Semantika
| Pjesë e një serie në |
| Gjuhësi |
|---|
|
|
|
Semantika (nga greqishtja e lashtë sēmantikós „domethënës“) është studimi gjuhësor dhe filozofik i kuptimit në gjuhë, gjuhë programimi, logjikë formale dhe semiotikë. Ajo merret me studimin e marrëdhënieve midis shenjuesve - fjalëve, frazave, shenjave dhe simboleve - si dhe me atë se çfarë ato synojnë në realitet, emërtimit të tyre.
Në fjalorin shkencor ndërkombëtar semantika quhet edhe semasiologji. Fjala semantikë u përdor për herë të parë nga Michel Bréal, filolog francez.[1] Ajo tregon një gamë të ideve - nga të njohura deri tek shumë teknike. Shpesh përdoret në gjuhën e zakonshme për të treguar një problem të të kuptuarit që bie në zgjedhjen e fjalëve ose konotacionin. Ky problem i të kuptuarit ka qenë objekt i shumë pyetjeve zyrtare, për një periudhë të gjatë kohore, veçanërisht në fushën e semantikës formale. Në gjuhësi, është studimi i interpretimit të shenjave ose simboleve të përdorura në agjenti ose bashkësi brenda rrethanave dhe konteksteve të veçanta. Brenda kësaj pamjeje, tingujt, shprehjet e fytyrës dhe gjuha e trupit kanë përmbajtje semantike (domethënëse) dhe secila përfshin disa degë të studimit. Në gjuhën e shkruar, gjëra të tilla si struktura e paragrafit dhe pikësimi kanë përmbajtje semantike; format e tjera të gjuhës kanë përmbajtje tjetër semantike.[2]
Studimi zyrtar i semantikës kryqëzohet me shumë fusha të tjera të hulumtimit, përfshirë leksikologjinë, sintaksën, pragmatikën, etimologjinë dhe disa të tjera. Në mënyrë të pavarur, semantika është gjithashtu një fushë e përcaktuar mirë në vetvete, shpesh me veti sintetike.[3] Fushat e mëtutjeshme të ndërlidhura përfshijnë filologjinë, komunikimin dhe semiotikën. Prandaj, studimi zyrtar i semantikës mund të jetë i shumëfishtë dhe kompleks.
Semantika bie ndesh me sintaksën, studimin e kombinatorizmit të njësive të një gjuhe (pa iu referuar kuptimit të tyre), dhe pragmatikës, studimit të marrëdhënieve midis simboleve të një gjuhe, kuptimit të tyre dhe përdoruesve të gjuhës.[4] Semantika si një fushë studimi ka gjithashtu lidhje të rëndësishme me teori të ndryshme përfaqësuese të kuptimit, përfshirë teoritë e së vërtetës së kuptimit, teoritë e kohezionit të kuptimit dhe teoritë e korrespondencës së kuptimit. Secila prej këtyre ka të bëjë me studimin e përgjithshëm filozofik të realitetit dhe përfaqësimin e kuptimit.
Shih edhe
Referime
- ↑ Chambers Biographical Dictionary, 5e.1990, p.202
- ↑ Neurath, Otto; Carnap, Rudolf; Morris, Charles F. W. (1955). International Encyclopedia of Unified Science (në anglisht). Chicago, IL: University of Chicago Press. doi:10.1126/science.86.2235.400. PMID 17832642.
- ↑ Cruse, Alan; Meaning and Language: An introduction to Semantics and Pragmatics, Chapter 1, Oxford Textbooks in Linguistics, 2004; Kearns, Kate; Semantics, Palgrave MacMillan 2000; Cruse, D. A.; Lexical Semantics, Cambridge, Massachusetts, 1986.
- ↑ Kitcher, Philip; Salmon, Wesley C. (1989). Scientific Explanation (në anglisht). Minneapolis, MN: University of Minnesota Press. fq. 35.
- Gramatikë
- Gjuhësi