

W latach 1954–1962 był kierownikiem Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Koninie. Jednocześnie pracował jako korespondent Gazety Zachodniej, a później również, kierownik jej konińskiego oddziału.

Skazany za uprowadzenie w 1970 r. płockiej lekarki. Przyznał się do kilku zabójstw, które uległy już przedawnieniu[5][6]. W trakcie służby w 1945 miał zastrzelić w celach rabunkowych trzech polskich żołnierzy (ustalono nazwisko jednego z nich, był to Czesław Strykowski), a w 1947 zamordował Bronisławę Antosz, której ciało ukrył w beczce w jednej z piwnic[3].

Ostatnie lata

Ostatecznie z więzienia wyszedł w grudniu 1988. Ostatnie lata życia spędził w Domu Pomocy Społecznej w Zagórowie. Zmarł 4 marca 1993[7].

Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Zagórowie (sektor: C, rząd: V, grób nr.: 49)[8]. Pochówek odbył się na koszt Skarbu Państwa, a w uroczystościach pogrzebowych wziął udział jedynie personel Domu Pomocy Społecznej w Zagórowie[7].

Jako mieszkaniec Domu Pomocy Społecznej, udzielał wywiadów między innymi emerytowanemu policjantowi Zdzisławowi Grabowskiemu i dziennikarzowi Sławomirowi Papierze, których artykuły ukazały się na łamach Głosu Wielkopolski w lipcu 1992[3]. Ostatniego wywiadu udzielił na kilka tygodni przed śmiercią, dziennikarzom tygodnika Miliarder[9].

Odniesienia w kulturze

Był bohaterem książki Wilhelminy Skulskiej pt. Bez skrupułów z 1979 roku[10]. W 1992 ukazała się książka prokuratora Józefa Gurgula pt. Zabójstwo czy naturalny zgon?: na tle sprawy Iwana Ślezki vel Zygmunta Bielaja[11].

Poświęcono mu dwa odcinki serialu dokumentalnego pt. Paragraf 148 – Kara śmierci[12].

Był bohaterem jednego z odcinków podkastu Michała Larka z cyklu Zabójcze opowieści pt. „Zygmunt Bielaj. Dziennikarz – morderca”[13], podkastu Marcina Myszki z cyklu Kryminatorium pt. Porwanie doktor Kamińskiej[14], podkastu pt. Co stało się ze Stefanią Kamińską? z cyklu Kryminalne Historie[15] oraz podkastu pt. Nie ma ciała, jest zbrodnia | Płock 1970 z cyklu Opowiem Ci historię[16].

Sprawa Bielaja stała się również inspiracją dla powieści kryminalnej Jacka Ostrowskiego pt. Ostatnia wizyta[17].

Przypisy

  1. ↑ Zdzisław Uniszewski – Przeszukanie problematyka kryminalistyczna (Wyd. Neriton, 2000; ISBN: 9788386842759), s. 141.
  2. ↑ Wilhelmina Skulska – Bez skrupułów (Wydawnictwo Literackie, Kraków, 1979; ISBN:83-08-00092-4) s. 63.
  3. 1 2 3 Marcin Kozłowski: Doktor Stefanię z Płocka uwielbiali wszyscy. Nagle zniknęła. Za wszystkim stał Iwan. wiadomosci.gazeta.pl, 2024-07-21. [dostęp 2025-11-18]. (pol.).
  4. ↑ Wilhelmina Skulska – Bez skrupułów (Wydawnictwo Literackie, Kraków, 1979; ISBN:83-08-00092-4) s. 63.
  5. ↑ Dramat doktor Kamińskiej. plock.wyborcza.pl, 2009-10-23. [dostęp 2009-10-23].
  6. ↑ Zabójca prawie doskonały. reportaze-sadowe.wprost.pl, 21 lipca 2014. [dostęp 2014-07-21].
  7. 1 2 Tomasz Barański: Miał straszne oczy!. se.pl, 2004-08-12. [dostęp 2025-11-18]. (pol.).
  8. ↑ śp. Iwan Ślezko. zagorow.grobonet.com. [dostęp 2025-11-23]. (pol.).
  9. ↑ Leon Madejski: Porwanie doktor Kamińskiej. Pytania i zagadki. detektywonline.pl, 2023-06-05. [dostęp 2025-11-23]. (pol.).
  10. ↑ Wilhelmina Skulska – Bez skrupułów (Wydawnictwo Literackie, Kraków, 1979; ISBN:83-08-00092-4) s. 5.
  11. ↑ Zabójstwo czy naturalny zgon?. Na tle sprawy Iwana Ślezki vel Zygmunta Bielaja / Józef Gurgul.. Wirtualny Katalog Biblioteki Narodowej. [dostęp 2025-11-22]. (pol.).
  12. ↑ § 148. Kara śmierci Lista odcinków. filmweb.pl. [dostęp 2025-11-18]. (pol.).
  13. ↑ Zabójcze opowieści: Odcinek 11 – „Zygmunt Bielaj. Dziennikarz – morderca”.. youtube.com. [dostęp 2025-11-18]. (pol.).
  14. ↑ kryminatorium.pl: Porwanie doktor Kamińskiej. Sprawa Bielaja. youtube.com. [dostęp 2025-11-18]. (pol.).
  15. ↑ Kryminalne Historie: Co stało się ze Stefanią Kamińską?. youtube.com. [dostęp 2025-11-18]. (pol.).
  16. ↑ Opowiem Ci historię: Nie ma ciała, jest zbrodnia Płock 1970. youtube.com. [dostęp 2025-11-22]. (pol.).
  17. ↑ Ostatnia wizyta: Odcinek 11 – „Zygmunt Bielaj. Dziennikarz – morderca”.. sieczyta.com.pl. [dostęp 2025-11-18]. (pol.).