DokuFest

DokuFest
ZhanriFestival filmi
Datatfillim gushti
VendndodhjaPrizreni, Kosovë
Vitet aktiv2002–aktualisht
Themeluar ngaVeton Nurkollari
Organizuar ngaDokufest
Faqja zyrtaredokufest.com

DokuFest është festival ndërkombëtar i filmit dokumentar dhe të filmit të shkurtër që mbahet në qytetin e Prizrenit në Kosovë, zakonisht në fillim të gushtit. U themelua në vitin 2002 nga një grup miqsh. Që atëherë festivali është rritur në një ngjarje kulturore që tërheq artistë dhe audiencë ndërkombëtare dhe rajonale. Filmat shfaqen gjatë gjithë festivalit tetë-ditor, të shoqëruar me programe, aktivitete dhe punëtori.[1]

Në vitin 2022, DokuFest u bë festival nominues për Çmimet e Filmit Evropian (European Film Awards) në dy kategori, film i shkurtër dhe film dokumentar.[2]

Sfondi

Kino Kalaja

DokuFest u themelua si organizatë me bazë vullnetare në vitin 2002, pothuajse pa asnjë financim në fillim, dhe vazhdon të marrë mbështetje nga komuniteti dhe agjencitë brenda Kosovës. Megjithatë, rruga e tij shpesh është shoqëruar me vështirësi të mëdha, për shkak të kontekstit të veçantë në të cilin ka vepruar organizata (siç janë situata e pasluftës, mungesa e ngjarjeve të ngjashme referuese, mungesa e besimit nga institucionet dhe donatorët e mundshëm etj.).[3]

Festivali u drejtua nga vullnetarë deri sa u futën kontratat me kohë të plotë dhe të pjesshme në vitin 2008, gjë që solli punësimin e një numri të vogël stafi. Nevoja për një strukturë organizative lindi kur organizata u përfshi në zbatimin e projekteve vjetore, krahas organizimit të festivalit. Kjo çoi në krijimin e një ekipi bazë që mori përsipër hartimin, planifikimin dhe zbatimin e shumë nismave, duke rezultuar në zbatimin e suksesshëm të disa projekteve.

Përveç organizimit të ngjarjeve kulturore në shkallë të gjerë, DokuFest merret gjithashtu me kulturën, arsimin dhe aktivizmin për politika të shëndosha kulturore dhe një sistem alternativ arsimor në Kosovë.

Sipas një raporti të vitit 2015 të Institutit GAP, rreth 14.000–15.000 vizitorë nga e gjithë bota shkuan në Prizren gjatë DokuFestit (në rritje nga vlerësimi prej 10.000 vizitorësh i vitit 2011),[4] duke e çuar ndikimin ekonomik të festivalit në mbi 4,7 milionë euro.[5][6]

Sot, DokuFest është edhe organizatë joqeveritare, e cila punon për të nxitur arsimimin mediatik përmes filmit në mbarë Kosovën, përveç detyrave të saj si festival.

Struktura e programit

Festivali përfshin shfaqjen e filmave në shtatë kinema të improvizuara në qytetin e Prizrenit, ekspozitën fotografike "DokuPhoto", punëtori, klasa master dhe debate.[7]

