Johannes Rau
Johannes Rau | |
|---|---|
![]() Johannes Rau në vitin 2004 | |
| President federal i Gjermanisë | |
| Në detyrë 1 korrik 1999 – 30 qershor 2004 | |
| Paraprirë nga | Roman Herzog |
| Pasuar nga | Horst Köhler |
| Kryeministër i Nordrhein-Westfalen | |
| Në detyrë 20 shtator 1978 – 27 maj 1998 | |
| Paraprirë nga | Heinz Kühn |
| Pasuar nga | Wolfgang Clement |
| President i Bundesratit | |
| Në detyrë 1 nëntor 1994 – 31 tetor 1995 | |
| Paraprirë nga | Klaus Wedemeier |
| Pasuar nga | Edmund Stoiber |
| President i Bundesratit | |
| Në detyrë 1 nëntor 1982 – 31 tetor 1983 | |
| Paraprirë nga | Hans Koschnick |
| Pasuar nga | Franz Josef Strauss |
| Të dhëna vetjake | |
| U lind më | Johannes Rau 16 janar 1931 Wuppertal, Gjermania |
| Vdiq më | 27 janar 2006 Berlin, Gjermania |
| Partia politike | SPD GVP (më parë) |
| Bashkëshortja/et | Christina Delius |
| Fëmijët | 3 |
| Profesioni | Politikan, botues |
| Nënshkrimi | |
Johannes Rau (16 janar 1931 – 27 janar 2006) ishte një politikan gjerman i SPD-së, i cili shërbeu si president federal i Gjermanisë nga viti 1999 deri në vitin 2004. Më parë ai ishte për afro njëzet vjet kryeministër i Nordrhein-Westfalenit dhe një nga figurat më të rëndësishme të socialdemokracisë gjermane në gjysmën e dytë të shekullit XX.[1][2][3][4]
Rau konsiderohej një politikan i prirur drejt pajtimit, dialogut dhe ekuilibrit shoqëror. Motoja me të cilën lidhet më shpesh figura e tij ishte “Versöhnen statt spalten” (“Të pajtojmë, jo të përçajmë”), një formulë që e shoqëroi si në qeverisjen e Nordrhein-Westfalenit, ashtu edhe gjatë presidencës federale.[5]
Jeta e hershme dhe formimi
Johannes Rau lindi më 16 janar 1931 në Wuppertal, në një familje protestante. Që në rini u ndikua nga mjedisi i kishës ungjillore dhe u angazhua në rrethin e asaj që në Gjermani njihej si Bekennende Kirche, lëvizja protestante që kishte kundërshtuar nënshtrimin e kishave ndaj regjimit nazist. Ai nuk ndoqi rrugën klasike universitare, por la gjimnazin para provimit të maturës dhe u formua profesionalisht në botën e botimeve dhe të publicistikës.[1][2]</ref>
Në vitet e para të pasluftës, Rau u përfshi në jetën publike përmes mjediseve protestante dhe të rinisë politike. Fillimisht ai iu bashkua Partisë Gjithëgjermane Popullore të Gustav Heinemannit, një forcë e vogël politike me orientim pacifist dhe demokratik. Pas shpërbërjes së saj, në vitin 1957 ai kaloi në SPD, ku do të zhvillonte të gjithë karrierën e tij të mëvonshme politike.[1][4]
Karriera politike në Nordrhein-Westfalen
Në vitin 1958 Rau u zgjodh për herë të parë deputet në Landtagun e Nordrhein-Westfalenit. Ai mbeti i lidhur me politikën e këtij landi për më shumë se katër dekada dhe gradualisht u bë një nga figurat më të njohura të SPD-së gjermane. Nga viti 1969 deri më 1970 ishte kryetar i bashkisë së Wuppertalit, ndërsa në vitin 1970 hyri në qeverinë e landit si ministër për shkencën dhe kërkimin shkencor.[1][4]
Në këtë periudhë fitoi reputacion si reformator i politikave arsimore dhe universitare. Më vonë, në vitin 1977, u bë kryetar i SPD-së në Nordrhein-Westfalen, dhe më 20 shtator 1978 pasoi Heinz Kühnin si kryeministër i landit. Ai e mbajti këtë detyrë deri më 27 maj 1998, duke u bërë një nga kryeministrat më jetëgjatë në historinë e Gjermanisë federale.[3][1]
Gjatë qeverisjes së tij, Johannes Rau u bë në shumë aspekte fytyra politike e Nordrhein-Westfalenit. Ai e udhëhoqi landin gjatë një periudhe transformimesh të mëdha ekonomike dhe shoqërore, sidomos në sfondin e krizës së industrisë së rëndë dhe të ndryshimeve strukturore në rajonin e Rurit. Profili i tij politik ishte ai i një socialdemokrati pragmatik, me theks te drejtësia shoqërore, dialogu me sindikatat, politika e arsimit dhe ekuilibri ndërmjet modernizimit ekonomik dhe mbrojtjes sociale.[3][4]
Rau shërbeu dy herë edhe si president i Bundesratit, në vitet 1982–1983 dhe 1994–1995, duke marrë në këto periudha një rol institucional të rëndësishëm në nivel federal.[6]
Kandidaturat federale
Në vitin 1987 Rau ishte kandidati i SPD-së për postin e kancelarit federal në zgjedhjet për Bundestagun, por u mposht nga Helmut Kohl. Më 23 maj 1994 kandidoi për postin e presidentit federal, por humbi përballë Roman Herzog. Këto dy humbje nuk i dhanë fund karrierës së tij federale; përkundrazi, e ruajtën figurën e tij si një nga personalitetet më me peshë të socialdemokracisë gjermane.[7][8]
