Urbi et Orbi
Urbi et Orbi (fjalë për fjalë: 'qytetit [të Romës] dhe botës') është një fjalim dhe bekim apostolik i dhënë nga Papa në raste të caktuara solemne.
Raste
Fjalimi dhe bekimi Urbi et Orbi është forma më solemne e bekimit në Kishën Katolike dhe është i rezervuar për rastet më solemne. Këto raste përfshijnë Pashkët, Krishtlindjet dhe shpalljen e një pape të sapozgjedhur që përfundon një konklavë.
Bekimet Urbi et Orbi zakonisht jepen nga lozha qendrore e Bazilikës së Shën Pjetrit në Qytetin e Vatikanit, në mesditë, dhe transmetohen në të gjithë botën përmes Unionit Evropian të Transmetimeve dhe lidhjeve të tjera. Fjalimi përfundon me përshëndetje në shumë gjuhë në lidhje me festën e festuar.
Kisha Katolike u jep një kënaqësi të plotë me anë të hirit dhe qëllimit të vullnetshëm të papës, sipas kushteve të zakonshme, atyre që "marrin me devotshmëri" bekimin që papa u jep Urbi et Orbi.
Për çdo indulgjencë të zakonshme plenare, kushtet janë:
Marrja e rrëfimit sakramental nëpërmjet një prifti katolik brenda 20 ditëve (para ose pas) nga kryerja e veprës specifike
Marrja e kungimit eukaristik brenda 20 ditëve (para ose pas) nga kryerja e veprës specifike
Lutje për qëllimet e papës të caktuar për atë muaj ose rast të veçantë, zakonisht në të njëjtën kohë kur kryhet vepra, megjithëse mjafton edhe recitimi disa ditë para ose pas
Fitimi i një indulgjence plenare kërkon që një katolik i pagëzuar të përjashtojë gjithashtu çdo lidhje me mëkatin, madje edhe mëkatin e lehtë.
Që nga viti 1985, kjo indulgjencë u jepet jo vetëm njerëzve në Sheshin e Shën Pjetrit, por edhe atyre që, megjithëse nuk janë në gjendje të jenë fizikisht të pranishëm, "e ndjekin me devotshmëri" atë në radio ose televizion.
Kjo tani u shtrihet të gjithë atyre që marrin bekimin papnor nëpërmjet internetit ("mjeti i ri i komunikimit"), pasi bekimi paraprihet nga një njoftim nga një kardinal (zakonisht protodiakon kardinal): "Shenjtëria e Tij Papa N. jep një indulgjencë plenare në formën e përcaktuar nga Kisha për të gjithë besimtarët e pranishëm dhe për ata që marrin bekimin e tij nëpërmjet radios, televizionit dhe mediave të reja të komunikimit. Le t'i lutemi Zotit të Plotfuqishëm t'i dhurojë Papës shumë vite si udhëheqës i Kishës dhe paqe e unitet Kishës në të gjithë botën."
Më 27 mars 2020, Papa Françesku dha një bekim të jashtëzakonshëm Urbi et Orbi për t'u lutur për fundin e pandemisë COVID-19. Ai qëndroi në një Sheshin e shkretë të Shën Pjetrit. Për këtë bekim, Penitenciari Apostolik lehtësoi kërkesat për të marrë Eukaristinë dhe për të shkuar në rrëfim, për shkak të pamundësisë për njerëzit e prekur nga bllokimet dhe pezullimi i liturgjive. Imazhi i Salus Populi Romani dhe një kryq nga kisha e San Marcello al Corso - të dyja të konsideruara si të mrekullueshme - u sollën në shesh për këtë rast. Papa kreu bekimin si një Bekim të Sakramentit të Bekuar.
Përshëndetje në gjuhë të ndryshme
Nga Papa Pali VI deri te Papa Benedikti XVI, pas dhënies së mesazhit Urbi et Orbi, Papa i përshëndeste kombet e ndryshme në gjuhët e tyre amtare. Papa zakonisht fillonte duke thënë: “Atyre që më dëgjojnë, u drejtoj një përshëndetje të përzemërt me shprehjet e gjuhëve të ndryshme.” Papa Françesku e ndërpreu këtë praktikë, por u rikthye nga Papa Leoni XIV duke filluar nga viti 2025.
