Tahir Zemaj
Tahir Zemaj (28 Dhjetor 1951 – 4 Janar 2003) ishte major i Ushtrisë Popullore të Jugosllavisë, më vonë komandant i Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës (FARK) dhe Gjeneral i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së) gjatë Luftës në Kosovë. Lindi më 28 dhjetor 1951 në fshatin Strellci i Epërm, të Komunës së Deçanit dhe u vra më 4 janar 2003 në qytetin e Pejës sëbashku me djalin e tij dhe kushëririn e tij në rrethana të dyshimta. Pas vdekjes, ai u shpall Hero i Kosovës.
Gjeneral Tahir Zemaj | |
|---|---|
| Lindi | 28 Dhjetor 1951 Strellci i Epërm, Komuna e Deçanit, Kosovë |
| Vdiq | 4 Janar 2003 |
| Përkatësia | |
| Vitet e shërbimit | 1973 – 1999 |
| Grada | Major Komandant Gjeneral |
| Komandat | Zona Operative e Dukagjinit, Kosovë |
| Betejat / luftërat | Lufta e Kosovës |
| Mirënjohje | Urdhëri Hero i Kosovës (pas vdekjes) |
.svg.png){kind=small}
Jeta e hershme
Tahir Zemaj lindi më 28 dhjetor 1951, në fshatin Strellc të Epërm të komunës së Deçanit. Ai përfundoi shkollën fillore në Strellc të Epërm dhe Isniq dhe më vonë ndoqi shkollën e mesme në Gjimnazin "11 Maji" në Pejë. Duke ndjekur dëshirën e babait të tij, Tahiri u regjistrua në Akademinë Ushtarako-Teknike në Zagreb. Në vitin e dytë, me sugjerimin e Gjeneral Ramiz Abdylit, ai u transferua në Akademinë Ushtarake të Forcave Tokësore Jugosllave në Beograd, ku u takua me 28 kadetë të tjerë shqiptarë, përfshirë Ahmet Krasniqin.
Karriera Ushtarake
Shërbimi në Ushtrinë Popullore Jugosllave
Tahir Zemaj vazhdoi studimet në vitin e tretë dhe të katërt, duke u specializuar dhe përfundimisht duke u diplomuar në Akademinë Ushtarake në Sarajevë. Karriera e tij ushtarake filloi në vitin 1973, duke filluar si toger i dytë dhe më vonë duke u avancuar në pozicione më të larta si kolonel ose major brenda hierarkisë ushtarake të APJ-së. Ai shërbeu në qytete dhe poste të ndryshme ushtarake, duke përfshirë Pejën dhe Prishtinën.
Gjatë shërbimit të tij ushtarak, Tahir Zemaj fitoi përvojë të konsiderueshme, të cilën më vonë e përdori në luftën dhjetëvjeçare për pavarësinë e Kosovës. Kur institucionet e Republikës së Kosovës bënë thirrje për mobilizim, Tahir Zemaj, së bashku me oficerë të tjerë karriere si Rashit Mustafa, iu përgjigjën thirrjes. Me ndihmën e Sali Çekajt, ai vendosi kontakte me përfaqësues të Qeverisë së Republikës së Kosovës në mërgim. Përveç kësaj, Sali Çekaj e këshilloi Tahir Zemajn të lidhej me forcat amerikane në Qendrën për Inteligjencë dhe Kundërzbulim për Evropën Juglindore në Augsburg.
Përfshirja në FARK
Bujar Bukoshi, ish-kryeministri në mërgim i Republikës së vetëshpallur të Kosovës nga viti 1991 deri në vitin 1999, krijoi FARK-un në Shqipëri me disa dhjetëra ish-oficerë shqiptarë të Kosovës si Tahir Zemaj i APJ-së, të mbledhur nga Sali Çekaj. Shumica e anëtarëve të FARK-ut ishin besnikë ndaj Presidentit të Republikës së Kosovës, Ibrahim Rugova. FARK-u rekrutonte kryesisht rekrutë të trajnuar shqiptarë nga Ushtria Jugosllave.
