Friedrich Merz

Friedrich Merz
Merz në vitin 2024
Kancelar i Gjermanisë
Titullar
Në detyrë 6 maj 2025
Presidenti	Frank-Walter Steinmeier
Paraprirë nga	Olaf Scholz
Kryetar i CDU-së
Titullar
Në detyrë 2022
Paraprirë nga	Armin Laschet
Kryetar i grupit parlamentar CDU/CSU në Bundestag
Në detyrë 2022–2025
Paraprirë nga	Ralph Brinkhaus
Deputet i Bundestagut
Titullar
Në detyrë 2021
Deputet i Bundestagut
Në detyrë 1994–2009
Deputet i Parlamentit Evropian
Në detyrë 1989–1994
Të dhëna vetjake
U lind më	11 nëntor 1955 (70 vjeç) Brilon, Gjermania Perëndimore
Nënshtetësia	gjerman
Partia politike	Bashkimi Demokristian i Gjermanisë
Bashkëshortja/et	Charlotte Merz
Fëmijët	3
Shkollimi	Universiteti i Bonn-it, Universiteti i Marburgut
Profesioni	politikan, jurist
Nënshkrimi

Friedrich Merz (lindur më 11 nëntor 1955 në Brilon) është një politikan dhe jurist gjerman i Bashkimit Demokristian të Gjermanisë (CDU). Që nga 6 maji 2025 ai shërben si kancelar i Gjermanisë. Nga viti 2022 ai është edhe kryetar i CDU-së.^[1][2][3]

Para se të bëhej kancelar, ai ishte një nga figurat më të njohura të krahut konservator dhe ekonomikisht liberal të CDU-së. Në periudha të ndryshme ai ka qenë deputet në Parlamentin Evropian, deputet në Bundestag, kryetar i grupit parlamentar CDU/CSU dhe më pas, pas një periudhe të gjatë jashtë politikës aktive, u rikthye në qendër të jetës politike gjermane duke marrë drejtimin e CDU-së dhe më pas kancelarinë federale.^[1][3]

Merz lindi më 11 nëntor 1955 në Brilon, në landin e Renanisë Veriore-Vestfalisë. Ai kreu maturën në Rüthen në vitin 1975 dhe më pas kreu shërbimin ushtarak nga viti 1975 deri në vitin 1976.^[1][2]

Nga viti 1976 deri në vitin 1981 studioi drejtësi dhe shkenca politike në Universiteti i Bonn-it dhe në Universiteti i Marburgut. Në vitin 1982 kaloi provimin e parë të shtetit në drejtësi, ndërsa pas praktikës juridike në Saarbrücken kaloi edhe provimin e dytë në vitin 1985. Nga viti 1985 deri në vitin 1986 punoi si gjyqtar në Gjykatën e Rrethit të Saarbrückenit dhe më pas ushtroi profesionin e avokatit.^[1][2]

Merz u bë anëtar i CDU-së në vitin 1972. Aktiviteti i tij i hershëm politik u zhvillua fillimisht në strukturat rinore dhe lokale të partisë. Ai i përkiste brezit të politikanëve konservatorë që u formuan në Gjermaninë Perëndimore të periudhës së Luftës së Ftohtë dhe që më vonë do të fitonin rëndësi në nivel federal pas ribashkimit gjerman.^[1][3]

Në vitin 1989 ai u zgjodh deputet në Parlamentin Evropian, ku shërbeu deri në vitin 1994. Kjo ishte faza e parë e rëndësishme e karrierës së tij në politikën kombëtare dhe evropiane.^[1][2]

Nga viti 1994 deri në vitin 2009, Merz ishte deputet i Bundestagut. Brenda grupit parlamentar CDU/CSU ai fitoi shpejt reputacion si specialist për çështje ekonomike dhe financiare. Nga viti 1998 deri në vitin 2000 ishte zëvendëskryetar i grupit parlamentar, ndërsa nga viti 2000 deri në vitin 2002 u bë kryetar i grupit CDU/CSU në Bundestag. Pas kësaj, nga viti 2002 deri në vitin 2004, u rikthye në postin e zëvendëskryetarit të grupit.^[1][2]

Në këtë periudhë ai konsiderohej një nga figurat kryesore të brezit të ri të CDU-së dhe një rival i rëndësishëm brenda partisë. Megjithatë, pas humbjes së ndikimit në krye të grupit parlamentar, ai u tërhoq gradualisht nga politika aktive federale dhe në vitin 2009 u largua edhe nga Bundestagu.^[3]

Nga viti 2005 deri në vitin 2021, Merz punoi në sektorin privat, sidomos në fushën juridike dhe ekonomike. Ai ishte partner dhe më pas Senior Counsel në firmën ndërkombëtare juridike Mayer Brown. Kjo periudhë e ndau për shumë vite nga politika parlamentare aktive, por njëkohësisht e forcoi profilin e tij si figurë e lidhur me ekonominë e tregut, biznesin dhe qarqet konservatore ekonomike të Gjermanisë.^[1][2]

Nga viti 2019 deri në vitin 2021 ai ishte edhe nënkryetar i këshillit ekonomik të CDU-së. Rikthimi i tij në qendër të politikës gjermane nisi në fund të viteve 2010, kur u bë një nga emrat kryesorë në garën për drejtimin e partisë pas epokës së Angela Merkelit.^[1]

Në vitin 2021 Merz u rikthye në Bundestag. Në vitin 2022 ai mori drejtimin e grupit parlamentar CDU/CSU dhe po atë vit u bë kryetar i CDU-së. Me këtë ai u shndërrua në figurën qendrore të opozitës gjermane gjatë mandatit të fundit të qeverisë së Olaf Scholzit.^[1][2]

Si udhëheqës i CDU-së, Merz u përpoq ta poziciononte partinë më qartë në të djathtë të qendrës sesa në periudhën e Angela Merkelit, duke vënë theks mbi ekonominë e tregut, migracionin, sigurinë, politikën e jashtme transatlantike dhe një profil më konservator të partisë.^[3]

Pas fitores së bllokut CDU/CSU në zgjedhjet federale të vitit 2025, Merz mori detyrën si kancelar federal më 6 maj 2025. Me këtë ai u bë kancelari i parë demokristian pas largimit të Angela Merkelit nga detyra dhe një nga figurat më të rëndësishme të politikës gjermane dhe evropiane të viteve 2020.^[4][1]

Marrja e kancelarisë nga Merz u pa gjerësisht si një ndryshim i rëndësishëm politik në Gjermani, sepse shënoi kalimin nga qeveria socialdemokrate e Olaf Scholzit në një drejtim të ri të qendrës së djathtë. Në të njëjtën kohë, kancelaria e tij nisi në një periudhë të shënuar nga sfida të mëdha, përfshirë ekonominë gjermane, sigurinë evropiane, marrëdhëniet transatlantike dhe luftën në Ukrainë.^[3][1]

Merz është identifikuar shpesh me krahun ekonomikisht liberal dhe konservator të CDU-së. Ai është njohur për qëndrimet e tij në favor të ekonomisë së tregut, disiplinës fiskale, forcimit të mbrojtjes dhe lidhjes së ngushtë me partnerët transatlantikë. Në debatin publik gjerman ai është parë si një figurë që përfaqëson një stil më tradicional të demokristianizmit gjerman, me theks më të fortë mbi rendin, përgjegjësinë individuale dhe konkurrueshmërinë ekonomike.^[3]