  • Nisma për trajnim filmi e quajtur "Human Rights Film Factory – Stories from Kosovo's Margins", që përfshin një seri punëtorish për kineastë, prodhimin e gjashtë dokumentarëve për të drejtat e njeriut, të shoqëruar me një seri debatesh mbi të drejtat e njeriut në mbarë Kosovën.
  • Promovimi i të Drejtave të Njeriut dhe Vlerave Demokratike përmes Filmit, që përfshin përdorimin e filmave dokumentarë për të drejtat e njeriut si mjete edukative dhe themelimin e Kino Klubeve në shkolla të mesme, si dhe një shkollë filmi dokumentar që udhëheq nxënësit e shkollave të mesme të Kosovës gjatë procesit të shndërrimit të ideve të tyre filmike në një dokumentar të përfunduar.
  • Kinema Udhëtuese "Cinema at Your Door", e cila synon shfaqjen e filmave dokumentarë në zonat rurale të rajonit të Prizrenit, të shoqëruara me diskutime mbi vështirësitë që përjetojnë komunitetet rurale në jetën e tyre të përditshme dhe mungesën e aktiviteteve kulturore në rrethinat e tyre.
  • Pjesë e një rrjeti më të gjerë OJQ-sh që punon në mënyrë aktive për çështje mjedisore dhe promovimin e burimeve të ripërtërishme në Kosovë.
  • Pjesëmarrje dhe kontribut aktiv në rrjete kombëtare dhe rajonale, me synim zhvillimin e politikave të shëndosha kulturore dhe organizimin e debateve me palët relevante të interesit, si në Kosovë ashtu edhe në rajon.

Drejtor kreativ i festivalit është një nga themeluesit e tij, Veton Nurkollari.

Përvoja në kinema

DokuKino, kinemaja vendase e DokuFestit

Disa vende me rëndësi kulturore dhe historike në Prizren janë përdorur ose përdoren si vende të improvizuara shfaqjeje. Rrënjët e festivalit janë te kinemaja më e vjetër e Prizrenit, Kinemaja Lumbardhi, ku u mbajt edicioni i parë. DokuFest vazhdon të ketë një lidhje të fortë me OJQ-në amë të kinemasë, Fondacioni Lumbardhi, si strehues i dy vendeve kryesore të festivalit, Lumbardhi Indoor (gjatë ditës) dhe Lumbardhi Outdoor (gjatë natës, i njohur edhe si "Lumbardhi Bahçe"),[8] të cilat aktualisht ndodhen në rinovim. DokuFest përdor gjithashtu kinemanë e vet, DokuKino (e vendosur në Kompleksin Europa, ngjitur me selinë e festivalit), me një ekran të brendshëm dhe një të jashtëm (i njohur edhe si DokuKino Plato). Kino Lumi ndërtohet përkohësisht mbi një platformë mbi lumin Lumbardhi ndërsa Kino Kalaja është ndërtuar përkohësisht në Kalanë e Prizrenit. Festivali përdorë edhe Teatrin e Prizrenit "Bekim Fehmiu".

Seksionet e festivalit

DokuNights

DokuFest sjell akte të njohura muzikore ndërkombëtare dhe vendase për të performuar në DokuNights.[9] DokuNights është bërë ngjarja kryesore muzikore e Kosovës, me këngëtarë, grupe dhe DJ ndërkombëtarë dhe vendas; performanca të kaluara kanë përfshirë akte si PJ Harvey. Mbahet në Skenën Andrra në Parkun Marash.

DokuTech

Është zhvilluar për disa vite njëkohësisht me DokuFest dhe përqendrohet në inovacionin teknik dhe kreativitetin.

DokuFest Productions

DokuFest u nderua me Çmimin e Akademisë Britanike të Filmit për Home në vitin 2017.

DokuKids

Program filmash dhe punëtorish të krijuar posaçërisht për mysafirët e rinj.

Temat dhe sloganet

Çdo vit festivali programohet dhe krijohet rreth një teme që formëson një identitet unik vjetor.

VitiTemaSloganiArtist/Dizajner
2011 10 (X) DokuFest
2012Protestë PunkPunk Protest PrizrenBardhi Haliti
2013KufijYou Brake Mine, I'll Brake YoursDaniel Mulloy
2014NdryshimDon't HideDaniel Mulloy
2015MigrimBut We Do Not Have Wings To Fly FreeDaniel Mulloy
2016KorrupsionDaniel Mulloy
2017E ardhmjaIs Not DeadDokuFest
2018ReflektimI'll Be Your Mirror / Come As You AreDokuFest
2019E vërtetaTruth Lies HereDokuFest
2020TransmetimTransmission, Transmission, TransformationDokuFest
2021Njëzet vjetRe:set Re:mix Re:actDokuFest
2022MbijetesaHow To Survive...?DokuFest
2023 Jam IA a Jam Unë I Contain Human Stories DokuFest
2024[10]New OrderRrethi
2025[11]Endless Greed Mental VoidDokuFest
2026[12]Twenty-Five for Twenty-FiveShow Up or It Doesn't Count!DokuFest

