Eutropi

Portret i Eutropit nga një miniaturë e shekullit të X

Eutropi (363–387) ishte një zyrtar dhe historian romak. Libri i tij, Breviarium Historiae Romanae, përmbledh ngjarjet që nga Themelimi i Romës në shekullin VIII para Krishtit, deri në jetën e autorit. I vlerësuar nga brezat e mëvonshëm për paraqitjen e tij të qartë dhe stilin e të shkruarit,[1] Breviarium mund të përdoret si një shtesë e teksteve historike romake më gjithëpërfshirëse, që kanë mbijetuar në gjendje fragmentare.

Në veprën e Eutropit gjejmë të dhëna të rëndësishme edhe mbi historinë e Ilirikut në periudhën që nga fundi i shekullit të III e deri në gjysmën e parë të shekullit të IV. Të dhënat e tij mbështeten në një histori perandorake të zhdukur ose në një kronikë të kohës së Konstantinit. Disa nga ngjarjet e përshkruara i ka jetuar edhe vetë autori.

Jeta

Prejardhja e saktë dhe vendlindja e Eutropit është e diskutueshme. Disa studiues pretendojnë se ai ka lindur në Burdigala (Bordo) dhe ishte një doktor i mjekësisë.[2] Të tjerë, megjithatë, më së shumti Harold W. Bird, i kanë hedhur poshtë këto pretendime si shumë të pamundura. Eutropi është përmendur si 'italian' në burime të tjera dhe supozohet se ka pasur prona në Azi. Përveç kësaj, emri i tij ishte grek, duke e bërë të pamundur që ai të vinte nga Galia. Konfuzioni për këtë ka lindur për faktin se Eutropi ishte një emër popullor në antikitetin e vonë.[3] Megjithatë, ai ishte pothuajse me siguri një pagan dhe mbeti i tillë nën pasardhësit e krishterë të perandorit Julian.[4]

Ai shërbeu si sekretar perandorak (magister memoriae) në Kostandinopojë.[5] Ai shoqëroi Julian Apostatin (mb 361-363) në ekspeditën e tij kundër Parthëve në vitin 363.[6][7] Ai i mbijetoi të paktën si vonë si mbretërimit të perandorit Valens (364-378), të cilit ia kushtoi Përmbledhje e tij e historisë romake.[8] Eutropi mund të ketë qenë i njëjti Eutrop që ishte prokonsull, ose guvernator i Azisë nga viti 371, deri në vitin 372.[7] Ai mund të ketë qenë gjithashtu prefekt pretorian i provincave ilire nga viti 380, deri në vitin 381,[7] si dhe mund të ketë qenë konsull në vitin 387.[7]

Vepra

Përmbledhja e tij e Historisë Romake (Breviarium Historiae Romanae) është një përmbledhje me dhjetë kapituj e historisë romake që nga themelimi i saj deri në mbretërimin e shkurtër të Jovianit.[9] Ai u përpilua me kujdes të konsiderueshëm nga autoritetet më të aksesueshme; ishte shkruar me një stil të qartë dhe të thjeshtë; dhe subjektet e tij i trajton me paanshmëri të përgjithshme.[10][11] Mesazhi i librit ishte i thjeshtë, se romakët i kapërcejnë gjithmonë problemet e tyre. Kjo temë u bë veçanërisht e rëndësishme pas Betejës së Adrianopolit.[7] Eutropi theksoi rëndësinë e Senatit në punën e tij.[7] Kjo është ndoshta këshilla e fshehtë për Valensin.[7] Për periudhën republikane, Eutropi varej nga një mishërim i Livit. Për Perandorinë, ai duket se ka përdorur Suetonin dhe Enmannsche Kaisergeschichte tani të humbur. Në fund, ndoshta ai përdori përvojat e tij personale.[12] Fakti që vepra përfundon me mbretërimin e Jovianit nënkupton se ajo është shkruar gjatë mbretërimit ose të Valentinianit I ose të Valensit.[7] Nëse kjo do të ishte e vërtetë, atëherë vepra do të shkruhej midis viteve 364 dhe 378.[7]

Trashëgimia

Vlera e Përmbledhjes së tij është e vogël, por ndonjëherë plotëson një boshllëk të lënë nga të dhënat më autoritare. Është veçanërisht e dobishme për historianët për rrëfimin e saj për Luftën e Parë Punike, pasi asnjë kopje e librave origjinalë të Livit për atë periudhë nuk ka mbijetuar.

Virtytet e tij stilistike dhe metodologjike bënë që ai të përdorej shumë nga kronikët e mëvonshëm romakë.[13] Në veçanti, ai mori botime të zgjeruara nga Paul Diakoni dhe Landolf Sagax, që përsëritën tekstin origjinal dhe më pas e vazhduan atë në mbretërimin e Justinianit të Madh dhe Leo Armenit.[14] Është përkthyer në greqisht nga Paeaniusi rreth vitit 380[15] dhe nga Capito Lycius në shekullin e VI. Përkthimi i fundit ka mbijetuar pothuajse në tërësi.

Edhe pse stili i Eutropit përmban disa veçori, stili i thjeshtë i veprës e bëri atë një libër të preferuar shkollor fillor latin për një kohë të gjatë.[16] Një botim shkencor u përpilua nga H. Droysen në vitin 1879, që përmbante botimin grek të Capito Lycius dhe botimet e zgjeruara latine të Paulit dhe Landolfit.[17] Ka pasur shumë botime dhe përkthime në anglisht, duke përfshirë të Birdit.[18]

Shih edhe

Referime

  1. ↑ Lieu 1998
  2. ↑ Lieu 1998
  3. ↑ Eutropi, aktiv në shek. IV. (1993). The breviarium ab urbe condita of Eutropius: the right honourable secretary of state for general petitions: dedicated to Lord Valens, Gothicus Maximus & perpetual emperor (në anglisht). Bird, H. W. Liverpul: Liverpool University Press. ISBN 0-85323-208-3. OCLC 28250017.
  4. ↑ Lieu 1998
  5. ↑ Chisholm 1911
  6. ↑ Lieu 1998
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "Eutropius - Livius". .livius.org (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2020.
  8. ↑ Chisholm 1911
  9. ↑ "Eutropius - Livius". .livius.org (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2020."Eutropius - Livius". www.livius.org. Kontrolluar më6 shtator 2020.
  10. ↑ Chisholm 1911
  11. ↑ Lieu 1998
  12. ↑ Bird 1993
  13. ↑ Lieu 1998
  14. ↑ Chisholm 1911
  15. ↑ Lieu 1998
  16. ↑ Chisholm 1911
  17. ↑ Chisholm 1911
  18. ↑ Bird 1993

Literatura

Lidhje të jashtme

Wikimedia Commons ka materiale multimediale në lidhje me Eutropi.
Ky artikull është botuar nga Wikipedia. Teksti licencohet sipar Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0. Mbi kartelat media mund të ketë kushte shtesë.