Johannes Rau

Johannes Rau
Johannes Rau në vitin 2004
President federal i Gjermanisë
Në detyrë
1 korrik 1999  30 qershor 2004
Paraprirë ngaRoman Herzog
Pasuar ngaHorst Köhler
Kryeministër i Nordrhein-Westfalen
Në detyrë
20 shtator 1978  27 maj 1998
Paraprirë ngaHeinz Kühn
Pasuar ngaWolfgang Clement
President i Bundesratit
Në detyrë
1 nëntor 1994  31 tetor 1995
Paraprirë ngaKlaus Wedemeier
Pasuar ngaEdmund Stoiber
President i Bundesratit
Në detyrë
1 nëntor 1982  31 tetor 1983
Paraprirë ngaHans Koschnick
Pasuar ngaFranz Josef Strauss
Të dhëna vetjake
U lind më
Johannes Rau

16 janar 1931
Wuppertal, Gjermania
Vdiq më27 janar 2006
Berlin, Gjermania
Partia politikeSPD
GVP (më parë)
Bashkëshortja/etChristina Delius
Fëmijët3
ProfesioniPolitikan, botues
Nënshkrimi

Johannes Rau (16 janar 1931 – 27 janar 2006) ishte një politikan gjerman i SPD-së, i cili shërbeu si president federal i Gjermanisë nga viti 1999 deri në vitin 2004. Më parë ai ishte për afro njëzet vjet kryeministër i Nordrhein-Westfalenit dhe një nga figurat më të rëndësishme të socialdemokracisë gjermane në gjysmën e dytë të shekullit XX.[1][2][3][4]

Rau konsiderohej një politikan i prirur drejt pajtimit, dialogut dhe ekuilibrit shoqëror. Motoja me të cilën lidhet më shpesh figura e tij ishte “Versöhnen statt spalten” (“Të pajtojmë, jo të përçajmë”), një formulë që e shoqëroi si në qeverisjen e Nordrhein-Westfalenit, ashtu edhe gjatë presidencës federale.[5]

Jeta e hershme dhe formimi

Johannes Rau lindi më 16 janar 1931 në Wuppertal, në një familje protestante. Që në rini u ndikua nga mjedisi i kishës ungjillore dhe u angazhua në rrethin e asaj që në Gjermani njihej si Bekennende Kirche, lëvizja protestante që kishte kundërshtuar nënshtrimin e kishave ndaj regjimit nazist. Ai nuk ndoqi rrugën klasike universitare, por la gjimnazin para provimit të maturës dhe u formua profesionalisht në botën e botimeve dhe të publicistikës.[1][2]</ref>

Në vitet e para të pasluftës, Rau u përfshi në jetën publike përmes mjediseve protestante dhe të rinisë politike. Fillimisht ai iu bashkua Partisë Gjithëgjermane Popullore të Gustav Heinemannit, një forcë e vogël politike me orientim pacifist dhe demokratik. Pas shpërbërjes së saj, në vitin 1957 ai kaloi në SPD, ku do të zhvillonte të gjithë karrierën e tij të mëvonshme politike.[1][4]

Karriera politike në Nordrhein-Westfalen

Në vitin 1958 Rau u zgjodh për herë të parë deputet në Landtagun e Nordrhein-Westfalenit. Ai mbeti i lidhur me politikën e këtij landi për më shumë se katër dekada dhe gradualisht u bë një nga figurat më të njohura të SPD-së gjermane. Nga viti 1969 deri më 1970 ishte kryetar i bashkisë së Wuppertalit, ndërsa në vitin 1970 hyri në qeverinë e landit si ministër për shkencën dhe kërkimin shkencor.[1][4]

Në këtë periudhë fitoi reputacion si reformator i politikave arsimore dhe universitare. Më vonë, në vitin 1977, u bë kryetar i SPD-së në Nordrhein-Westfalen, dhe më 20 shtator 1978 pasoi Heinz Kühnin si kryeministër i landit. Ai e mbajti këtë detyrë deri më 27 maj 1998, duke u bërë një nga kryeministrat më jetëgjatë në historinë e Gjermanisë federale.[3][1]

Gjatë qeverisjes së tij, Johannes Rau u bë në shumë aspekte fytyra politike e Nordrhein-Westfalenit. Ai e udhëhoqi landin gjatë një periudhe transformimesh të mëdha ekonomike dhe shoqërore, sidomos në sfondin e krizës së industrisë së rëndë dhe të ndryshimeve strukturore në rajonin e Rurit. Profili i tij politik ishte ai i një socialdemokrati pragmatik, me theks te drejtësia shoqërore, dialogu me sindikatat, politika e arsimit dhe ekuilibri ndërmjet modernizimit ekonomik dhe mbrojtjes sociale.[3][4]

Rau shërbeu dy herë edhe si president i Bundesratit, në vitet 1982–1983 dhe 1994–1995, duke marrë në këto periudha një rol institucional të rëndësishëm në nivel federal.[6]

Kandidaturat federale

Në vitin 1987 Rau ishte kandidati i SPD-së për postin e kancelarit federal në zgjedhjet për Bundestagun, por u mposht nga Helmut Kohl. Më 23 maj 1994 kandidoi për postin e presidentit federal, por humbi përballë Roman Herzog. Këto dy humbje nuk i dhanë fund karrierës së tij federale; përkundrazi, e ruajtën figurën e tij si një nga personalitetet më me peshë të socialdemokracisë gjermane.[7][8]

