Velare Approximant

Velare Approximant
IPA-Nummere 154
IPA-Zeiche ɰ
IPA-Bildli
Teuthonista
X-SAMPA M\
Kirshenbaum <vel>
Hörbiispiilⓘ

De velari Approximant isch en sältene Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. S Zeiche im Internationale Phonetische Alphabet defür isch [ɰ]. Wyl kei Sprooch bekannt isch, wo de velare Approximant vùmene velare Frikativ ùnterscheidet, wird viilmool au eifach s Zeiche für de Frikativ für beidi bruucht. In gwüsse Sprooche chammer de Luut au als s konsonantischi Gägestùgg vùm Vokal [ɯ] aaluege.

Artikulation

  • Es isch en Approximant, er wird ohni Verschlùss oder Engi im Muul bildet.
  • De Artikulationsort isch velar; de hintere Zùngerùgge duet sich em Gaumesegel aanööchere.
  • D Phonation isch stimmhaft; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder.
  • Es isch en orale Konsonant; d Lùft goot dur s Muul usse.
  • Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut.

Verbreitig

SproochWortIPA-TranskriptionBedütigBemerkig
Aragonesisch[1]caixigo[kajˈʃiɣ̞o̞]‚Eiche‘Cha grùndet oder nit grùndet sy; Allophon vo /ɡ/.
Katalanischaigua [ˈajɣ̞wə]‚Wasser‘Cha grùndet oder nit grùndet sy; Allophon vo /ɡ/.[2]
CherokeeᏩᏥ wa-tsi[ɰatsi]‚Armbanduhr‘
Dänischtalg [ˈtˢalˀɰ]‚Talg‘Vorallem bi ältre Sprecher in formelle Situatione, hüüfiger aber [ɣ]. Entspricht bi jüngre Sprecher [ʊ], [ɪ] oder[j][3]
FranzösischBelgischs Französischara [aɰa]‚Ara-Nùss‘Allophon vo /ʀ/ zwüsche Vokal für mangi Sprecher. Wänn es aber zur Verbindig mit eme andre Wort yygsetzt wird, no isch es meischt [ʀ].[4]
Galizischauga[ˈɑwɣ̞ɑ]‚Wasser‘Cha grùndet oder nit grùndet sy; Allophon vo /ɡ/.[5]
NeugriechischZypriotischs Griechisch[6]μαγαζί[maɰaˈzi]‚Gschäft‘Allophon vo /ɣ/.
Guaranigotyo[ɰoˈtɨo]‚in de Nööchi vo‘Wird vo /w/ ùnterschide
Isländischsaga[ˈsäɰä]‚Saga‘
Irischnaoi[n̪ˠɰiː]‚nüün‘
Koreanisch의사/uisa[ɰi.sä]‚Arzt‘Nùmme vor /i/.
Spanischpagar[päˈɣ̞äɾ]‚zaale‘Cha grùndet oder nit grùndet sy; Allophon vo /ɡ/.[7]
Schwedischmittelschwedischi Dialäkt[8]agronom [äɰɾʊˈn̪oːm]‚Agronomischt‘Allophon vo /g/ in informeller Ussprooch.
Tagalogigriega[iːɡɾɪˈje̞ɰɐ]‚y (Buechstab)‘
Tiwingaga[ˈŋaɰa]‚mir (inklusiv)‘

Fuesnote

  1. ↑ Mott (2007:104–105)
  2. ↑ Carbonell & Llisterri (1992:55)Martínez Celdrán (2004:204)
  3. ↑ Basbøll (2005:211–212)
  4. ↑ Demolin (2001:65, 71)
  5. ↑ Martínez Celdrán (2004:203–204)
  6. ↑ Arvaniti (1999:174)
  7. ↑ Martínez Celdrán (2004:202–204)
  8. ↑ Engstrand (2004:167)
  Konsonante Lueg au: IPA, Vokale  
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Alveolopalatal Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal
Nasal m ɱ n̪ n ɳ ɲ ŋ ɴ
Plosive p b t̪ d̪ t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ ǃ˞
Affrikat pɸ bβ p̪f b̪v tθ dð ts dz tʃ dʒ ʈʂ ɖʐ tɕ dʑ cç ɟʝ kx ɡɣ qχ ɢʁ  Implo­siv  ɓ ɗ ᶑ ʄ ɠ ʛ
Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ɕ ʑ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv  pʼ tʼ ʈʼ cʼ kʼ qʼ ʂʼ q͡χʼ
   Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ fʼ θʼ sʼ ɬ’ ʃʼ ɕʼ xʼ χ’
Vibrante ʙ r ɽr ʀ t͡θʼ t͡sʼ t͡ɬʼ t͡ʃʼ ʈ͡ʂʼ c͡ʎ̝̥ʼ k͡xʼ k͡ʟ̝̊ʼ
Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ʍ w ɥ ɫ
lat. Frikativ ɬ ɮ co-artikulierti Plosiv  k͡p ɡ͡b ŋ͡m
lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte, ùn Zeiche, wo nit verlinkt sin, hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.