Grosseto

Grosseto
Grosseto
Komunë
Comune di Grosseto
Pamje e Grossetos
Pamje e Grossetos
Flag of Grosseto
Flamuri
Coat of arms of Grosseto
Coat of arms
Grosseto ndodhet në Italia
Grosseto
Grosseto
Vendndodhja në Itali
Koordinatat: 42°46′18″N 11°06′04″E / 42.77167°N 11.10111°E / 42.77167; 11.10111
ShtetiItalia
RajoniToskana
ProvincaGrosseto (GR)
Qeverisja
 • KryetariAntonfrancesco Vivarelli Colonna
Sipërfaqja
 • Total
473,55 km2 (18,284 sq mi)
Lartësia
10 m (30 ft)
Popullsia
 (31 dhjetor 2024)[1]
 • Total
81.264
Emërtimi i banorëvegrossetanë
Zona kohoreUTC+1 (CET)
 • Verë (DST)UTC+2 (CEST)
Kodi postar
58100
Kodi telefonik0564
Shenjti mbrojtësShën Lorenci
Dita festive10 gusht
Faqja zyrtarewww.comune.grosseto.it

Grosseto është një qytet dhe komunë në Italinë qendrore, në rajonin e Toskanës, kryeqendra e provincës së Grossetos. Qyteti është qendra kryesore urbane e Maremmas dhe një nga nyjat administrative, kulturore dhe territoriale më të rëndësishme të Toskanës jugore.[2][3]

Gjeografia

Grosseto ndodhet në fushën e përshkuar nga lumi Ombrone, pak kilometra larg bregdetit tirrenik. Territori i tij përfshin si qendrën historike ashtu edhe zona të njohura si Marina di Grosseto, Principina a Mare dhe Roselle.[3][4][5]

Territori komunal ka një sipërfaqe prej 473,55 km² dhe është ndër më të mëdhenjtë në Itali për nga shtrirja.[4]

Historia

Zhvillimi i Grossetos është më i vonshëm se ai i shumë qendrave të tjera të Maremmas. Qyteti u formua në vitin 935, pasi Roselle u shkatërrua dhe humbi gradualisht rolin e saj qendror.[3]

Në shekujt e mëvonshëm Grosseto u bë qendra më e rëndësishme e Maremmas. Pamja e sotme e qendrës historike lidhet sidomos me periudhën medicee, kur u rindërtuan dhe u forcuan muret e qytetit në gjysmën e dytë të shekullit XVI.[6]

Demografia

Grosseto kishte 81.264 banorë më 31 dhjetor 2024.[1]

Qyteti mbetet qendra kryesore administrative e provincës dhe pika më e rëndësishme urbane e Maremmas toskane.[1][4]

Ekonomia

Ekonomia e Grossetos mbështetet kryesisht në shërbimet, administratën, tregtinë, turizmin dhe në funksionet e lidhura me territorin e Maremmas. Qyteti luan një rol të rëndësishëm edhe në promovimin e turizmit të qëndrueshëm dhe të trashëgimisë natyrore e kulturore të zonës.[3][7]

Një pjesë e rëndësishme e ekonomisë lokale lidhet edhe me bregdetin, me plazhet e Marina di Grosseto dhe Principina a Mare, si dhe me afërsinë me Parkun Natyror të Maremmas.[5]

Monumentet dhe kultura

Simboli më i njohur i qytetit janë muret medicee, që rrethojnë qendrën historike dhe ruajnë një nga shembujt më të plotë të fortifikimeve renesansiste në Toskanë.[6]

Ndër monumentet më të rëndësishme të Grossetos janë Katedralja e San Lorenzos, Piazza Dante, Palazzo Aldobrandeschi, Muzeu Arkeologjik dhe i Artit i Maremmas dhe qendra kulturore Le Clarisse.[8][9][10][5]

Në territorin komunal ndodhet edhe zona arkeologjike e Roselles, një nga sitet më të rëndësishme etrusko-romake të Toskanës jugore.[11]

Arsimi dhe kërkimi shkencor

Në Grosseto ndodhet Polo Universitario Grossetano, që nga viti 1998 me seli në qendrën historike të qytetit. Ai organizon dhe mbështet veprimtari universitare dhe kërkimore, në bashkëpunim veçanërisht me Universiteti i Sienës.[12][13]

Oferta formuese e qytetit është zgjeruar edhe më tej në vitet e fundit me shtimin e kurseve të reja universitare.[14]

Transporti

Transporti publik urban dhe ndërurban i qytetit menaxhohet nga Autolinee Toscane, që operon linjat e Grossetos dhe lidhjet me territorin përreth, përfshirë edhe bregdetin.[15][16]