| Gjuha | Pashkët
(mesazhi)[1] |
Krishtlindje
(mesazhi)[2] |
|---|---|---|
| Italisht | Buona Pasqua a voi, uomini e donne di Roma e d'Italia! | Buon Natale agli abitanti di Roma e dell'intera Italia! |
| Frëngjisht | Le Christ est ressuscité. Sainte fête de Pâques ! Que pour vous ce mystère soit source de bonheur et de paix profonde. | Heureuse et sainte fête de Noël ! Que le Christ Sauveur vous garde dans l'espérance et qu'il vous fasse le don de la paix profonde ! |
| Anglisht | May the grace and joy of the Risen Christ be with you all. | May the birth of the Prince of Peace remind the world where its true happiness lies; and may your hearts be filled with hope and joy, for the Saviour has been born for us. |
| Gjermanisht | Euch allen ein gesegnetes und frohes Osterfest! Der Friede und die Freude des auferstandenen Herrn sei mit Euch. | Die Geburt Jesu Christi, des Erlösers der Menschen, erfülle Euer Leben mit tiefer Freude und reicher Gnade; sein Friede möge in Euren Herzen wohnen. Gesegnete und frohe Weihnachten! |
| Spanjisht | Os deseo a todos una buena y feliz fiesta de Pascua, con la paz y la alegría, la esperanza y el amor de Jesucristo Resucitado. | ¡Feliz Navidad! Que la Paz de Cristo reine en vuestros corazones, en las familias y en todos los pueblos. |
| Portugalisht | Uma Páscoa feliz com Cristo Ressuscitado. | Feliz Natal para todos! O nascimento do Menino Jesus ilumine de alegria e paz vossos lares e Nações! |
| Holandisht | Zalig Pasen!
Ik wil mijn hartelijke dank tot uitdrukking brengen voor de fraaie bloemen uit Nederland voor de Paasmis op het Sint Pietersplein. |
Zalig en gelukkig Kerstmis. |
| Luksemburgisht | Frou a geseent Oushteren. | Schéin Chreschtdag. |
| Greqisht | Χριστός άνέστη
(Kristós anésti) |
Καλά Χριστούγεννα
(Kalá Kristoúgena) |
| Shqip | Për shumë vjet Pashkët. | Për shumë vjet Krishtlindjen. |
| Rumanisht | Cristos a Înviat. | Sărbători Fericite de Crăciun si Annul Nou. |
| Hungarisht | Krisztus feltámadott. Alleluja. | Áldott Karácsonyt. |
| Polonisht | Chrystus zmartwychwstał. | Błogosławionych świąt Bożego Narodzenia. |
| Sorbisht | Chrystus z mortwych stanył. | Zohnowane hody! A zbožowne Nowe lěto! |
| Çekisht | Kristus vstal z mrtvých. | Narodil se vám Spasitel. Radujte se! |
| Sllovakisht | Radostné veľkonočné sviatky. | Milostiplné a radostné Vianočné Sviatky. |
| Sllovenisht | Blagoslovljene velikonočne praznike. | Božje Dete naj vam podeli svoj blagoslov. |
| Kroatisht | Sretan Uskrs! | Sretan Božić, Isusovo Porođenje! |
| Serbisht | Христос васкрсе!
(Hristos vaskrse!) |
Среħан Божиħ - Христос се роди!
(Srećan Božić – Hristos se rodi!) |
| Maqedonisht | Христос Воскресна.
(Hristos Voskresna.) |
Нека ви е честит Божиќ и Нова Година
(Neka vi e çestit Bozhik i Nova Godina) |
| Bullgarisht | Христос възкресе
(Khristos vŭzkrese) |
Честито Рождество Христово
(Chestito Rozhdestvo Khristovo) |
| Rusisht | Христос Воскресе.
(Hristos Voskrese.) |
Сердечно поздравляю всех с Праздником Рождества Христова
(Serdechno pozdravlyayu vsekh s Prazdnikom Rozhdestva Khristova) |
| Bjellorusisht | Christos uvaskrós. | Viasiòłych kalàdnych Sviàtaû! |
| Ukrainisht | Христос Воскрес!
(Khrystos Voskres!) |
Веселих Свят Рiздвом Христовим і Новим Роком!
(Veselykh Svyat z Rizdvom Khristovym i Novym Rokom!) |
| Mongolisht | ХРИСТИЙН ДАХИН АМИЛАЛЫН БАЯРЫN МЗНД ХУРГЗЕ!
Khristiin Dakhin Amilalyn Bayaryn Mendkhurgeye! |
Hristijn Tersen Edrijn mendhurgie |
| Gjuha Kazake | Иса тірілпті
(Isa tirilpti) |
Родecтвo мepeкeci ктты болсын!
