Zimbabveanët e bardhë

Rhodesians
Total population
200,000
Regions with significant populations
 Zimbabwe 24,888[1]
 South Africa64,261 (2002)[2]
 Australia12,000 (2006)[note 1]
Languages
Anglisht (shumica), Afrikaans, Greqisht, Portugalisht, të tjera (pakicë)
Religion
Mbizotërues Krishtërimi
Related ethnic groups
Afrikanojugorët e Bardhë, Namibianët e Bardhë, Afrikaners, Të ngjyrosurit, të tjerë Afrikanë të bardhë
Popullsia historike
Year Pop. ±%
1891 1,500 —    
1895 5,000 +233.3%
1900 12,000 +140.0%
1904 12,596 +5.0%
1911 23,606 +87.4%
1914 28,000 +18.6%
1920 32,620 +16.5%
1924 39,174 +20.1%
1930 47,910 +22.3%
1935 55,419 +15.7%
1940 65,000 +17.3%
1945 82,000 +26.2%
1950 125,000 +52.4%
1953 157,000 +25.6%
1960 218,000 +38.9%
1965 208,000 −4.6%
1970 237,000 +13.9%
1975 300,000 +26.6%
1979 242,000 −19.3%
1985 100,000 −58.7%
1990 80,000 −20.0%
1995 70,000 −12.5%
2002 46,743 −33.2%
2012 28,732 −38.5%
2017 16,998 −40.8%
2022 24,888[4] +46.4%

Zimbabveanët e bardhë janë një popull afrikano-jugor me origjinë evropiane . Në aspektin gjuhësor, kulturor dhe historik, këta njerëz me origjinë etnike evropiane janë kryesisht pasardhës anglishtfolës të kolonëve britanikë. Një pakicë e vogël janë ose pasardhës që flasin afrikaner të afrikanerëve nga Afrika e Jugut ose ata që vijnë nga emigrantë grekë, portugeze, italianë dhe hebrenj .

Në një referendum të vitit 1922, komuniteti refuzoi anëtarësimin në Bashkimin e Afrikës së Jugut, duke zgjedhur në vend të kësaj të vendosë një qeveri të përgjegjshme . Në referendumin e pavarësisë së Rodezisë në vitin 1964, komuniteti votoi me shumicë dërrmuese në favor të pavarësisë nga Britania, duke çuar në Deklarimin e Njëanshëm të Pavarësisë së Rodezisë nën Kryeministrin, Ian Smith . Komuniteti ishte i përfshirë në Luftën Rodeziane të Bushit (1964-1979), pasi qeveria Smith u përpoq të ruante sundimin e pakicës së bardhë . Burrat e bardhë u rekrutuan në Forcat e Sigurisë Rodeziane dhe në Policinë Britanike të Afrikës së Jugut. Civilët e bardhë u shënjestruan në disa sulme si Air Rhodesia Flight 825 dhe Air Rhodesia Flight 827 .[5][6][7] Komuniteti u përball me sfida të reja ekonomike gjatë periudhës së UDI-së pasi Britania vendosi sanksione ekonomike dhe Mozambiku mbylli kufirin e tij në 1976, duke bllokuar hyrjen e Rodezisë në Oqeanin Indian dhe tregtinë botërore.[8][9] Rodezia u përjashtua nga ngjarjet e mëdha sportive, që do të thoshte se atletët e saj të bardhë nuk ishin në gjendje të merrnin pjesë në Lojërat Olimpike të 1968, 1972 dhe 1976 .[10][11][12]

Një numër i vogël emigrantësh britanikë kishin arritur në koloninë britanike të Rodezisë Jugore, më vonë Zimbabve, si kolonë gjatë fundit të shekullit të nëntëmbëdhjetë. Një migrim i vazhdueshëm i popujve evropianë vazhdoi për 75 vitet e ardhshme. Popullsia e bardhë e Rodezisë Jugore, ose Rodezia siç njihej nga viti 1965, arriti një kulm prej rreth 300,000 në 1975-76, duke përfaqësuar rreth 8% të popullsisë.[13]

Emigracioni pasi vendi ndryshoi emër si Zimbabve dhe qeveri në 1980 rezultoi në një rënie të popullsisë së bardhë: e vlerësuar në 220,000 në 1980; 70,000 në vitin 2000;[14] dhe 30,000 në 2012.[15][16] Sidoqoftë, në vitin 2023, popullsia e bardhë ishte rritur pas lehtësimit të kufizimeve nga qeveria në lidhje me pronësinë e të bardhëve të tokës bujqësore. Shumë fermerë të bardhë të shpronësuar më parë kanë krijuar ndërmarrje të përbashkëta me pronarë tokash me ngjyrë.[17] Aktualisht janë tre ministra në Qeverinë e Zimbabvesë, të cilët janë të bardhë, Kirsty Coventry, Joshua Sacco dhe Vangelis Haritatos, ndërsa në vitin 2023, David Coltart u zgjodh kryetar i bashkisë Bulawayo, duke u bërë kryetari i parë i bardhë që nga viti 1981.

  1. ↑ https://www.zimstat.co.zw/wp-content/uploads/Demography/Census/2022_PHC_Report_27012023_Final.pdf
  2. ↑ Crush, Jonathan. Zimbabwe's Exodus: Crisis, Migration, Survival. fq. 5, 25. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. 1 2 David Lucas; Monica Jamali; Barbara Edgar (2011). "Zimbabwe's Exodus to Australia" (PDF). 34th AFSAAP Conference, The Australian National University. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 28 janar 2015. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. ↑ https://www.zimstat.co.zw/wp-content/uploads/Demography/Census/2022_PHC_Report_27012023_Final.pdf
  5. ↑ All 59 Die on Rhodesia Airliner Shot Down by Missile The New York Times.
  6. ↑ Strong Action Hinted By Rhodesian Forces For Attack on Airliner The New York Times.
  7. ↑ 12 White Teachers and Children Killed by Guerrillas in Rhodesia The New York Times.
  8. ↑ Rhodesia managing despite sanctions The New York Times.
  9. ↑ Britain and Rhodesia The New York Times.
  10. ↑ U.N. Action on Rhodesia Bars Participation in Olympic Games The New York Times.
  11. ↑ Rhodesia Is Outraged The New York Times.
  12. ↑ Olympics Exclude Rhodesia The New York Times.
  13. ↑ Brownwell, Josiah (2011). The Collapse of Rhodesia: Population Demographics and the Politics of Race. London: I.B. Tauris. fq. 3, 51. ISBN 978-1-84885-475-8. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  14. ↑ The New Americans: A Guide to Immigration Since 1965. 2007. fq. 309. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  15. ↑ "Zimbabwe's only white minster [sic] says insults against whites continue at top government level". Fox News. 2015-03-26. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  16. ↑ United Nations High Commissioner for Refugees. "Refworld - Zimbabwe: Dual citizenship". Refworld. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  17. ↑ Farmer, Ben; Thornycroft, Peta (2023-09-04). "Hundreds of white farmers return to Zimbabwe in boost for agriculture". The Telegraph (në anglishte britanike). ISSN 0307-1235. Marrë më 2023-12-15.
  1. ↑ In 2006, there were 12,086 Zimbabwean immigrants of "Anglo-Celtic" or other European ancestry residing in Australia and New Zealand.[3] However, some Zimbabwean immigrants declined to cite any particular ethnic origin, identifying only with Zimbabwe or in some cases South Africa.[3]
Gabim citimi: Etiketat <ref> ekzistojnë për një grup të quajtur "note", por nuk u gjet etiketa korresponduese <references group="note"/>