Badian

Mapa sa Sugbo nga nagapakita kon asa nahamutangan ang Badian

Poblacion

Sensus sa Populasyon
Badian, Sugbo

Tuig	Kam.	±% p.a.
1990	26,545	—
1995	29,200	+1.80%
2000	30,400	+0.87%
2007	35,876	+2.31%
2010	37,699	+1.82%

Ang Badian usa ka 4th class na lungsod sa lalawigan sa Sugbo sa Taliwalang Kabisay-an na rehiyon sa Kabisay-an sa Pilipinas. Sumala sa 2000 na senso, ang Badian may 30,400 ka tawo sa 6,230 na bubong.

Heograpiya

Ang Badian giutlanan sa lungsod sa Moalboal sa amihanan, sa Tañon Strait sa kasadpan, sa lungsod sa Dalaguete sa sidlakan, ug sa lungsod sa Alegria sa habagatan. Kini nahimutang mga 113 ka kilometro (70 mi) gikan sa Cebu City.

Ang Badian usa sa walo ka mga lungsod nga sakop sa ika-7 nga Congressional District sa Probinsya sa Cebu.

Mga Barangay

Ang Badian may 29 ka barangay.

Alawijao Balhaan Banhigan Basak Basiao Bato Bugas Calangcang Candiis Dagatan Dobdob Ginablan Lambug Malabago Malhiao

Manduyong Matutinao Patong Poblacion Sanlagan Santicon Sohoton Sulsugan Talayong Taytay Tigbao Tiguib Tubod Zaragosa

Poblacion

Ang nag-unang barangay sa Badian mao ang Poblacion, nga nahimutang sa sentro sa lungsod. Kini ang bugtong urban nga barangay ug mao usab ang pinakadaghang populasyon sa Badian. Dinhi makita ang ospital ug ang merkado diin kasagaran mahitabo ang pagpamaligya ug pagpamalit. Daghang mga manininda gikan sa nagkalain-laing bahin sa lungsod ang magbaligya dinhi, labi na kada katapusan sa semana.

Ang Poblacion usab mao ang lokasyon sa Badian National High School (BNHS), usa sa duha ka high school sa Badian. Kini usab ang mas dako sa duha ka eskwelahan ug daghang estudyante gikan sa silingang mga lungsod ang moeskwela dinhi. Ang ubos nga lebel sa edukasyon sa Badian mao ang Badian Central Elementary School diin moskwela ang kadaghanan sa mga kabataan.

Ang Poblacion usab mao ang nahimutangan sa simbahan ni Santiago Apostle Church, kansang pista gisaulog matag Hulyo 25. Kauban sa pista ni Santiago Apostle ang Banig Festival, nga mao ang pangunahing pista sa lungsod nga nagpasidungog sa industriya sa paghimo og banig sa Badian.

Turismo

Ang Kawasan Falls, usa ka tulo-ka-lebel nga busay, mao sa usa sa labing popular nga destinasyon sa turismo sa probinsya. Gikonsiderar usab kini isip usa sa “Top 6 Most Beautiful Waterfalls in the World” sa The Boutique Adventurer Travel Blog. Ang canyoneering tours ginahimo sa taas nga bahin sa Kawasan Falls diin naga-agos ang Suba sa Matutinao agi sa hilit nga canyon. Kini usab nakadawat og pagkilala isip “Best Adventure Destination” sa Cebu’s Best pinaagi sa Sunstar.

Makita usab sa Badian ang kabukiran sa Badian ug ang sikat nga trekking destination nga Osmeña Peak nga nahimutang sa Barangay Patong, uban sa Kandungaw Peak sa Barangay Sohoton.

Ang sakop sa lungsod naglakip usab sa Badian Island o Zaragosa Island, diin adunay puti nga balas nga pribadong baybayon ug lugar alang sa snorkeling ug diving. Duol usab niini ang Pescador Island sa Moalboal nga nailhan sa matahom nga korales ug daghang matang sa kinabuhi sa dagat para sa mga divers.

Ang uban pang mga atraksyon sa turismo sa Badian naglakip sa:

• Cebu International Golf and Resort sa Lambug — ang bugtong 18-hole, par-72 nga golf course sa lungsod
• Terra Manna Beach and Camping Resort nga nailhan sa matahom ug maayong pagka-atiman nga mga tanaman
• Grandeur Beach Resort nga nahimutang sa Lambug Beach
• Pangayam og alimango sa mga bakhawan
• Toong Spring Nature Park — niadtong Abril 15, 2024, ang Badian nakadawat og ₱20 milyon gikan sa Department of Tourism pinaagi sa Tourism Champions Challenge alang sa pagpalambo sa Toong Spring Nature Park sa Barangay Poblacion. Kini nga atraksyon nagpakita sa biodiversity ug pagkonserba sa kinaiyahan pinaagi sa butterfly garden, rock wall, Toong Spring, ug mga walking paths.

Ang lungsod giila usab isip “Banig Capital of Cebu” tungod sa ilang bantugang produkto nga “banig,” usa ka hinabol nga banig nga gihimo gikan sa pandan. Ang mga lumulupyo sa Badian bantugan sa ilang kahibalo ug kahanas sa paghimo og banig nga napanunod gikan sa ilang mga katigulangan.

Tungod sa kalamboan sa industriya sa paghimo og banig, gisugdan sa lungsod ang usa ka dakong relihiyoso ug kultural nga kalihokan aron mapasiugda ang ilang banig. Kini nailhan isip Banig Festival, usa ka pista sa pagpasidungog kang San Santiago Mayor o St. James the Great, nga gihimo usab aron mapalambo ang turismo sa lungsod ug ang industriya sa banig. Ang mga mananayaw sa festival magsul-ob og artistikon ug detalyadong mga kostyum nga hinimo gikan sa banig.

Edukasyon

Ang mga pampublikong eskwelahan sa lungsod sa Badian gidumala sa usa ka school district ubos sa Schools Division of Cebu Province.

Mga eskwelahan sa elementarya:

• Alawijao Primary School — Alawijao
• Badian Central Elementary School — Poblacion
• Banhigan Elementary School — Banhigan
• Basak Elementary School — Basak
• Basangpangpang Elementary School — Sitio Basangpangpang, Candiis
• Basiao Elementary School — Basiao
• Bato Elementary School — Bato
• Bugas Elementary School — Bugas
• Calangcang Elementary School — Calangcang
• Candiis Elementary School — Candiis
• Dagatan Elementary School — Dagatan
• Lambug Elementary School — Lambug
• Malabago Elementary School — Malabago
• Malhiao Elementary School — Malhiao
• Manduyong Elementary School — Manduyong
• Matutinao Elementary School — Matutinao
• Patong Elementary School — Patong
• Sanlagan Elementary School — Sanlagan
• Santicon Elementary School — Santicon
• Sohoton Elementary School — Sohoton
• Talayong Elementary School — Talayong
• Taytay Elementary School — Taytay
• Tigbao Elementary School — Tigbao
• Tubod Elementary School — Tubod

Mga eskwelahan sa sekundarya:

• Badian National High School — Poblacion
• Manduyong National High School — Manduyong
• Sanlagan National High School (formerly Badian NHS - Sanlagan Extension) — Sanlagan
• Tubod National High School — Tubod

Integrated nga eskwelahan:

• Zaragosa Integrated School — Zaragosa

Pribado nga mga eskwelahan:

• Saint James Academy — Poblacion

Mga sumpay sa gawas

• Philippine Standard Geographic Code Gi-arkibo 2012-04-13 at the Wayback Machine
• 2000 Philippines Census Information Gi-arkibo 2010-01-30 at the Wayback Machine