Ishulli i Elbës
Ishulli i Elbës
Isola d'Elba | |
|---|---|
| Isola d'Elba | |
 Pamje ajrore e ishullit të Elbës | |
  Ishulli i Elbës | |
| Koordinatat: 42°47′N 10°18′E / 42.783°N 10.300°E | |
| Vendi | Italia |
| Rajoni | Toskana |
| Provinca | Provinca e Livornos |
| Sipërfaqja | |
• Total | 223,5 km2 (863 sq mi) |
| Lartësia | 1.019 m (3,343 ft) |
Ishulli i Elbës (italisht: Isola d'Elba) është një ishull italian në Detin Tirren, pjesë e Arkipelagut Toskan dhe e rajonit të Toskanës. Ai është ishulli më i madh i arkipelagut dhe i treti më i madh në Itali pas Siçilisë dhe Sardenjës.[1][2]
Ishulli ndodhet rreth 10 km larg bregdetit toskan dhe ndahet nga kontinenti prej Kanalit të Piombinos. Qendra më e madhe urbane e tij është Portoferraio.[1][3]
Gjeografia
Ishulli ka një sipërfaqe prej 223,5 km² dhe një reliev kryesisht malor. Pika më e lartë është Monte Capanne, me 1.019 metra mbi nivelin e detit. Bregdeti është shumë i thyer dhe karakterizohet nga gjire, kepa dhe plazhe të shumta.[1][2]
Historia
Në lashtësi Elba njihej me emrin Aethalia dhe ishte e njohur për burimet e saj të hekurit. Etruskët dhe më pas Romakët shfrytëzuan minierat e ishullit, të cilat patën rëndësi të madhe ekonomike. Në vitet 1814–1815 ishulli u bë i njohur në mbarë Evropën si vendi i internimit të Napoleon Bonapartit.[2]
Ndarja administrative
Administrativisht Ishulli i Elbës bën pjesë në Provincën e Livornos dhe ndahet në shtatë komuna.[4]
Komunat
- Campo nell'Elba
- Capoliveri
- Marciana
- Marciana Marina
- Porto Azzurro
- Portoferraio
- Rio
Mjedisi natyror
Një pjesë e madhe e territorit të ishullit përfshihet në Parkun Kombëtar të Arkipelagut Toskan. Rreth gjysma e sipërfaqes së Elbës ndodhet brenda perimetrit të zonës së mbrojtur.[5]
Ekonomia
Në të kaluarën ekonomia e Elbës ishte e lidhur ngushtë me nxjerrjen e hekurit. Sot veprimtaria kryesore është turizmi, ndërsa ruajnë rëndësi edhe kultivimi i ullirit dhe prodhimi i verës.[1]
Turizmi dhe sporti
Elba është një nga destinacionet turistike më të njohura të Toskanës. Në ishull praktikohen gjerësisht ecja malore, çiklizmi, vela, zhytja dhe sportet e tjera ujore, falë peizazhit të larmishëm dhe vijës së tij bregdetare.[3]
Demografia
Ishulli ka rreth 30.000 banorë të shpërndarë në shtatë komuna.[4]
Shiko edhe
Referime
- 1 2 3 4 "Elba". Treccani (në italisht). Marrë më 12 prill 2026.
- 1 2 3 "Elba". Encyclopaedia Britannica (në anglisht). Marrë më 12 prill 2026.
- 1 2 "Elba Island". Visit Tuscany (në anglisht). Marrë më 12 prill 2026.
- 1 2 "The municipalities of Elba". Visit Elba (në anglisht). Marrë më 12 prill 2026.
- ↑ "Ente Parco". Parco Nazionale Arcipelago Toscano (në italisht). Marrë më 12 prill 2026.