Shpërbërja formale e FARK-ut dhe bashkimi me UÇK-në
Më 21 qershor 1998, major Tahir Zemaj, së bashku me qindra ushtarë dhe oficerë ushtarakë të FARK-ut, bënë një betim në prani të Ministrit të Mbrojtjes Ahmet Krasniqi, i cili përfundoi me shpërbërjen formale të FARK-ut. Ai më pas u emërua komandant i Brigadës së 134-të dhe i bërthamave të Brigadave të 131-të dhe 133-të të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së).
Përfshirja e Tahir Zemajt në UÇK u shënua nga përpjekja e tij për të zbatuar strategji dhe taktika të organizuara ushtarake të cilat ishin thelbësore në fitimin e Betejës së parë të Logjës. Megjithatë, qasja e tij çoi në tensione brenda komandës lokale të UÇK-së në Dukagjin.
Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së më vonë e emëroi atë zëvendëskomandant të Mbrojtjes Territoriale për Zonën Operative të Dukagjinit. Disa fraksione brenda UÇK-së nuk u pajtuan me metodat dhe vendimet strategjike të Tahir Zemajt, duke rezultuar në konflikte të brendshme që kulmuan në shtator 1998 dhe çuan në dezertimin e tij dhe të njerëzve të tij, kështu që UÇK-ja duhej të riorganizohej plotësisht nga vëllezërit Ramush Haradinaj dhe Shkëlzen Haradinaj në zonën e Dukagjinit.
Megjithatë, në nëntor të vitit 1998, atij iu rikthye përgjegjësia për mbikëqyrjen e operacioneve luftarake lokale të UÇK-së dhe u gradua nga Kolonel në Gjeneral. Tahir Zemaj konsiderohej një figurë përçarëse për shkak të prejardhjes së tij të dallueshme ushtarake dhe vizionit për operacionet e UÇK-së.
Vrasja
Pasi i mbijetoi dy atentateve të mëparshme, Tahir Zemaj u vra më 4 janar 2003 në një sulm me armë zjarri në moshën 51 vjeçare, sëbashku me djalin e tij 22 vjeçar, Enes Zemaj dhe kushëririn e tij 34 vjeçar, Hasan Zemaj në qytetin e Pejës. Kushëriri i tij, Hasan Zemaj, drejtonte gjithashtu lëvizjen rinore të LDK-së në Deçan. Sipas raportimeve të lajmeve, sulmuesit ishin në dy makina, njëra prej të cilave kishte targa shqiptare dhe përdorte një armë kallashnikov të modelit AK-47.
Vrasja e Tahir Zemajt shihet nga disa si hakmarrje për përfshirjen e tij si dëshmitar kundër Daut Haradinajt, vëllait të ish-komandantit të UÇK-së, Ramush Haradinaj, i cili u dënua sëbashku me pesë anëtarë të tjerë të UÇK-së nga një gjykatë e OKB-së në Kosovë për rrëmbimin dhe vrasjen e katër ish-anëtarëve të FARK-ut dhe partisë së LDK-së.
Vdekja e tij dhe vrasjet serike të mëparshme dhe vdekjet e dyshimta të ish-figurave kyçe të UÇK-së, si Besim Mala dhe Ekrem Rexha në fillim të viteve 2000 pas Luftës së Kosovës, mbeten një enigmë e pazgjidhur në historinë e hershme të Kosovës nën Administratën Ndërkombëtare.
Trashëgimia
Ish–kryeministri i Kosovës, Isa Mustafa, në 13 vjetorin e vrasjes së Tahir Zemajt deklaroi se: "Tahir Zemaj ishte një luftëtar trim dhe profesionist, një strateg i vërtetë, që luftoi me zell për çlirimin e Kosovës”. Tahir Zemaj doli fitimtar në gjysmën e parë të Betejës së Logjës gjatë Luftës së Kosovës. Pas vdekjes, Tahir Zemajt iu dha Urdhëri Hero i Kosovës nga Presidenti i Kosovës dhe Medaljen “Nderi i Kombit” nga Presidenti i Shqipërisë.