Rajonet e Italisë

Harta e Italisë me rajonet e saj

Rajonet e Italisë janë 20 njësi territoriale të nivelit të parë në Itali. Së bashku me komunët, provincët, qytetet metropolitane dhe shtetin, ato janë pjesë e organizimit territorial të Republikës Italiane.[1][2]

Sipas Kushtetutës së Republikës Italiane, rajonet janë entitete autonome me statutet, kompetencat dhe funksionet e tyre.[1] Neni 131 i Kushtetutës parashikon ndarjen e Italisë në njëzet rajone.[3]

Pesë rajone kanë statut special: Friuli-Venecia Xhulia, Sardenja, Sicilia, Trentino-Tiroli Jugor dhe Lugina e Aostës.[4] Në rastin e Trentino-Tiroli Jugorit, Kushtetuta përcakton shprehimisht se rajoni përbëhet nga dy provinca autonome, Trento dhe Bolzano.[4]

Për shkak të mbrojtjes së pakicave gjuhësore, disa emërtime zyrtare paraqiten edhe në formë dygjuhëshe, si Trentino-Alto Adige/Südtirol dhe Valle d'Aosta/Vallée d'Aoste.[4]

Rajonet

Flamuri Emri shqiptar Emri italian Kryeqendra
Lugina e AostësValle d'AostaAosta
PiemontiPiemonteTorino
LiguriaLiguriaGenova
LombardiaLombardiaMilano
Trentino-Tiroli JugorTrentino-Alto AdigeTrento
VenetoVenetoVenezia
Friuli-Venecia XhuliaFriuli-Venezia GiuliaTrieste
EmiliaEmilia-RomagnaBologna
ToskanaToscanaFirenze
UmbriaUmbriaPerugia
MarkeMarcheAncona
LacioLazioRoma
AbruciAbruzzoL'Aquila
MoliseMoliseCampobasso
KampanjaCampaniaNapoli
PuliaPugliaBari
BazilikataBasilicataPotenza
KalabriaCalabriaCatanzaro
SiciliaSiciliaPalermo
SardenjaSardegnaCagliari

Rajonet me statut të veçantë

Rajonet me statut të veçantë gëzojnë forma më të gjera autonomie se rajonet me statut të zakonshëm. Ky status lidhet me arsye historike, gjeografike dhe gjuhësore, si prania e pakicave gjuhësore ose karakteri ishullor i territorit.[4][2]

Shih edhe

Referime

  1. 1 2 "Art. 114". Normattiva (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  2. 1 2 "Sistema delle autonomie". Ministero dell'Interno (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  3. ↑ "Art. 131". Normattiva (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  4. 1 2 3 4 "Art. 116". Normattiva (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
Ky artikull është botuar nga Wikipedia. Teksti licencohet sipar Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0. Mbi kartelat media mund të ketë kushte shtesë.