President federal i Gjermanisë

Pas dorëheqjes nga posti i kryeministrit të Nordrhein-Westfalenit, Rau u zgjodh më 23 maj 1999 president federal i Gjermanisë nga Bundesversammlung-a dhe mori detyrën më 1 korrik 1999. Me këtë zgjedhje ai u bë presidenti i tetë federal i Republikës Federale të Gjermanisë dhe socialdemokrati i parë që arrinte këtë post që nga Gustav Heinemanni.[2][1]

Presidenca e tij u karakterizua nga një ton i theksuar moral dhe qytetar. Rau këmbëngulte shpesh te nevoja për besim shoqëror, tolerancë, dialog ndërmjet botëkuptimeve të ndryshme dhe bashkëjetesë demokratike në një Gjermani që po ndryshonte. Në fjalimin e tij të marrjes së detyrës, ai e paraqiti veten si president të të gjithë gjermanëve dhe si bashkëbisedues edhe për ata që jetonin e punonin në Gjermani pa pasaportë gjermane, duke nënvizuar një kuptim përfshirës të shtetësisë dhe të bashkësisë politike.[9]

Një nga momentet më të rëndësishme të presidencës së tij ishte vizita shtetërore në Izrael dhe fjalimi i tij para Knessetit më 16 shkurt 2000. Ai ishte presidenti i parë gjerman që mbajti një fjalim në Knesset në gjuhën gjermane. Në atë fjalim kërkoi falje për krimet e kryera nga gjermanët ndaj hebrenjve dhe theksoi se përgjegjësia rrjedh nga historia. Ky moment u konsiderua një hap me peshë të veçantë në marrëdhëniet gjermano-izraelite dhe në kulturën gjermane të kujtesës historike.[10][11][12]

Gjatë mandatit presidencial, Rau u dallua edhe për interesimin e tij ndaj dialogut ndërfetar, të drejtave të njeriut, kujtesës historike dhe rolit qytetar të demokracisë. Figura e tij shpesh paraqitej si një lloj ndërmjetësi moral në jetën publike gjermane, më shumë sesa si figurë e konfliktit partiak.[5][1]

Mandati i tij përfundoi më 30 qershor 2004. Ai nuk kandidoi për një mandat të dytë dhe u pasua nga Horst Köhler.[2]

Jeta personale dhe vdekja

Johannes Rau ishte protestant praktikues dhe feja luajti një rol të rëndësishëm në formimin e tij personal dhe politik. Në vitin 1982 u martua me Christina Delius, me të cilën pati tre fëmijë.[13]

Në vitet e fundit të jetës së tij pati probleme të rënda shëndetësore. Johannes Rau vdiq më 27 janar 2006 në Berlin, pak ditë pas ditëlindjes së tij të 75-të. Në Gjermani ai u kujtua gjerësisht si një figurë e respektuar e demokracisë federale dhe si një politikan i lidhur me idenë e pajtimit dhe të kohezionit shoqëror.[14][15]

Referime

  1. 1 2 3 4 5 6 7 "Johannes Rau". Der Bundespräsident (në anglisht). Office of the Federal President. Marrë më 24 prill 2026.
  2. 1 2 3 4 "The German Federal Presidents". Der Bundespräsident (në anglisht). Office of the Federal President. Marrë më 24 prill 2026.
  3. 1 2 3 "Welcome to North Rhine-Westphalia". State of North Rhine-Westphalia (në anglisht). State of North Rhine-Westphalia. Marrë më 24 prill 2026.
  4. 1 2 3 4 "Johannes Rau". Encyclopaedia Britannica (në anglisht). Encyclopaedia Britannica. Marrë më 24 prill 2026.
  5. 1 2 "Johannes Rau". Der Bundespräsident (në gjermanisht). Bundespräsidialamt. Marrë më 24 prill 2026.
  6. "Präsidentinnen und Präsidenten des Bundesrates seit 1949". Bundesrat (në gjermanisht). Bundesrat. Marrë më 24 prill 2026.
  7. "Johannes Rau". Der Bundespräsident (në anglisht). Office of the Federal President. Marrë më 24 prill 2026.
  8. "Johannes Rau". Der Bundespräsident (në anglisht). Office of the Federal President. Marrë më 24 prill 2026.
  9. "Antrittsrede von Bundespräsident Johannes Rau nach der Vereidigung zum Bundespräsidenten bei der gemeinsamen Sitzung von Bundestag und Bundesrat". Der Bundespräsident (në gjermanisht). Bundespräsidialamt. 1 korrik 1999. Marrë më 24 prill 2026.
  10. "Speech in the Knesset by the President of Germany, Johannes Rau" (PDF). The Knesset (në anglisht). The Knesset. 16 shkurt 2000. Marrë më 24 prill 2026.
  11. "Ansprache vor der Knesset". Der Bundespräsident (në gjermanisht). Bundespräsidialamt. 16 shkurt 2000. Marrë më 24 prill 2026.
  12. "Bilateral relations". Embassy of Israel in Berlin (në anglisht). Embassy of Israel in Berlin. 16 maj 2024. Marrë më 24 prill 2026.
  13. "Johannes Rau". Der Bundespräsident (në anglisht). Office of the Federal President. Marrë më 24 prill 2026.
  14. "Johannes Rau". Der Bundespräsident (në anglisht). Office of the Federal President. Marrë më 24 prill 2026.
  15. "Federal President Dr. h.c. Johannes Rau". City of Wiesbaden (në anglisht). City of Wiesbaden. Marrë më 24 prill 2026.