(Rodectvo mepekeci kttı bolsın!) |
| Lituanisht | Linksmų Šventų Velykų. | Linksmų Šventų Kalėdų. |
| Letonisht | Priecīgas lieldienas. | Priecīgus Ziemsvētkus! |
| Estonisht | Kristus mbi surnuist üles tõusnud. | Häid jõulupühi |
| Finlandisht | Siunattua pääsiäistä. | Hyvää joulua. |
| Suedisht | Glad påsk. | God jul, gott nytt år. |
| Islandisht | Gleðilega Páska. | Gleðileg jól! |
| Irlandisht | Beannacht na Cásca dhaoibh go léir. | Nollaig shona dhaoibh go léir. |
| Gjuha rome | Lachi Patrači. | Baxtalò Krečùno! Thaj Nevo berš! |
| Maltezisht | L-Għid it-tajjeb. | Il-Milied it-tajjeb lill-poplu kollu ta' Malta u Għawdex. |
| Gjeorgjisht | K'riste Aghsdga | Gilotsavt Krist'es Shobas |
| Turqisht | Paskalya bayramini kutlarim. | Noel bayramı kutlu olsun. |
| Arabisht | El Messieh kahm! Hakken kahm! | Miládon-mazídon |
| Geʽez | ብሩኽ ፋሲካ
(Burúk Fasika) |
ብሩኽ ልደት
(Burúk Leddat) |
| Hebraisht | ברכות לחג הפסח
(Brachot le Chag HaPesach.) |
המשיח נולד; חג מולד מבורך
(Hamashiach Nolad. Chag Molad Mevorach.) |
| Aramaisht | Qmlēh maran Shwubuḥaʾ lshemēh | Hwylēh maran Shwubuḥaʾ lshemēh |
| Armenisht | Kuhreestos harryav ee merrelotz | Sznorawórsz surp dz'nunt |
| Suahili | Heri na baraka zangu kwa sikukuu ja Pasaka kwenu wote. | Heri kwa noeli na baraka nyingi kwa mwaka mpya. |
| Kirundi dhe Kinyarwanda | Pasika Nziza, mwese. | Gumya umutima mu mahoro! Noeli nziza! |
| Malagasisht | Arahaba Tratry Ny Paka. | Arahaba tratrin'i Noely. |
| Hindisht | पास्का की शुभकामनाएं
(Paaska kee shubhakaamanaen) |
ख्रिस्त के जन्म उत्सव की शुभकामनाएं
(Khrist ke janm utsav kee shubhakaamanaen) |
| Tamil | Kiṟistu uyirppu nāḷil uṅkaḷ ellōrukkum eṉ vāḻttukkaḷ! | கிறிஸ்து பிறந்த தின வாழ்த்துக்கள்
(Kiṟistu piṟanta tiṉa vāḻttukkaḷ) |
| Malajalamisht | ഉയിര്പ്പു തിരുനാളില് എല്ലാവർക്കുാ ഹൃദയുംഗമായ മുംഗളങ്ങള്
(Uyirppu thirunaalil ellaavarkkum hrudayamgamaaya mangalangal) |
തിരുപിറവിയുടെ ആശുംസകള് നനരുന്നു
(Thiruppiraviyute aashamsakal nerunnu) |
| Bengalisht | ||
| Birmanisht | ||
| Urdu (Pakistan) | Eid e Qayamat al Masih mubarak ho | Eid e Wiladat al Masih mubarek ho |
| Kinezisht | 復活節快樂 / 复活节快乐
(Fùhuójié kuàilè) |
聖誕節快樂 / 圣诞节快乐
(Shèngdànjié kuàilè) |
| Japonisht | ご復活おめでとうございます
(Go fukkatsu omedetō gozaimasu) |
クリスマスと新年おめでとうございます。
(Kurisumasu-to shínnen omédetō gozáimasu) |
| Koreanisht | 부활을 축하합니다
(buhwal-eul chughahabnida) |
기쁜 성탄에 한국의 평화를 비노라
(gippeun seongtan-e hangug-ui pyeonghwaleul binola) |
| Vietnamisht | Mừng lễ Phục sinh. | Chúc mừng Giáng sinh. |
| Sinhalisht | Śrī laṁkāvāsī obaṭa halelūyā! | Natthal Saamaya Oba Semata Labewaa! |
| Tajlandisht | สุขสันต์วันปัสกาแด่ชาวไทยทุก ๆ ทจจ!
(S̄uk̄h s̄ạnt̒ wạn pạs̄kā dæ̀ chāw thịy thuk thuk th̀ān) |
สุขสันต์วันคริสตสมภพ แด่พี่น้องชาวไทยที่รักทุกคน!