Çmimet

DokuFest ndan çmime në një sërë seksionesh konkurruese, emrat dhe fushëveprimi i të cilave kanë ndryshuar disi gjatë historisë së festivalit.

  • Konkursi më i mirë kombëtar
  • Dokumentari më i mirë ndërkombëtar me metrazh të gjatë
  • Dokumentari më i mirë i shkurtër ndërkombëtar
  • Filmi më i mirë i shkurtër ndërkombëtar
  • Dox më i mirë ballkanik
  • Çmimi më i mirë për të drejtat e njeriut
  • Çmimi më i mirë mjedisor
  • Çmimi i publikut
  • Videoja më e mirë Procredit EKO

Fituesit që nga viti 2012 janë renditur më poshtë sipas kategorive.

Konkursi më i mirë kombëtar

VitiFilmiRegjisori
2012Portreti i HumburLulzim Zeqiri
2013Guri në BregJonada Jashari
2014HeshtjeBekim Guri
2015Të PafajshmitAmir Vitija
2017[13]Sans le Kosovo (Pa Kosovë)Dea Gjinovci
2018[14]WaitingLaura Kajtazi-Testa
2019[15]Zgjedhe Një EmërDritëro Mehmetaj
2020[16]She Asked Me Where I Was FromAulona Fetahaj
2021[17]A ChildBekim Gurri
2022[18]Ka Me KaluFlonja Kodheli
2023[19]Prishtinë, 2002Trëndelina Halili
2024[20]Like a Sick YellowNorika Sefa
2025[21]SOSAnita Morina
2026[22]Searching for PoetryLorin Terezi

Dox më i mirë ballkanik

VitiFilmiRegjisori
2012Letter to DadSrđan Keča
2013When I Was a Boy I Was a GirlIvana Todorović
2014Evaporating BordersIva Radivojević
2015Flotel EuropaVladimir Tomić
2018[14]Distant ConstellationShevaun Mizrahi
2019[15]TimeboxNora Agapi
2020[16]Once Upon a YouthIvan Ramljak
2021[17]ReconciliationMarija Zidar
2022[18]Factory to the WorkersSrđan Kovačević
2023[19]DriftingSomnur Vardar
2024[20]Another DayEneos Çarka
2025[21]A Strange Colour of DreamYasemin Akıncı
2026[22]As the Spring Arrives, Water Recalls the NomadsMerve Dilşad Aladağ

Dox i shkurtër më i mirë ballkanik

Prezantuar në vitin 2025.

VitiFilmiRegjisori
2025[21]Merging BodiesAdrian Paci
2026[22]Towards Where to BreatheStefan Pavlović

Të ardhurin e ri më i mirë ballkanik

Dhënë nga viti 2017 deri në 2021.

VitiFilmiRegjisori
2017[13]My Life Without AirBojana Burnać
2018[14]MomsyJosip Lukić
2019[15]CentarIvan Marković
2020[16]nuk u mbajt (edicion online)
2021[17]RampartMarko Grba Singh

