Kombëtarja sovjetike e futbollit

Soviet Union
1924–1991
Shirt badge/Association crest
Pseudonimi(et)Ushtria e Kuqe
FederataFederata e Futbollit e Bashkimit Sovjetik
Më shumë ndeshjeOleg Blokhin (112)
Më shumë golaOleg Blokhin (42)
StadiumiStadiumi Luzhniki
Kodi i FIFA-sURS
E para ngjyrë
E dyta ngjyrë
AktualeRënditja e FIFAs
E para ndërkombëtare
 Soviet Union 3–0  Turqia
(Moskë, Bashkimi Sovjetik; 16 nëntor 1924)
E fundit ndërkombëtare
 Qiproja 0–3  Soviet Union
(Larnaca, Qipro; 13 nëntor 1991)
Fitorja më e madhe
 Soviet Union 11–1  India
(Moskë, Bashkimi Sovjetik; 16 shtator 1955)
 Finlanda 0–10  Soviet Union
(Helsinki, Finlandë; 15 gusht 1957)
Humbja më e madhe
 Anglia 5–0  Soviet Union
(Londër, Angli; 22 tetor 1958)
Kupa e Botës
Paraqitjet7 (E para 1958)
Rezultati më i mirëVendi i 4-të (1966)
Kampionati Evropian
Paraqitjet6 (E para në 1960)
Rezultati më i mirëKampionë (1960)
Medal record
Futbolli i meshkujve
UEFA Kampionati Evropian
AriFranca 1960Skuadër
AgjendiSpanja 1964Skuadër
AgjendiBelgjika 1972Skuadër
AgjendiGjermania Perëndimore 1988Skuadër
Lojërat Olimpike
AriMelburni 1956Skuadër
AriSeul 1988Skuadër
BronziMynihu 1972Skuadër
BronziMontreal 1976Skuadër{{{2}}}
BronziMoska 1980Skuadër

Kombëtarja sovjetike e futbollit (Rusisht: сбо́рная СССР по футбо́лу, romanizuar: sbórnaya SSSR po futbólu) ishte ekipi kombëtar i futbollit që përfaqësoi Bashkimin Sovjetik nga viti 1922 deri në vitin 1991.

Pas shpërbërjes së Bashkimit, ekipi u transformua në kombëtaren e futbollit të KSHP-së. FIFA dhe UEFA e konsiderojnë ekipin kombëtar të futbollit të KSHP-së (dhe kombëtaren ruse të futbollit) si ekipin pasardhës sovjetikref>"Soviet football- football heritage".</ref> duke ua caktuar atyre rekordet e tij të mëparshme (përveç rekordeve olimpike të cilat nuk kombinohen për shkak të politikës së IOC); megjithatë, një përqindje e madhe e ish-lojtarëve të ekipit erdhën nga jashtë RSFS e Rusisë, kryesisht nga RSS e Ukrainës, dhe pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, disa, si Andrei Kanchelskis nga ish-RSS-ja e Ukrainës, vazhduan të luanin në ekipin e ri kombëtar të futbollit të Rusisë.[1]

Bashkimi Sovjetik dështoi të kualifikohej për Kupën e Botës vetëm dy herë, në vitet 1974 dhe 1978, dhe mori pjesë në shtatë turne finale gjithsej. Përfundimi i tyre më i mirë ishte vendi i katërt në vitin 1966, kur humbën ndaj Gjermanisë Perëndimore në gjysmëfinale, 2–1. Bashkimi Sovjetik u kualifikua për pesë Kampionate Evropiane, duke fituar garën e parë në vitin 1960 kur mposhtën Jugosllavinë në finale, 2–1. Ata përfunduan të dytët tre herë (1964, 1972, 1988) dhe të katërt një herë (1968), kur, pasi barazuan me Italinë në gjysmëfinale, u dërguan në ndeshjen e playoff-it për vendin e tretë për shkak të humbjes së një hedhjeje monedhe. Ekipi kombëtar i Bashkimit Sovjetik mori pjesë gjithashtu në një numër turnesh olimpikë duke fituar medaljen e artë në vitet 1956 dhe 1988. Ekipi sovjetik vazhdoi të aktivizonte lojtarët e kombëtares së tij në turnetë olimpikë pavarësisht ndalimit të FIFA-s në vitin 1958 për të aktivizuar ndonjë lojtar të kombëtares në Lojërat Olimpike (lojtarët në Lojërat Olimpike duhej të ishin amatorë në atë kohë, sovjetikët në fakt i ndryshuan rregullat duke renditur lojtarët e tyre më të mirë në ushtri).[2][3]

