Zylyftar Veleshnja

Në vitet ’20, Shqipëria po kalonte periudha të trazuara politike. Zylyftar Veleshnja u lidh me rrymën demokratike që mbështeste Revolucionin e Qershorit 1924, i udhëhequr nga Fan Noli, duke u pozicionuar kundër regjimit autokratik të Ahmet Zogut. Pas dështimit të revolucionit, ai u persekutua nga pushteti zogist, por vazhdoi aktivitetin e tij në mënyrë ilegale.

Në vitin 1935, mori pjesë në Kryengritjen e Fierit, një lëvizje antizogiste e organizuar nga oficerë dhe patriotë demokratë. Kjo ngjarje e forcoi më tej reputacionin e tij si luftëtar për drejtësi dhe liri.^[2]

Pas pushtimit të Shqipërisë nga Italia fashiste në prill 1939, Zylyftar Veleshnja u kthye sërish në qendër të veprimtarisë patriotike. Ai u bë një nga organizatorët e parë të qëndresës në Skrapar dhe më 14 mars 1942 themeloi Çetën territoriale “Riza Cerova”, e cila mori emrin e një tjetër heroje të krahinës.

Në periudhën 1942–1944, Veleshnja mori pjesë në dhjetëra aksione e beteja kundër pushtuesve italianë dhe gjermanë. Ai bashkëpunoi ngushtë me figura të njohura të LANÇ-it si Dali Ndreu, Hysni Kapo, dhe Ramadan Çitaku.

Më 18 janar 1944, në rajonin e Tëndës së Qypit (Skrapar), gjatë një beteje të ashpër kundër trupave gjermane, ai u plagos rëndë dhe humbi njërën këmbë. Megjithatë, ai refuzoi të largohej nga fronti, duke vazhduar të drejtojë njësitet partizane deri në çlirimin e vendit.^[3]

Pas vitit 1944, Zylyftar Veleshnja u ngarkua me disa detyra të rëndësishme shtetërore. Ai u zgjodh:

• Kryetar i Komitetit Ekzekutiv të rrethit të Skraparit,
• Nënkryetar i Komitetit të Qarkut të Beratit,
• dhe më pas deputet në Kuvendin Popullor të Shqipërisë.

Në këto funksione, ai punoi për rindërtimin e zonave të dëmtuara nga lufta dhe përmirësimin e jetës së popullit, duke mbetur gjithmonë i lidhur ngushtë me bazën popullore.^[3]

Për kontributin e tij të shquar në luftën për çlirimin e atdheut dhe në ndërtimin e shtetit të ri shqiptar, Zylyftar Veleshnja u nderua me disa dekorata të larta, ndër të cilat:

• Urdhri “Hero i Popullit”,
• Urdhri i Flamurit,
• dhe Medalja e Trimërisë.

Emri i tij është vendosur në shkolla, rrugë dhe institucione publike në Skrapar e më gjerë. Në qytetin e Çorovodës ekziston një shkollë 9-vjeçare që mban emrin e tij.^[4]

Zylyftar Veleshnja ndërroi jetë në moshën 75-vjeçare. Ai u përcoll me nderime të mëdha nga bashkëluftëtarët dhe populli i tij, duke lënë pas një trashëgimi të pasur patriotike dhe morale.

Sot, figura e tij kujtohet si simbol i kurajos, ndershmërisë dhe idealizmit kombëtar. Ai mbetet një ndër përfaqësuesit më të ndritur të brezit që luftoi për liri dhe barazi shoqërore në Shqipëri.^[3]