Dox më i mirë ndërkombëtar me metrazh të gjatë

VitiFilmiRegjisori
2012People I Could Have Been and Maybe AmBoris Gerrets
2013Belleville BabyMia Engberg
2014Domino EffectElwira Niewiera & Piotr Rosołowski
2015Machine Gun or Typewriter?Travis Wilkerson
2018[14]MeteorsGürcan Keltek
2019[15]Present.Perfect.Shengze Zhu
2020[16]The Metamorphosis of BirdsCatarina Vasconcelos
2021[17]WeAlice Diop
2022[18]Dry Ground BurningAdirley Queirós & Joana Pimenta
2023[19]HypermoonMia Engberg
2024[20]A Fidai FilmKamal Aljafari
2025[21]Action ItemPaula Ďurinová
2026[22]From Dawn to DawnXisi Sofia Ye Chen

Dox i shkurtër më i mirë ndërkombëtar

VitiFilmiRegjisori
2012Out of ReachJakub Stożek
2013Belleville BabyMia Engberg
2014Emergency CallsHannes Vartiainen & Pekka Veikkolainen
2015ThingsBen Rivers
2018[14]AliensLuis López Carrasco
2019[15]Wild BerriesHedda Bednarszky & Marianna Vas
2020[16]Tender
2021[17]The RiflemanSierra Pettengill
2022[18]HauloutEvgenia Arbugaeva & Maxim Arbugaev
2023[19]Pacific ClubValentin Noujaïm
2024[20]History Is Written at NightAlejandro Alonso Estrella
2025[21]We Were the SceneryChristopher Radcliff
2026[22]Normal PlanetEkiem Barbier, Guilhem Causse & Quentin L'helgoualc'h

Filmi më i mirë i shkurtër ndërkombëtar

VitiFilmiRegjisori
2012GardfrendCüneyt Karaahmetoğlu
2013A SocietyJens Assur
2014SubtotalGunhild Enger
2015ListenHamy Ramezan & Rungano Nyoni
2018[14]FenceLendita Zeqiraj
2019[15]BrotherhoodMeryam Joobeur
2020[16]Sun DogDorian Jespers
2021[17]The CriminalsSerhat Karaaslan
2022[18]Will My Parents Come to See MeMo Harawe
2023[19]Neighbour AbdiDouwe Dijkstra
2024[20]The Death of a HeroKarin Franz Körlöf
2025[21]Blue HeartSamuel Suffren
2026[22]KleptomaniaJingkai Qu

Dox më i mirë për të drejtat e njeriut

VitiFilmiRegjisori
2012You Don't Like the Truth: 4 Days Inside GuantánamoLuc Côté & Patricio Henríquez
2013Dance of OutlawsMohamed El Aboudi
2014Judgment in HungaryEszter Hajdú
2015DemocratsCamilla Nielsson
2018[14]A Woman CapturedBernadett Tuza-Ritter
2019[15]Tiny SoulsDina Naser
2020[16]The Earth Is Blue as an OrangeIryna Tsilyk
2021[17]Our Memory Belongs to UsRami Farah & Signe Byrge Sørensen
2022[18]Myanmar DiariesThe Myanmar Film Collective
2023[19]A Golden LifeBoubacar Sangaré
2024[20]Silence of ReasonKumjana Novakova
2025[21]My Dear TheoAlisa Kovalenko
2026[22]The ClearingSabine Groenewegen

Dox më i mirë mjedisor

VitiFilmiRegjisori
2012Kingdom of CoalAntoneta Kastrati
2013Future My LoveMaja Borg
2014MetamorphosenSebastian Mez
2015VirungaOrlando von Einsiedel
2018[14]Wild RelativesJumana Manna
2019[15]EarthNikolaus Geyrhalter
2020[16]Smog TownMeng Han
2021[17]White on WhiteViera Čákanyová
2022[18]ForagersJumana Manna
2023[19]Last ThingsDeborah Stratman
2024[20]Apple Cider VinegarSofie Benoot
2025[21]Shifting BaselinesJulien Elie
2026[22]KrakatoaCarlos Casas

Dox më i mirë "E vërteta"

Prezantuar në vitin 2020.