(S̄uk̄hs̄ạnt̒ wạn khris̄t̒mās̄ s̄mp̣hph dæ̀ phī̀n̂xng chāw thịy thī̀rạk thuk khn) |
| Indonezisht | Selamat Paskah. | Selamat Hari Natal. |
| Gjuha kamboxhiane | Serea suosdei Bonchamlong. | Rīkarāy Bon Noel |
| Filipinisht | Maligayang Pasko ng Pagkabuhay. | Maligayang Pasko at Manigong Bagong Taon. |
| Maori | Nga mihi o te Aranga ki a koutou. | Meri Kirihimete. |
| Samoanisht | Ia manuia le Efeta. | Ia manuia le Kirisimasí. |
| Esperanto | Feliĉan Paskon en Kristo resurektinta. | Dibenitan Kristnaskon kaj prosperan novjaron. |
| Guarani | Ña nerenyhe vy'agui, Aleluya. | Ko navidad árape che maitei ame'ê peême. |
| Latinisht | Përshëndetje e ndryshme çdo vit | |
Formulat e bekimit apostolik
Latinisht
- Sancti Apostoli Petrus et Paulus: de quorum potestate et auctoritate confidimus, ipsi intercedant pro nobis ad Dominum.
- ℟ : Amen.
- Precibus et merites beatæ Mariæ semper Virginis, beati Michaelis Archangeli, beati Ioannis Baptistæ et sanctorum Apostolorum Petri et Pauli et omnium Sanctorum, misereatur vestri omnipotens Deus; et dimissis omnibus peccatis vestris, perducat vos Iesus Christus ad vitam æternam.
- ℟ : Amen.
- Indulgentiam, absolutionem, et remissionem omnium peccatorum vestrorum, spatium veræ et fructuosæ pœnitentiæ, cor semper pœnitens, et emendationem vitæ, gratiam et consolationem Sancti Spiritus; et finalem perseverantiam in bonis operibus tribuat vobis omnipotens et misericors Dominus.
- ℟ : Amen.
- Et benedictio Dei omnipotentis, Patris, et Filii, et Spiritus Sancti, descendat super vos et maneat semper.
- ℟ : Amen.
Përkthim në shqip
- Ndërmjetofshin për ne para Hyjit Apostujt e Shenjtë Pjetër dhe Pal, në fuqinë dhe autoritetin e të cilëve besojmë.
- ℟ : Amen.
- Përmes lutjeve dhe meritave të Marisë së Bekuar, Virgjëreshës së Përjetshme, Kryeengjëllit Mikel, Shën Gjon Pagëzuesit, apostujve të shenjtë Pjetër dhe Pal, dhe të gjithë shenjtorëve, Zoti i Plotfuqishëm ju mëshiroftë dhe ju faltë të gjitha mëkatet tuaja, dhe Jezu Krishti ju dhëntë jetën e përjetshme.
- ℟: Amen.
- Zoti i Plotfuqishëm dhe i Mëshirshëm ju dhëntë falje, falje të të gjitha mëkateve tuaja, hapësirë për pendim të vërtetë dhe të frytshëm, një zemër gjithmonë të penduar, përmirësim të jetës, hirin dhe ngushëllimin e Shpirit të Shenjtë; dhe këmbëngulje përfundimtare në vepra të mira.
- ℟: Amen.
- Dhe bekimi i Perëndisë së Plotfuqishëm, Atit, Birit dhe Shpirtit Shenjt, ardhtë te ju dhe qëndroftë me ju përgjithmonë.
- ℟: Amen.
Praktikat e mëparshme
Përpara pushtimit të Romës nga ushtria e Mbretërisë së Italisë (20 shtator 1870), ky bekim jepej më shpesh, dhe kryhej në bazilika të caktuara në Romë:
- Bazilika e Shën Pjetrit — Të Enjten e Madhe, Ditën e Pashkëve, Festën e Shenjtorëve Pjetër dhe Pal dhe në kurorëzimin papnor
- Arqibazilika e Shën Gjonit në Lateran — Ditën e Shëlbuemit (Të Ngjiturit të Krishtit në Qiell) (ndonjëherë kjo shtyhej deri në ditën e Rrëshajëve) dhe kur një papë i ri kurorëzohej Ipeshkëv i Romës
- Bazilika e Shën Marisë së Madhe — Ditën e të Ngjiturit të Marisë Virgjër në Qiell
Në një Vit Jubilar, Papa jepte bekimin edhe në raste të tjera, në dobi të pelegrinëve. Në vitin jubilar 1650, Papa Inoçenti X e dha bekimin Urbi et Orbi gjithashtu edhe të kremten e Epifanisë, ditën e Pentekostisë dhe festën e të Gjithë Shenjtorëve. Ai dhe papët e mëvonshëm jepnin bekime të tilla për raste të veçanta nga ballkoni i Pallatit Quirinale, i cili atëherë ishte rezidenca e Papës.
Papa Piu IX, i cili e konsideronte veten një " të burgosur në Vatikan" e dha bekimin solemn Urbi et Orbi nga ballkoni i Pallatit Kuirinal.
Shiko edhe
Referime
- ↑ "Auguri del Santo Padre AI Popoli e Alle Nazioni in Occasione della Santa Pasqua".
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Auguri del Santo Padre AI Popoli e Alle Nazioni in Occasione del Santo Natale".
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!)
- Bekime