Historia

Lojërat e para

Ekipi sovjetik i vitit 1927

Për shkak të rrethanave që rrethuan Revolucionin e Tetorit dhe më vonë Luftën Civile Ruse 1917-1922, Rusia Sovjetike u izolua diplomatikisht ndërkombëtarisht, duke e bërë të pamundur të merrte pjesë në garat ndërkombëtare. Në vitin 1922, u formua Bashkimi Sovjetik. Pas luftës civile, Bashkimi Sovjetik arriti të krijojë komunikim ndërkombëtar me fraksione politikisht të ngjashme në Evropë dhe në të gjithë globin. Bashkimi Sovjetik iu bashkua Red Sport International, duke shpallur çdo ngjarje sportive jashtë RSI-së si "pjesë të borgjezisë".[4]

Ndeshja e parë ndërkombëtare e luajtur nga një ekip sovjetik (si RSFS Ruse) erdhi në shtator 1922, kur ekipi i futbollit të Federatës Finlandeze të Punëtorëve të Sportit bëri një turne në Rusi (Rusia formoi Bashkimin Sovjetik në fund të dhjetorit 1922, Traktati për Krijimin e Bashkimit të Republikave Socialiste Sovjetike). Ekipi i Rusisë Sovjetike XI shënoi një fitore 4–1 ndaj finlandezëve në Petrograd. Ky ishte gjithashtu kontakti i parë ndërkombëtar për sportet sovjetike pas Revolucionit të Tetorit 1917. Në maj 1923, ekipi sovjetik vizitoi Finlandën dhe mundi ekipin finlandez 5–0.[5][6] Ndeshja e parë kundër kombëtares u luajt në gusht 1923, nëntë muaj pas themelimit të Bashkimit Sovjetik, kur një ekip i RSFS Ruse mundi Suedinë 2–1 në Stokholm.[7]

Ndeshja e parë si skuadra aktuale e futbollit e Bashkimit Sovjetik u zhvillua një vit më vonë, një fitore 3–0 ndaj Turqisë. Kjo dhe një ndeshje kthimi në Ankara ishin të vetmet ndeshje ndërkombëtare të njohura zyrtarisht të luajtura nga Bashkimi Sovjetik para Lojërave Olimpike Verore 1952, megjithëse disa miqësore jozyrtare kundër Turqisë u zhvilluan në vitet 1930. Lojërat Olimpike të vitit 1952 ishin turneu i parë konkurrues në të cilin mori pjesë Bashkimi Sovjetik. Në raundin paraprak, Bullgaria u mund 2–1, duke fituar një barazim në raundin e parë kundër Jugosllavisë. Para ndeshjes, si Tito ashtu edhe Stalini u dërguan telegrame ekipeve të tyre kombëtare, të cilat treguan se sa e rëndësishme ishte për të dy krerët e shteteve.[8] Jugosllavia udhëhoqi 5–1, por një rikthim sovjetik në 15 minutat e fundit rezultoi në një barazim 5–5. Ndeshja u riluajt, Jugosllavia fitoi 3–1.[9] Humbja ndaj rivalëve të përbetuar e goditi rëndë futbollin sovjetik dhe pas vetëm tre ndeshjeve të luajtura në sezon, CSKA Moscow, e cila kishte përbërë pjesën më të madhe të skuadrës së Bashkimit Sovjetik, u detyrua të tërhiqej nga liga dhe më vonë u shpërbë. Për më tepër, Boris Arkadiev, i cili stërviti si Bashkimin Sovjetik ashtu edhe CSKA-në, iu hoq titulli i tij Mjeshtër i Merituar i Sportit të BRSS-së.[8]

Evolucioni i fanellave

Bashkimi Sovjetik tradicionalisht vishte fanella të kuqe me pantallona të shkurtra të bardha dhe çorape të kuqe.[10]

Stadiumet

Që nga ndeshja e parë e Bashkimit Sovjetik (16 nëntor 1924 kundër Turqisë), ata i luajtën ndeshjet e tyre në shtëpi në stadiume të ndryshme.

Venue Qyteti Luajtur Fitore Barazime Humbje GF GA Pikë për ndeshje
Central Lenin Stadium Mosma 1956–1992 78 50 18 10 151 50 2.15
Central Stadium Kiev 1969–1990 12 10 1 1 27 6 2.58
Lenin Dynamo Stadium Tbilisi 1967–1987 10 6 1 3 19 9 1.9
Dynamo Stadium Moska 1954–1971 9 7 2 0 41 8 2.56
Lokomotiv Stadium Simferopol 1979–1989 4 4 0 0 11 1 3
Kirov Stadium Leningrad 1967–1984 3 3 0 0 8 1 3
Hrazdan Stadium Jerevan 1978 2 2 0 0 12 2 3
Central Lokomotiv Stadium Moska 1979–1988 2 2 0 0 5 1 3
Central Stadium Volgograd 1977 1 1 0 0 4 1 3
Pakhtakor Central Stadium Tashkent 1975 1 1 0 0 2 1 3
Vorovsky Stadium Moska 1924 1 1 0 0 3 0 0
Black Sea Shipping Stadium Odesa 1974 1 0 0 1 0 1 0
Totals1924–1992123862215281802.28
Statistics include official FIFA-recognised matches only.

