Arkipelagu Toskan
| Arkipelagu Toskan Arcipelago toscano | |
|---|---|
 | |
 Harta e Arkipelagut Toskan | |
| Lloji | Arkipelagu |
| Pjesë e | ndërmjet Deti Ligur dhe Deti Tirren |
| Ishuj | Elba, Capraia, Giglio, Montecristo, Pianosa, Gorgona, Giannutri |
Arkipelagu Toskan (italisht: Arcipelago toscano) është një grup ishujsh italianë në pjesën veriperëndimore të Detit Tirren, ndërmjet bregdetit të Toskanës dhe Korsikës. Ai përbëhet nga shtatë ishuj kryesorë: Elba, Capraia, Giglio, Montecristo, Pianosa, Gorgona dhe Giannutri. Ishulli më i madh është Elba.[1][2]
Gjeografia
Arkipelagu shtrihet midis brigjeve toskane dhe Korsikës, në hapësirën detare që lidh Detin Ligur me Detin Tirren. Sipërfaqja e përgjithshme e ishujve është rreth 300 km², ndërsa zhvillimi bregdetar arrin rreth 250 km.[1][2]
Pika më e lartë e arkipelagut është Monte Capanne, në ishullin e Elbës, me 1.019 metra mbi nivelin e detit.[3]
Ishujt
Shtatë ishujt kryesorë të arkipelagut janë:[1][4]
- Elba
- Capraia
- Giglio
- Montecristo
- Pianosa
- Gorgona
- Giannutri
Përveç tyre, arkipelagu përfshin edhe disa ishuj të vegjël, shkëmbinj dhe izolota të tjerë.[1]
Administrata
Shumica e ishujve të arkipelagut bëjnë pjesë në Provincën e Livornos, ndërsa Giglio dhe Giannutri i përkasin Provincës së Grossetos.[1]
Mjedisi natyror
Pjesa më e madhe e arkipelagut përfshihet në Parkun Kombëtar të Arkipelagut Toskan, i krijuar në vitin 1996. Zona e mbrojtur shtrihet në tokë dhe në det dhe përfshin një sipërfaqe të përgjithshme prej 79.160 hektarësh, nga të cilat rreth 22% janë sipërfaqe tokësore dhe 78% sipërfaqe detare.[5]
Arkipelagu ka rëndësi të madhe natyrore dhe biogjeografike, për shkak të pranisë së shumë habitateve mesdhetare, specieve endemike dhe rolit të tij si zonë kalimi për shpendët shtegtarë.[2]
Demografia
Në ishujt e Arkipelagut Toskan jetojnë në mënyrë të qëndrueshme rreth 30.000 banorë; gjatë stinës verore prania njerëzore rritet ndjeshëm për shkak të turizmit.[6]
Shiko edhe
- Ishulli i Elbës
- Toskana
- Deti Tirren
- Deti Ligur
- Parku Kombëtar i Arkipelagut Toskan
Referime
- 1 2 3 4 5 "Toscano, Arcipelago". Treccani (në italisht). Marrë më 12 prill 2026.
- 1 2 3 "Ente Parco". Parco Nazionale Arcipelago Toscano (në italisht). Marrë më 12 prill 2026.
- ↑ "Isola d'Elba". Parco Nazionale Arcipelago Toscano (në italisht). Marrë më 12 prill 2026.
- ↑ "Parco Nazionale Arcipelago Toscano". Parco Nazionale Arcipelago Toscano (në italisht). Marrë më 12 prill 2026.
- ↑ "Parco Nazionale Arcipelago Toscano". Bilancio di sostenibilità del Parco Nazionale Arcipelago Toscano (në italisht). Marrë më 12 prill 2026.
- ↑ "Strategia e Piano delle Azioni 2026-2030" (PDF). Parco Nazionale Arcipelago Toscano (në italisht). Marrë më 12 prill 2026.