VitiFilmiRegjisori
2020[16]CollectiveAlexander Nanau
2021[17]Writing with FireRintu Thomas & Sushmit Ghosh
2022[18]The Killing of a JournalistMatt Sarnecki
2023[19]Total TrustJialing Zhang
2024[20]23 MileMitch McCabe

Çmimi i publikut

VitiFilmiRegjisori
2012The Black Power Mixtape 1967–1975Göran Hugo Olsson
2013KolonaUjkan Hysaj
2014PërqafimiLulzim Guhelli
2015Remake, Remix, Rip-OffCem Kaya
2019[15]The Reformist – A Female ImamMarie Skovgaard
2021[17]The DriverValter Lucaj
2022[18]Love, Deutschmarks & DeathCem Kaya
2023[19]Snajka: Diary of ExpectationsTea Vidović Dalipi
2024[20]AfterwarBirgitte Stærmose
2025[21]Palace of YouthMaddie Gwin
2026[22]The Beauty of the DonkeyDea Gjinovci

Çmimi i shpërndarjes

Jepet për një film nga Konkursi Kombëtar.

VitiFilmiRegjisori
2017[13]RoutineBekim Guri
2018[14]EvidenceLum Radoniqi
2021[17]The DriverValter Lucaj
2022[18]ShpijaFlaka Kokolli
2023[19]Hana e ReJehona Berisha
2024[20]reMemBer2.humanDurim Klaiqi
2025[21]NderaEndrit Qarolli
2026[22]DanceHana Bucalija

Çmimi Talent Doc

Jepet nga Qendra Kinematografike e Kosovës (QKK).

VitiFilmiRegjisori
2023[19]The Future Is Better, ComradeBlerta Haziraj
2024[20]Workers' WingsIlir Hasanaj

Videoja më e mirë PROCREDIT EKO

E ndërprerë pas vitit 2015.

VitiFilmi(t)Regjisori(ët)
2013Paradox (dhe të tjerë)Trim Kasemi
2014A Day of Clear Weather (dhe të tjerë)Odeta Çunaj & Alketa Ramaj
2015Je Polic i Vetvetes (dhe të tjerë)Albulena Veliu

Çmime të tjera

Çmime shtesë janë prezantuar në vite të ndryshme, përfshirë Çmimin Le Fresnoy (2023, The Future Is Better, Comrade nga Blerta Haziraj), New Wave Grant (2022, Transmission nga Flutura Balaj; 2023, projekte nga Aurela Berila dhe Flaka Kokolli), çmimin Filmi më i mirë i të rinjve (prezantuar në vitin 2025, Coexistence My Ass nga Amber Fares), si dhe kandidati vjetor i DokuFestit për Çmimin e Filmit Evropian për Filmin më të Mirë të Shkurtër (2022, Memoir of a Veering Storm nga Sofia Georgovassili; 2023, Daydreaming So Vividly About Our Spanish Holidays nga Christian Avilés; 2024, The Death of a Hero nga Karin Franz Körlöf; 2025, Masterpiece Mommy nga Dorothy Sing Zhang; 2026, Tarik nga Adem Tutić).

Në edicionin e 25-të, në vitin 2026, jurutë dhanë gjithashtu përmendje të veçanta në disa kategori: The Thing to Be Done nga Srđan Kovačević (Dox më i mirë ballkanik), A City in the Forest nga Lev Omelchenko dhe Nolan Huber (Dox më i mirë për të drejtat e njeriut), dhe Venezia Diorama nga Nicolas Piret (Filmi më i mirë i shkurtër ndërkombëtar).[22]

Në vitin 2023, si festival mysafir, DokuFest priti gjithashtu Çmimin Doc Alliance: Filmi më i Mirë me Metrazh të Gjatë shkoi te Death of a City (João Rosas, përmendje e veçantë për Disturbed Earth nga Kumjana Novakova & Guillermo Carreras-Candi), ndërsa Filmi më i Mirë i Shkurtër shkoi te The Cervix Pass (Marie Bottois).