Shënime:

  • Edhe pse nuk është përdorur kurrë as nga ekipi kombëtar i futbollit të Bashkimit Sovjetik dhe as nga ekipi olimpik i futbollit të Bashkimit Sovjetik, Stadiumi Dinamo në Minsk u caktua si stadiumi zyrtar për Lojërat Olimpike Verore 1980.

Rekordet

Oleg Blokhin është golashënuesi më i mirë i Bashkimit Sovjetik dhe lojtari me më shumë ndeshje.
Paraqitje më së shumti[11]
Renditja Lojtari Paraqitjet Golat Karriera
1 Oleg Blokhin 112 42 1972–1988
2 Rinat Dasayev 91 0 1979–1990
3 Albert Shesternev 90 0 1961–1971
4 Anatoliy Demyanenko 80 6 1981–1990
5 Volodymyr Bezsonov 79 4 1977–1990
6 Lev Yashin 78 0 1954–1967
7 Sergei Aleinikov[a] 77 6 1984–1991
8 Murtaz Khurtsilava 69 6 1965–1973
9 Oleg Protasov[b] 68 28 1984–1991
10 Valeriy Voronin 66 5 1960–1968
Golashënuesit më të mirë[11]
Renditja Lojtari Golat Paraqitjet Ratio Karriera
1 Oleg Blokhin 42 112 0.38 1972–1988
2 Oleg Protasov[b] 29 68 0.43 1984–1991
3 Valentin Ivanov 26 59 0.44 1956–1965
4 Eduard Streltsov 25 38 0.66 1955–1968
5 Viktor Kolotov 22 55 0.4 1970–1978
6 Viktor Ponedelnik 20 29 0.69 1960–1966
Igor Chislenko 20 53 0.38 1959–1968
8 Anatoliy Banishevskiy 19 50 0.38 1965–1972
9 Anatoliy Ilyin 16 31 0.52 1952–1959
10 Anatoliy Byshovets 15 39 0.38 1966–1972
  1. ↑ Sergei Aleinikov gjithashtu bëri katër paraqitje për Bjellorusinë.
  2. 1 2 Oleg Protasov gjithashtu bëri një paraqitje për Ukrainën.

Referime

  1. ↑ "Playing for the enemy: The Ukrainian footballers who sign for Russian clubs" (në anglisht). 12 janar 2020. Marrë më 30 mars 2024.
  2. ↑ "How the Russians break the Olympic rules". Christian Science Monitor (në anglisht). Marrë më 30 mars 2024.
  3. ↑ Washburn, J. N. (21 korrik 1974). "Soviet Amateur Athlete: A Real Pro". The New York Times (në anglisht). Marrë më 30 mars 2024.
  4. ↑ "The Soviet Union and the Olympics" (në anglisht). Marrë më 4 janar 2023.
  5. ↑ Hentilä, Seppo (1982). Suomen työläisurheilun historia I. Työväen Urheiluliitto 1919–1944 (në finlandisht). Hämeenlinna: Karisto. fq. 146–148. ISBN 951-23216-0-2.
  6. ↑ Hentilä, Seppo (2014). Bewegung, Kultur und Alltag im Arbeitersport (në gjermanisht). Helsinki: The Finnish Society for Labour History. fq. 48. ISBN 978-952-59762-6-7. Arkivuar nga origjinali më 3 maj 2018. Marrë më 10 qershor 2017.
  7. ↑ "Soviet Union – International Results 1911-1935". RSSSF (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 30 dhjetor 2017. Marrë më 13 janar 2007.
  8. 1 2 "USSR – Yugoslavia, the Story of Two Different Football Conceptions". russianfootballnews.com (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 24 prill 2017. Marrë më 27 nëntor 2017.
  9. ↑ "Yugoslavia National Team List of Results 1950-1959". RSSSF (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 24 nëntor 2011. Marrë më 13 janar 2007.
  10. ↑ "History of the USSR national football team, pure Soviet football" (në anglisht). Marrë më 28 mars 2024.
  11. 1 2 Mamrud, Roberto. "Soviet Union/CIS – Record International Players". RSSSF (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 6 tetor 2009. Marrë më 10 shtator 2004.

Lidhje të jashtme

Ky artikull është botuar nga Wikipedia. Teksti licencohet sipar Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0. Mbi kartelat media mund të ketë kushte shtesë.