President federal i Gjermanisë
Pas dorëheqjes nga posti i kryeministrit të Nordrhein-Westfalenit, Rau u zgjodh më 23 maj 1999 president federal i Gjermanisë nga Bundesversammlung-a dhe mori detyrën më 1 korrik 1999. Me këtë zgjedhje ai u bë presidenti i tetë federal i Republikës Federale të Gjermanisë dhe socialdemokrati i parë që arrinte këtë post që nga Gustav Heinemanni.[2][1]
Presidenca e tij u karakterizua nga një ton i theksuar moral dhe qytetar. Rau këmbëngulte shpesh te nevoja për besim shoqëror, tolerancë, dialog ndërmjet botëkuptimeve të ndryshme dhe bashkëjetesë demokratike në një Gjermani që po ndryshonte. Në fjalimin e tij të marrjes së detyrës, ai e paraqiti veten si president të të gjithë gjermanëve dhe si bashkëbisedues edhe për ata që jetonin e punonin në Gjermani pa pasaportë gjermane, duke nënvizuar një kuptim përfshirës të shtetësisë dhe të bashkësisë politike.[9]
Një nga momentet më të rëndësishme të presidencës së tij ishte vizita shtetërore në Izrael dhe fjalimi i tij para Knessetit më 16 shkurt 2000. Ai ishte presidenti i parë gjerman që mbajti një fjalim në Knesset në gjuhën gjermane. Në atë fjalim kërkoi falje për krimet e kryera nga gjermanët ndaj hebrenjve dhe theksoi se përgjegjësia rrjedh nga historia. Ky moment u konsiderua një hap me peshë të veçantë në marrëdhëniet gjermano-izraelite dhe në kulturën gjermane të kujtesës historike.[10][11][12]
Gjatë mandatit presidencial, Rau u dallua edhe për interesimin e tij ndaj dialogut ndërfetar, të drejtave të njeriut, kujtesës historike dhe rolit qytetar të demokracisë. Figura e tij shpesh paraqitej si një lloj ndërmjetësi moral në jetën publike gjermane, më shumë sesa si figurë e konfliktit partiak.[5][1]
Mandati i tij përfundoi më 30 qershor 2004. Ai nuk kandidoi për një mandat të dytë dhe u pasua nga Horst Köhler.[2]
Jeta personale dhe vdekja
Johannes Rau ishte protestant praktikues dhe feja luajti një rol të rëndësishëm në formimin e tij personal dhe politik. Në vitin 1982 u martua me Christina Delius, me të cilën pati tre fëmijë.[13]
Në vitet e fundit të jetës së tij pati probleme të rënda shëndetësore. Johannes Rau vdiq më 27 janar 2006 në Berlin, pak ditë pas ditëlindjes së tij të 75-të. Në Gjermani ai u kujtua gjerësisht si një figurë e respektuar e demokracisë federale dhe si një politikan i lidhur me idenë e pajtimit dhe të kohezionit shoqëror.[14][15]
Referime
- 1 2 3 4 5 6 7 "Johannes Rau". Der Bundespräsident (në anglisht). Office of the Federal President. Marrë më 24 prill 2026.
- 1 2 3 4 "The German Federal Presidents". Der Bundespräsident (në anglisht). Office of the Federal President. Marrë më 24 prill 2026.
- 1 2 3 "Welcome to North Rhine-Westphalia". State of North Rhine-Westphalia (në anglisht). State of North Rhine-Westphalia. Marrë më 24 prill 2026.
- 1 2 3 4 "Johannes Rau". Encyclopaedia Britannica (në anglisht). Encyclopaedia Britannica. Marrë më 24 prill 2026.
- 1 2 "Johannes Rau". Der Bundespräsident (në gjermanisht). Bundespräsidialamt. Marrë më 24 prill 2026.
- ↑ "Präsidentinnen und Präsidenten des Bundesrates seit 1949". Bundesrat (në gjermanisht). Bundesrat. Marrë më 24 prill 2026.
- ↑ "Johannes Rau". Der Bundespräsident (në anglisht). Office of the Federal President. Marrë më 24 prill 2026.
- ↑ "Johannes Rau". Der Bundespräsident (në anglisht). Office of the Federal President. Marrë më 24 prill 2026.
- ↑ "Antrittsrede von Bundespräsident Johannes Rau nach der Vereidigung zum Bundespräsidenten bei der gemeinsamen Sitzung von Bundestag und Bundesrat". Der Bundespräsident (në gjermanisht). Bundespräsidialamt. 1 korrik 1999. Marrë më 24 prill 2026.
- ↑ "Speech in the Knesset by the President of Germany, Johannes Rau" (PDF). The Knesset (në anglisht). The Knesset. 16 shkurt 2000. Marrë më 24 prill 2026.
- ↑ "Ansprache vor der Knesset". Der Bundespräsident (në gjermanisht). Bundespräsidialamt. 16 shkurt 2000. Marrë më 24 prill 2026.
- ↑ "Bilateral relations". Embassy of Israel in Berlin (në anglisht). Embassy of Israel in Berlin. 16 maj 2024. Marrë më 24 prill 2026.
- ↑ "Johannes Rau". Der Bundespräsident (në anglisht). Office of the Federal President. Marrë më 24 prill 2026.
- ↑ "Johannes Rau". Der Bundespräsident (në anglisht). Office of the Federal President. Marrë më 24 prill 2026.
- ↑ "Federal President Dr. h.c. Johannes Rau". City of Wiesbaden (në anglisht). City of Wiesbaden. Marrë më 24 prill 2026.
.jpg)