Stacioni hekurudhor i Grossetos ka 5 binarë për shërbimin e udhëtarëve.[17]

Sporti

Sporti zë një vend të rëndësishëm në jetën qytetare të Grossetos. Komuna menaxhon impiantet sportive, organizimin e ngjarjeve dhe marrëdhëniet me shoqëritë sportive të territorit.[18][19]

Klubi më i njohur i futbollit i qytetit është U.S. Grosseto 1912, ndërsa impianti sportiv kryesor është Stadio comunale olimpico Carlo Zecchini.[20][21]

Feja dhe traditat qytetare

Shenjti mbrojtës i qytetit është Shën Lorenci, dhe festa e tij kremtohet më 10 gusht.[22][23]

Festimet laurenciane përbëjnë një nga momentet më të rëndësishme të jetës qytetare, me ceremoni publike dhe ngjarje kulturore në qendrën historike.[24]

Shih edhe

Referime

  1. 1 2 3 "Popolazione Grosseto 2001-2024" (në italisht). Tuttitalia. Marrë më 10 prill 2026.
  2. ↑ "Grosseto" (në anglisht). Encyclopaedia Britannica. Marrë më 10 prill 2026.
  3. 1 2 3 4 "Grosseto" (në anglisht). Visit Tuscany. Marrë më 10 prill 2026.
  4. 1 2 3 "Piano Integrato di Attività e Organizzazione (PIAO) 2025" (PDF) (në italisht). Comune di Grosseto. Marrë më 10 prill 2026.
  5. 1 2 3 "Le "100 Meraviglie (+1)" che rendono unica Grosseto" (në italisht). Comune di Grosseto. Marrë më 10 prill 2026.
  6. 1 2 "The Walls of Grosseto" (në anglisht). Visit Tuscany. Marrë më 10 prill 2026.
  7. ↑ "Grosseto EU Green Pioneer 2024" (në anglisht). Visit Tuscany. Marrë më 10 prill 2026.
  8. ↑ "The Cathedral of Grosseto" (në anglisht). Visit Tuscany. Marrë më 10 prill 2026.
  9. ↑ "Piazza Dante in Grosseto" (në anglisht). Visit Tuscany. Marrë më 10 prill 2026.
  10. ↑ "The Museum of Maremma Archaeology and Art" (në anglisht). Visit Tuscany. Marrë më 10 prill 2026.
  11. ↑ "Follow the Etruscans in Grosseto and surroundings" (në anglisht). Visit Tuscany. Marrë më 10 prill 2026.
  12. ↑ "Fondazione Polo Universitario Grossetano" (në italisht). Comune di Grosseto. Marrë më 10 prill 2026.
  13. ↑ "Polo Universitario grossetano" (në italisht). Università degli Studi di Siena. Marrë më 10 prill 2026.
  14. ↑ "La Fondazione Polo Universitario Grossetano presenta l'offerta formativa per il nuovo anno" (në italisht). Comune di Grosseto. Marrë më 10 prill 2026.
  15. ↑ "Grosseto" (në italisht). Autolinee Toscane. Marrë më 10 prill 2026.
  16. ↑ "Linee e orari Grosseto" (në italisht). Autolinee Toscane. Marrë më 10 prill 2026.
  17. ↑ "Grosseto" (në italisht). Rete Ferroviaria Italiana. Marrë më 10 prill 2026.
  18. ↑ "Ufficio sport" (në italisht). Comune di Grosseto. Marrë më 10 prill 2026.
  19. ↑ "Elenco degli impianti sportivi e delle palestre scolastiche" (në italisht). Comune di Grosseto. Marrë më 10 prill 2026.
  20. ↑ "Sostegno all'us Grosseto 1912 per la Viareggio cup" (në italisht). Comune di Grosseto. Marrë më 10 prill 2026.
  21. ↑ "STADIO COMUNALE OLIMPICO CARLO ZECCHINI e campo di alleggerimento Nilo Palazzoli" (PDF) (në italisht). Comune di Grosseto. Marrë më 10 prill 2026.
  22. ↑ "San Lorenzo, si entra nel vivo delle feste per il patrono" (në italisht). Comune di Grosseto. Marrë më 10 prill 2026.
  23. ↑ "Ad Elisabetta Geppetti il Grifone d'oro" (në italisht). Comune di Grosseto. Marrë më 10 prill 2026.
  24. ↑ "Festività laurenziane: gli eventi nel centro storico" (në italisht). Comune di Grosseto. Marrë më 10 prill 2026.

Lidhje të jashtme

Wikimedia Commons ka materiale multimediale në lidhje me Grosseto.
Ky artikull është botuar nga Wikipedia. Teksti licencohet sipar Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0. Mbi kartelat media mund të ketë kushte shtesë.