Mirënjohje

Në vitin 2010, DokuFest u votua si një nga 25 festivalet më të mira ndërkombëtare të dokumentarit.[23]

Referime

  1. ↑ Kraja, Mehmet, red. (2018). "Fjalori Enciklopedik i Kosovës". Fjalori Enciklopedik i Kosovës. Vëll. 1. Prishtinë: Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës. fq. 440. ISBN 9789951615846. OCLC 1080379844.
  2. ↑ "DOKUFEST BECOMES EFA NOMINATING FESTIVAL". DokuFest (në anglisht). DokuFest. Marrë më 2022-06-04.
  3. ↑ Willis, Kim (2014-08-02). "Moving pictures: a film festival in Kosovo". The Guardian (në anglisht). ISSN 0261-3077. Marrë më 2023-08-04.
  4. ↑ "Economic Impact of DokuFest for the period of 2011-2014" (PDF). Institute for Advanced Studies - GAP (në anglisht). 2011-02-01. Arkivuar (PDF) nga origjinali më 2022-08-11. Marrë më 2023-08-04.
  5. ↑ "The Economic Impact of DokuFest 2015: forecasts for 2016-2018" (PDF). Institute for Advanced Studies - GAP (në anglisht). 2016-02-01. Arkivuar (PDF) nga origjinali më 2022-08-11. Marrë më 2023-08-04.
  6. ↑ Bami, Xhorxhina; Isufi, Antigonë (2022-08-12). "Against Bleak Global Backdrop, Kosovo's Dokufest Ponders 'How to Survive?'". Balkan Insight (në anglisht).
  7. ↑ "DokuFest | About DokuFest". DokuFest (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 2019-09-23. Marrë më 2020-05-17.
  8. ↑ "Lumbardhi Cinema". Lumbardhi (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 2022-08-12. Marrë më 2022-08-12.
  9. ↑ "DokuFest". FilmFreeway (në anglisht). Marrë më 2022-07-22.
  10. ↑ "New Order". DokuFest (në anglisht). 2024-07-09. Marrë më 2026-08-07.
  11. ↑ "Welcome to DokuFest 2025". DokuFest (në anglisht). 2025-08-01. Marrë më 2026-08-07.
  12. ↑ "Show Up or It Doesn't Count!". DokuFest (në anglisht). 2026-07-06. Marrë më 2026-08-07.
  13. 1 2 3 ""DokuFest 16" Announces the Winners!". Telegrafi. 2017-08-12. Marrë më 2026-08-07.
  14. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Poglajen, Tina (2018-08-14). "Distant Constellation, Meteors and other European docs shine at the 17th DokuFest". Cineuropa (në anglisht). Marrë më 2026-08-07.
  15. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "DokuFest XVIII Winners Announced". DokuFest (në anglisht). 2019-08-10. Marrë më 2026-08-07.
  16. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "DokuFest XIX Winners Announced!". DokuFest (në anglisht). 2020-08-15. Marrë më 2026-08-07.
  17. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 "Winners of DokuFest Announced". DokuFest (në anglisht). 2021-08-15. Marrë më 2026-08-07.
  18. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "Winners of DokuFest 2022". DokuFest (në anglisht). 2022-08-16. Marrë më 2026-08-07.
  19. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 "Winners of DokuFest Announced". DokuFest (në anglisht). 2023-08-14. Marrë më 2026-08-07.
  20. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 "Winners of DokuFest Announced". DokuFest (në anglisht). 2024-08-14. Marrë më 2026-08-07.
  21. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "DokuFest 2025 Announces the Winners of Its 24th Edition". DokuFest (në anglisht). 2025-08-09. Marrë më 2026-08-07.
  22. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 "DokuFest Announces the Winners for the 25th Edition". DokuFest (në anglisht). 2026-08-15. Marrë më 2026-08-16.
  23. ↑ "International Success of DOKUFEST". FINCA International (në anglisht). 2010-03-03. Marrë më 2023-08-04.

Lidhje të jashtme